Bakı quberniyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Bakı quberniyası
Бакинская губернiя
rus.



Flag of Russia.svg
1859 – 1917 Flag of Azerbaijan.svg

Arma of {{{common_name}}}

Gerb

Location of {{{common_name}}}
Paytaxt: Bakı
Rəsmi dili Rus
Yerli dili Azərbaycan
Etnik tərkibi çoxluq:azərbaycanlılar;

azlıq:ruslar, ermənilər

İnzibati quruluşu Quberniya
Region Qafqaz
Tarix
 - Yaranma tarixi 1859
 - Ləğv olma tarixi 1917
300

Bakı quberniyası — Çar Rusiyası dönəmində Cənubi Qafqazda bölgə.1859-cu ildə yaranıb. Şamaxı zəlzələsi ilə əlaqədar olaraq quberniya mərkəzi Bakıya köcdü və adı dəyişilərək Bakı quberniyası adlandı.1860-cı ildə Dərbənd quberniyası ləgv olundu. Quba qəzası Bakı quberniyasının tərkibinə daxil olundu.Quberniyaya daxil olan qəzalar:

Qubernatorlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Konstantin Tarxanov-Mouravov, 1859–1863
  • Mixail Kolyubakin, 1863–1872
  • Dmitri Staroselski, 1872–1875
  • Valeri Pozen, 1875–1882
  • Justin von Huebsch Grostal, 1882–1888
  • Vladimir Rogge, 1888–1899
  • Dmitry Odintsov, 1899–1904
  • Mixail Nakaşidze, 1904–1905
  • Andrey Fadeyev, 1905
  • Vladimir Alişevski, 1905–1915
  • Lev Potulov, 1916–1917[1]

Ərazi[redaktə | əsas redaktə]

Qafqaz regionunun baş xəritəsi, 1858-ci il
Qafqaz regionunun ətraflı xəritəsi, 1869-cu il

10 aprel 1840-cı ildə yaradılan Kaspi vilayəti 14 dekabr 1846-cı ildə ləğv edildi, QubaDərbənd qəzaları və yeni işğal olunmuş digər Dağıstan əraziləri ilə birlikdə Dərbənd quberniyası yaradıldı. Quba və Dərbənd qəzalarından başqa Kaspi vilayətinin tərkibinə daxil olan digər qəzaları əhatə edən Şamaxı quberniyası təşkil edildi. 1859-cu ildə adı dəyişdirilərək Bakı quberniyası adlandırılmışdır. 5 aprel 1860-cı ildə Dərbənd quberniyası ləğv edildi onun tərkibinə daxil olan Quba qəzası Bakı quberniyasına qaytarıldı, Dərbənd quberniyasının mərkəzi olan Dərbənd şəhəri və onun inzibati mərkəz olduğu Dərbənd qəzası yeni yaradılan Dağıstan vilayətinin tərkibinə daxil edildi, Dərbənd şəhəri 1966-cı ilədək Dağıstan vilayətinin inzibati mərkəzi oldu. Bakı quberniyası 19 fevral 1868-ci il tarixinədək 57,696 kvadrat verst idi. Qeyd edilən tarixdə Yelizavetpol quberniyasının yaradılarkən Nuxa və Şuşa qəzaları Bakı quberniyasının tərkibindən çıxardılaraq Yelizavetpol quberniyası tərkibinə daxil edildi. Beləliklə Bakı quberniyası ərazisi azalaraq 34,286 kvadrat verst oldu.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Milli tərkib[redaktə | əsas redaktə]

1859-1864-ci il tarixinə Bakı quberniyası əhalisinin milli tərkibi[2]
Etnik qrup Bakı q. Cavad q. Göyçay q. Şamaxı q. Lənkəran q. Quba q. Toplam
azərbaycan tatarı 37 401 49 925 49 804 43 031 35 035 75 047 291 223
tat 1834 ... ... 1709 ... 9516 13059
talış ... ... ... ... 34 344 ... 34 344
kürəli ... ... ... ... ... 28 641 28 641
erməni ... ... ... 18 183 ... 528 18 711
rus ... 252 128 6 533 5 534 157 12 604
yəhudi ... ... ... 1 065 ... ... 1 065
haputlu ... ... ... 659 ... ... 659
cekli ... ... ... ... ... 9 767 9 767
buduqlu ... ... ... ... ... 3 420 3 420
xınalıq ... ... ... ... ... 2 315 2 315
milliyyəti göstərilmədən 12 217 10 789 121 25 143 4 345 10 854 63 469
toplam 51 452 60 966 50 053 96 303 79 258 130 245 468 277


1880-ci il tarixinə Bakı quberniyası əhalisinin milli tərkibi[3]
Etnik qrup Sayı Nisbəti
azərbaycan tatarı 364 049 68.22 %
tat 19 112 3.93 %
talış 42 999 7.95 %
kürəli 42 243 7.81 %
erməni 27 791 5.14 %
rus 18 229 3.37 %
yəhudi 6 415 1.19 %
fars 5 941 1.1 %
cekli (haputlu daxil) 5 635 1.04 %
qrız 4 795 1.55 %*
xınalıq 2 196 *
bilinməyən 658 *
yekun 540 773 100 %

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Baku Lands
  2. Списки населенных мест Российской Империи. По Кавказскому краю составленные и издаваемые Кавказским статистическим комитетом при Главном управлении Наместника Кавказского. LXV. Бакинская губерния. Списокь населенных мест по сведениямь 1859 по 1864 годь. Кавказскимь стататистическимь комитетомь при Главном управлении наместника кавказского. Составлен главным редактором Комитета Н. Зейдлицем. Тифлись. В Типографии главного управления наместника кавказского. 26 ноября 1870 г./Содержание: Спискок населённых мест Бакинской губернии. стр. 79
  3. 3,0 3,1 3,2 Тифлис, типография Главного Управления Наместника Кавказского. 1880. "Кавказский календарь на 1881 год"./П. Пространство и население Завказскаго Наместничества. стр.22

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Baku Governorate Map.jpg