İrafski rayonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İrafski rayonu
Башня Абисаловых.jpg

43°11′29″ şm. e. 43°55′06″ ş. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Çikalo[1]
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 1.376 km²
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
İrafski rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İrafski rayonu (oset. Ирæфи (Æрæфы) район) - Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Çikalo kəndidir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

İrafski rayonu respublikanın cənub-qərb hissəsində yerləşir. Cənubdan Gürcüstan, qərb və şimalda Kabarda-Balkariya Respublikası, şərqdə - Digorski və Alagirski rayonları ilə həmsərhəddir. Ərazinin böyük hissəsi dağlardır. İrafski rayonunun ən böyük çayları: Urux, Xaznidon, Lesken. Rayonun ərazisi 1376 km²-dir[3].

Rayonun öz adını bölgə boyunca axan Urux çayının Osetiya adından - İraf (oset. Ирæф/Æрæф) almışdır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Osetiyanın Rusiya imperiyasına daxil olması ilə çar rəhbərliyi müsəlman və xristian osetinlərin ayrıca köçürülməsi siyasətini həyata keçirməyə çalışdı. Beləliklə 1852-ci ildə knyaz M.S.Vorontsovun rəhbərlik etdiyi bir komissiya, Stur-Digor, Axsau, Maxçesk, Galiat, Fasnal və Dur-Dur kəndlərindən müsəlman osetinləri zorla qovdu və eyni yerlərdə olduqları yerlərə köçürdü. il Magometanovskoe (indiki Çikola) kəndini qurdu.İrafski rayonu respublikanın cənub-qərb hissəsində yerləşir. Osetiyanın Rusiya imperiyasına daxil olması ilə çar rəhbərliyi müsəlman osetinlər və xristian osetinlərin ayrıca köçürülməsi siyasətini həyata keçirməyə çalışdı. Beləliklə, 1852-ci ildə Şahzadə M.S.Vorontsovun rəhbərlik etdiyi bir komissiya, Stur-Digor, Axsau, Maxchk, Qaliat, Fasnal və Dur-Dur kəndlərindən müsəlman osetinləri zorla qovdu. Onları ərazi şərtlərinin çətin olduğu bölgəyə yerləşdirdi. Onlar həmin il burada Maqometanovskoe (indiki Çikola) kəndini qururlar.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir[4]:

Xalq Say,
nəf.
Ümumi əhaliyə
olan nisbəti, %
osetinlər 14 893 94,5 %
ruslar 230 1,4 %
digərləri 643 4,1 %

Rayon əhalisinin əksəriyyəti osetin dilinin digor ləhcəsində danışır.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisində 5 kolxoz və 4 sovxoz, 4 sənaye müəssisəsi, məişət xidməti kompleksi, mənzil-kommunal təsərrüfatı müəssisələri, mərkəzi rayon xəstəxanası, 14 orta məktəb, yol tikintisi idarəsi və digər qurumlar vardır.

Sənaye

2009-cu ildən bəri Songutidon çayı üzərində Fasnal kəndi yaxınlığında fəaliyyətə başlayan ümüumi gücü 6.4 MVt olan Fansal Su Elektrik Stansiyası fəaliyyət göstərir. Bu stansiyadan rayonun 24 milyon kVt/saat elektrik enerjisi təmin edilir.

Kənd təsərrüfatı

İrafski rayonu əsasən kənd təsərrüfatıdır. Rayon ərazisi 137 618 ha-dır. Bunun 10 970 ha əkin sahələri, 6 347 ha ot əkilən sahələr, 35 691 ha otlaqlar, 4 558 ha buzlaqlar, 43 255 ha isə digər torpaqlar təşkil edir.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisində avtomobil yollarının uzunluğu 328 km-dir. Bölgədə heç bir dəmir yolu şəbəkəsi yoxdur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. OKTMO
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаRusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
  3. Карта PCO-A на сайте электронной газеты «Растдзинад»
  4. "Том4. Таблица 4. Национальный состав РСОА по муниципальным образованиям по переписи 2010 года". 2013-08-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.