Reç Pospolita

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Reç Pospolita
pol. Rzeczpospolita Obojga Narodów
lit. Lenkijos Karalystė ir Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė


 
[[Şəkil:Grand_Ducal_Coat_of_Arms_of_Lithuania.svg
border|link=Böyük Litva knyazlığı|alt=]]
1 iyul 1569 — 24 oktyabr 1795



 

 

Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Coat of Arms of the Polish-Lithuanian Commonwealth.svg
Bayraq Gerb
Şüar
lat. Si Deus Nobiscum quis contra nos
(Allah bizimlədirsə, bizə qarşı kim ola bilər?)
XVIII əsrdə: lat. Pro Fide, Lege et Rege
(Din, kral və qanun uğrunda)
Polish-Lithuanian Commonwealth (orthographic projection).svg
Reç Pospolita özünün ən qüdrətli dövründə
Paytaxt Krakov, Varşava (1596-dan)
Dil(lər) Polyak dili
Latın dili
Litva dili
Alman dili
Din Katolik
Pravoslav
Protestant
İslam
İudaizm
Sahəsi 1580 — 865 000 km²
1650 — 878 000 km²
1771 — 718 000 km²
Əhalisi 1580 — 7,5 mln. nəfər
1650 — 11 mln. nəfər
1771 — 12,3 mln. nəfər
İdarəetmə forması irsi monarxiya (1569-1573 və 1791-1795)
seçkili monarxiya (1573-1791)
Qanunverici orqan Seym
Reç Pospolita, 1618-ci il

Reç PospolitaPolşa Krallığı Taxt-tacıBöyük Litva Knyazlığı arasında 1569-cu ilin iyul ayında imzalanmış Lyublin uniyasına əsasən yaradılmış federativ dövlət. Torpaqlarının 1795-ci ildə Rusiya, PrussiyaAvstriya arasında bölünməsi ilə ləğv edilmişdir.

Əsasən müasir Polşa, Ukrayna, Belarus, Litva, Latviya və qismən Rusiya, Estoniya, Moldova və Slovakiya torpaqlarında yerləşmişdir. Dövlət başçısı funksiyasını seym tərəfindən ömürlük seçilən monarx icra edirdi. Reç Pospolitada mövcud olan spesifik siyasi quruluş şlyaxta demokratiyası adlandırılır.

1575-ci ilə Stefan Batori hakiməyyətə gəldi. Onun Rusiya ilə münasibəti yaxşı deyildi. Stefan Batori Livoniya müharibəsinə başladı və müharibə Rusiyanın məğlubiyyəti ilə başa çatdı. Stefan Batorinin ölümündən sonra kral III Sigizmun hakimiyyətə gəldi.

Reç Pospolita - Rusiya müharibəsi 1609-1618

Rusiyannın təhlükə törədə biləcəyini nəzərə alan Reç Pospolita feodalları 1609-cu ildə Rus çarlığı ərazisinə ordu yeritdi. Lakin Reç Pospolita kralı III Sigizmundun Moskvanı tutmaq istəyi boşa çıxdı. 1618-ci ildə Rus çarlığı ilə Reç Pospolita arasında Duelino sülh müqaviləsi imzalandı. Smolensk və Çerniqov-Seversk torpaqları Reç Pospolitaya verildi.

Reç Pospolita -Osmanlı müharibəsi 1620-1621
Reç Pospolita -Osmanlı müharibəsi 1633-1634
Reç Pospolita - Rusiya müharibəsi 1632-1634
Reç Pospolita - Rusiya müharibəsi 1654-1667
Reç Pospolita -Osmanlı müharibəsi 1672-1676
Reç Pospolita -Osmanlı müharibəsi 1683-1699
Reç Pospolita - Rusiya müharibəsi 1792