Gürcüstan quberniyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Gürcüstan quberniyası



1801 – 1840
Paytaxt: Tiflis
Rəsmi dili rus dili
Yerli dili kartvel dili, erməni dili, azərbaycan dili
Etnik tərkibi çoxluq: kartvellər, ermənilər, azərbaycanlılar;
azlıq: ruslar və sairə.
İnzibati quruluşu Quberniya
Region
Tarix
 - Yaranma tarixi 1801
 - Ləğv olma tarixi 1840

Gürcüstan quberniyası (gür: g. საქართველოს გუბერნია, l. sakartvelos qubernia) — Rusiya İmperiyasının inzibati-ərazi vahidi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Sərhədləri[redaktə | əsas redaktə]

İnzibati quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

İran və Rusiyanın müharibə səhnəsi, 1827-ci il; xəritə 1888-ci ildə tərtib edilib, dövlətlərin və inzibati vahidlərin sərhədləri 1827-ci ildəki vəziyyətinə uyğun verilmişdir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1804-cü ilin kameral təsvirinə əsasən Gürcüstan quberniyasında hər iki cinsdən toplam 169.344 nəfər (93.824 nəfəri kişilər, 75.520 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.[1]

Ermənilərin köçürülməsi[redaktə | əsas redaktə]

1804-cü ildə İrəvan xanlığından qaçqın düşən 2.000 nəfər etnik erməni Tiflis şəhərində məskunlaşdı.[2]
1807-1808-ci illərdə 338 etnik erməni ailəsi (1.906 nəfər) köçərək Tiflis ətrafında və Avlabarda məskunlaşdı.[2]
1809-1811-ci illərdə Qarabağ ərazisindən qaçqın düşmüş və Məlik Bağırbəy Bəylərov tərəfindən idarə edilən 428 etnik erməni ailəsi (kişi cinsindən 2.140 nəfər) Borçalıda yerləşdirildi. [3]

Milli tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

1832-ci ildə həyata keçirilimiş kameral sayımı yekunlarına əsasən Gürcüstan quberniyası əhalisi:

Xalq Tiflis qəzası Borçalı dist.[4] Pəmbək-Şörəyel dist. Qazax dist. Şəmşəddil dist. Yelizavetpol dairəsi Sığnaq qəzası Telavi qəzası Tuşeti dist. Pşavi dist. Xevsureti dist. Qori qəzası Osetiya Dağlı xalqların dist. Duşeti qəzası Toplam
Toplam 19 643 16 332 16 628 17 632 10 888 12 836 31 817 31 349 2 401 2 054 1 472 31 225 9 100 7 156 14 862 225 395
Kartvellər 18 580 669 ... ... ... ... 27 428 26 825 ... ... ... 24 584 ... 5 361 10 128 158 318
Ermənilər 4 288 15 913 4 796 2 191 3 897 3 775 3 621 ... ... ... 4 595 ... ... 1 667
Azərbaycanlılar 666 8 479 546 12 836 8 697 8 644 614 771 ... ... ... ... ... ... ... 41 253
Osetinlər ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1 537 9 100 1 743 3 067 15 447
Yunanlar ... 2 683 169 ... ... ... ... ... ... ... ... 5 ... ... ... 2 857
Tuşlar ... ... ... ... ... ... ... ... 2 401 ... ... ... ... ... ... 2 401
Pşavlar ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2 054 ... ... ... ... ... 2 054
Xevsurlar ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1 472 ... ... ... ... 1 472
Almanlar 397 213 ... ... ... 295 ... 132 ... ... ... ... ... ... ... 1 037
Yəhudilər ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 504 ... ... ... 504
Kistlər ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 52 ... 52

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Кавказский календарь на 1851 год, изданный от Канцелярии Наместника Кавказского. Типография Главного Управления Наместника Кавказского. Тифлис, 1850 год.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Кавказский календарь на 1851 год, изданный от Канцелярии Наместника Кавказского. Типография Главного Управления Наместника Кавказского. Тифлис, 1850 год. : Оглавление—> Отделение третие—> II. Путеводитель по Черномории, Кавказскому и Закавказскому краю от Тамани до Тифлиса и потом до Кутаиса, Эривани, Шемахи и Дербента.—> B. Закавказский край.—> 1.От Дариала до Тифлиса, стр. 82
  2. 2,0 2,1 Центральный исторический архив Грузии, Ф.254, опись 1, труд. 185, лист 254-259.
  3. Акты, собранные Кавказской Археографической комиссией. Архив главного управления наместника Кавказского. Том IV. Напечатан под редакцией, представителя комиссии ст.сов. Адольфа Петровича Берже. Тифлис. Типография Главного Управления Наместника Кавказского. 1870 год. Кавказ и Закавказье за время управления генерала от кавалерии Александра Петровича Тормасова. 1809 - 1811. XVI. Статистические и другие сведения. 1447. Приобретение, сделанные в подданство Российской Империи со времени занятия Грузии, с показанием население оных и кем они управляемы. стр. 953
  4. Обозрение российских владений за Кавказом, в статистическом, этногафическом, топографическом и финансовом отношениях, произведенное и изданное по высочайшему соизволению. Напечатано в городе Санкт Петербург, в типографии внешней торговли в 1836 году: Часть II. А. Грузия. 12. Борчалинская дистанция, VII. Жители. стр. 275, 278