Buduqlular

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Buduqlular
bud. budadyi
Buduq kəndi XX əsrin əvvəllərində. Buduqlular milli geyimdə.png
Buduq kəndi XX əsrin əvvəllərində. Buduqlular milli geyimdə
Ümumi sayı
1 000[1]5.965 (1999)[2]
Yaşadığı ərazilər
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan (Quba rayonu, Buduq kəndi)
Dili

Buduq diliazərbaycan dili

Dini

İslam (sünni)

Qohum xalqlar

Şahdağ milli etnik qrupu , Ləzgilər

Buduqlular, buduqlar və ya buduxlar (özlərini budad adlandırırlar) [3], [4]— Ləzgi xalqlarının (qrızlar və xınalıqlarla birlikdə) "Şahdağ milli etnik qrupu" kimi fərqləndirilən Azərbaycanın milli etnik nümayəndələri. Azərbaycan Respublikasının Quba və Xaçmaz rayonlarının Buduq (Budux), Dalıqaya, Pirüstü, Yalavanc və digər kəndlərində yaşayırlar. Sayları təqribən 5,4 min nəfərdir (2005). Buduq dilində danışırlar. Buduqlar arasında Azərbaycan və rus dilləri də yayılmışdır. Dindarları müsəlmandır.

Buduqlarla bağlı ilk rəsmi sənəd 1607-ci ildə Səfəvi hökmdarı I Şah Abbas tərəfindən verilmiş fərmandır. Buduq və buduqlar barədə XVIII və XIX əsrin əvvəllərində verilmiş Quba xanlarının – Həsənəli xanın, Fətəli xanın, Şeyxəli xanın fərmanları xüsusi əhəmiyyət kəsb edir[5].

Hələ XIX əsrin 40-cı illərində Buduqların bir hissəsi Azərbaycanın düzən rayonlarına köçərək oba tipli yaşayış məskənləri salmışlar.

A. A. Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" əsərində Buduğa və buduqlulara müəyyən yer verilib. XVIII əsrdə Buduq eyni adlı mahalın mərkəzi olub[6].

Buduqların əsas məşğuliyyəti qoyunçuluqdur. Xalçaçılıq, yun corabların toxunması inkişaf etmişdir. Buduq milli mədəniyyət mərkəzi fəaliyyət göstərir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Budugh language" in Ethnologue. Retrieved on 17 July 2009.
  2. PeopleGroups.org : Budukh (in Azerbaijan)
  3. Azərbaycan etnoqrafiyası. Üç cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007, səh. 12.
  4. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V cild, Bakı, 2014, səh. 34
  5. Öz adət-ənənələrinə sadiq buduqlular
  6. Öz adət-ənənələrinə sadiq buduqlular

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Buduqlular ilə əlaqəli mediafayllar var.