Portal:Şahdağ xalqları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Şahdağ xalqları və ya Şahdağ milli etnik qrupuAzərbaycanlıların tərkib hissəsi, Azərbaycanın aborigen əhalisi, etnik azlıqlar. Azərbaycanın milli sərvəti.


Seçilmiş Məqalə

A View from Xinaliq.jpg

Xınalıq (xın. Хыналыкъ) və ya yerli dildə: Kətiş (xın. Каьтиш) — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun eyni adlı inzibati ərazi vahidində kənd və həmin ərazi vahidinin mərkəzi. Qafqaz Albaniyasının qədim tayfalarından, Şahdağ xalqlarının nümayəndələrindən biri olan xınalıqlıların tarixi və mərkəzi məskəni. Quba xanlığı dövründə Xınalıq mahalının, SSRİ dövründə Xınalıq kənd sovetliyinin, hazırda Xınalıq bələdiyyəsinin mərkəzi (1999-cu ildən). Dünyanın ən yüksək yaşayış məntəqələrindən biri (dəniz səviyyəsindən 2350 metr yüksəklikdə). 5000 illik tarixə malik olan Xınalıq fenomeni təkcə Azərbaycan tarixində deyil, həm də bəşər tarixində ən zəngin etnoqrafik dəyərlərdən biri, əfsanəvi yaşayış məntəqəsidir.

Böyük Qafqaz dağları silsiləsinin Şahdağının yaxınlığında dağlar ilə əhatə olunmuş bir ərazidə, Baş Qafqaz və Yan silsilələri arasındakı çökəklikdə olan Xınalıq kəndi, Quba şəhərindən 57 km cənub-qərbdə, Azərbaycan Respublikasının paytaxtı Bakı şəhərindən isə 225 km məsafədə, 41°10′41″ şimal enində və 48°07′36″ şərq uzunluğunda yerləşir.

8 avqust 1930-cu ildən Qonaqkənd rayonunun tərkibində olmuş Xınalıq kəndi 4 dekabr 1959-cu ildən Quba rayonunun ərazisinə keçirilmişdir. İnzibati-ərazi bölgüsünə görə SSRİ dövründə Qalayxudat kəndi ilə birlikdə Xınalıq kənd sovetliyinin tərkibində olan Xınalıq kəndi həmin kənd sovetliyinin mərkəzi olmuşdur. (Məqalənin ardı...)


Arxiv/Redaktə


Seçilmiş məkan

Qriz9.jpg

Əbu Müslim məscidi və ya Əbu Müslüm məscidiQubanın Xınalıq, QrızCek kəndlərində məscid.

Quba rayonunun Xınalıq kəndində yerləşən bu məscid deyilənlərə görə Abbasi Xilafətinin banisi Abbasın məşhur sərkərdəsi Əbu Müslüm Əl Xorasani tərəfindən təxminən VIII əsrdə tikdirilib. Ehtimal olunur ki, həmin sərkərdə o vaxtlar Azərbaycanın hakimi olmuşdur. Məscid keçmiş SSRİ dövründə anbar kimi istifadə edilsə də, hazırda yerli əhali tərəfindən əvvəlki kimi məscid halına gətirilmişdir. Bu məsciddə hazırda kənd camaatı cümə namazlarını qılır. Xınalıqdakı Əbu Müslüm məscidinin ağac sütunları oyma üsulu ilə müxtəlif formalı nəbati motivlər və göl təsvirləri ilə bəzədilmişdir.

Məscidin girişində, sağ tərəfdə 2 metr yüksəklikdə yerləşən 2 müxtəlif daş üzərində "runa" yazıları həkk olunub. Yazıların təqribən 3-8-ci əsrlər arasında yazıldığını ehtimal etmək olar. Yazıların tam olaraq tərcümə olunmasa da, təxmini mənası Günəşin doğması və yeni tarixin başlanması mənasını daşıyır.

Eyni adlı məsciddən Qrız kəndində də mövcuddur. Lakin ciddi dağıntılara məruz qalması səbəbindən Qrız kəndindəki məscid hal-hazırda istifadə olunmur. (Məqalənin ardı...)


Arxiv/Redaktə


Seçilmiş Şəkil

Cek xalçası, XIX əsr.jpg
XIX əsrə aid "Cek" xalçası


Arxiv/Redaktə


Seçilmiş Bioqrafiya

Aydın SəlimzadəAzərbaycan etnoqrafı; tarixçi alim, şair, yazıçı-publisist; "Elm və həyat" jurnalının baş redaktoru (1993-1995).

1953-cü ildə İsmayıllı rayonunda Hacıhətəmli kəndində anadan olmuşdur.

Əmək fəaliyyətinə lap gənc yaşlarından başlamışdı.

Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində qiyabi təhsil aldığına görə, universiteti bitirənə qədər doğulduğu İsmayıllı rayonunda fəhləlikdən müəllimliyə qədər bir təcrübə məktəbi keçmişdir.

1979-cu ildən Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda işləmişdir.

Tarix İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunandan sonra, Moskvada Etnoqrafiya İnstitutunda təcrübə keçmiş və 1986-cı ildə Minsk şəhərində "Sumqayıt şəhəri əhalisinin formalaşması və millətlərarası mədəni-məişət əlaqələri" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək, tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

1989-1992-ci illərdə AEA-nın "Elm" qəzetinin baş redaktoru olmuş, 1992-1993-cü illərdə isə Azərbaycan Elmlər Akademiyası prezidentinin mətbuat və informasiya üzrə müavini vəzifəsində çalışmışdır.

1993-cü ilin sentyabr ayında "Elm və həyat" jurnalının baş redaktoru təyin olunmuşdur.

1995-ci ildə - 42 yaşında vəfat etmişdir.

Oğlu Ayaz hüquqşünas, qızı Aygün isə həkimdir. (Məqalənin ardı...)

Arxiv/Redaktə


Sitatlar

"Dəyişmərəm bir kəndimi,
Yüz Parisə, min Londona."

Rəhim Alxas

Arxiv/Redaktə


Bilirdinizmi...

Arxiv/Redaktə


Kateqoriyalar

Şahdağ xalqları kateqoriyaları

Bütün alt kateqoriyalar üçün "+" klikləyin:
Arxiv/Redaktə



Panorama

Cek, panorama - 2016 - 1.jpg
Cek, Şahdağ xalqlarının məskənlərindən biri.


Arxiv/Redaktə


Əlaqəli portallar

Emblem of Azerbaijan.svg

Emblem of Turkey.svg

Emblem of Iran.svg

Coat of Arms of the Russian Federation.svg

Герб Туркменистана.gif

Uzbekistan coa.png

Azərbaycan

Türkiyə

İran

Rusiya

Türkmənistan

Özbəkistan


Portal:Европа
Portal:İslam
Portal:Asiya
Avropa İslam Asiya
Arxiv/Redaktə


Digər resurslar

Şahdağ xalqları Vikixəbərdə     Şahdağ xalqları Vikisitatda     Şahdağ xalqları Vikikitabda     Şahdağ xalqları Vikimənbədə     Şahdağ xalqları Vikilüğətdə     Şahdağ xalqları Vikiversitetdə     Şahdağ xalqları Vikianbarda
Xəbərlər Sitatlar Dərsliklər & Mətnlər Mətnlər Sözlər Dərs mənbələri Mediafayllar
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg


Arxiv/Redaktə