İsa bəy Aşurbəyov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İSA BƏY AŞURBƏYOV
İsa bəy Hacı Mehdiqulu bəy oğlu Aşurbəyli
İsa bəy Aşurbəyov.jpg
Doğum tarixi: 1881(1881-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Bakı
Vəfat tarixi: 1938(1938-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri: Bakı

Aşurbəyli İsa bəy Hacı Mehdiqulu bəy oğlu (1881-1938) — publisist, pedaqoq, neft milyonçusu

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İsa bəy Mehdiqulu bəy oğlu oğlu 1881-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1878-ci ildə Bakının Sabunçu kəndində uzun illər övladsızlıqdan əziyyət çəkən, varlı mülkədar Hacı Mehdiqulu bəy Aşurbəyovun ailəsində doğulmuşdu. Əsrin sonlarında, 1890-cı ildə Mehdiqulu bəyin torpaq sahəsindəki 27 metrlik quyudan fontan vuran neft onu böyük dövlət sahibinə çevirir. atası Mehdiqulu bəy “Nobel” şirkətinə icarəyə vermişdir.

İlk təhsilə Bakıda mollaxanada başlayan İsa bəy altı sinifli şəhər məktəbini bitirmişdir. Atası bircə oğlunu gözündən kənar buraxmaq istəmədiyindən onun ali təhsil alması üçün tanınmış din və elm xadimlərini evinə dəvət edir.

1902-ci ildə İ.Aşurbəyli əmisi Rzaqulu bəy Aşurbəyovun qızı Balacaxanımla ailə qurur. Onların 1903-cü ildə Süleyman, 1904-cü ildə isə Davud adlı oğlanları dünyaya gəlir.

1905-ci il hadisələrindən sonra bir sıra ziyalılar kimi İsa bəy də çarizmin müstəmləkə zülmünə qarşı mübarizə aparan sosialistlərə yaxınlaşaraq sosialdemokrat “Hümmət” partiyasına üzv olur. İ.Aşurbəyli 1905-ci ildə nəşr edilən Ə.Ağaoğlunun “İrşad”ında naşirlik fəaliyyətinə başlayır və 1906-cı ildə sosial-demokrat qəzeti “Dəvət”in redaktor naşiri olur.

1910-cu ildə dörd il müddətinə şəhər dumasının üzvü seçilən İsa bəy müsəlmanların “Nicat” maarif təşkilatının, Bakı quberniyası əhalisinin savadsızlığının ləğvi üçün yaradılmış, H.Z.Tağıyevin başçılıq etdiyi “Nəşrimaarif”in, “Səadət” ruhani və kimsəsiz körpələri xilas edən “Bir damla süd” cəmiyyətlərinin işində fəal iştirak edir. İ.Aşurbəyli türk əsirlərinə kömək məqsədilə yaradılmış, qeyri-qanuni fəaliyyət göstərən “Qırmızı xaç” cəmiyyətinin işinə də yaxından köməklik edirdi.

1925-ci ildə N.Nərimanovunölümündən sonra işindən uzaqlaşdırılan İ.Aşurbəyov dostlarının köməyilə Səhiyyə Nazirliyinin dərman bitkiləri şöbəsinə işə düzəlir və uzun müddət Naxçıvanda ezamiyyətdə olur.

Repressiyadan yaxa qurtara bilməyən İsa bəy 1937-ci il dekabrın 31-də həbs edilir və 1938-ci ilin oktyabrında millətçi kimi güllələnir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]