İlham Əliyev

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İlham Əliyev
İlham Əliyev
Bayraq
Azərbaycan Respublikasının
4-cü prezidenti
Bayraq
31 oktyabr 2003-cü ildən
Baş nazir: Artur Rəsizadə
Novruz Məmmədov
Sələfi: Heydər Əliyev
Bayraq
Azərbaycan Respublikasının
7-ci Baş naziri
Bayraq
4 avqust — 4 noyabr 2003
Prezident: Heydər Əliyev
Xələfi: Artur Rəsizadə
 
Partiya: YAP-loqo.jpg Yeni Azərbaycan Partiyası
Təhsili: Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutu
Doğum tarixi: 24 dekabr 1961 (1961-12-24) (56 yaş)
Doğum yeri: Bakı, Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR
Dini: İslam
Atası: Heydər Əliyev
Anası: Zərifə Əliyeva
Həyat yoldaşı: Mehriban Əliyeva
Uşaqları: oğlu: Heydər
qızları: LeylaArzu
nəvələri: Mikayıl, Əli, Aydın və Əminə
 
Saytı: Prezident.Az
 
İmzası: İmzası
 
Təltifləri:
Order of the state of the republic of turkey.jpg
"Heydər Əliyev" ordeni "Şah İsmayıl" ordeni
Polşa Respublikasının "Xidmətlərə görə" Böyük Xaç ordeni "Fəxri Legionun Böyük Xaç komandoru" ordeni (Fransa)
"Rumıniya Ulduzu" ordeni Türkiyə Respublikası Dövlət Ordeni I dərəcəli Knyaz Yaroslav Mudrı ordeni (Ukrayna)

İlham Heydər oğlu Əliyev (d. 24 dekabr 1961, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycanın dövlət, siyasi və olimpiya hərəkatı xadimi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti (2003-cü ildən).

Həmçinin, 1997-ci ildən Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin prezidenti, 2003-cü il avqust-noyabr aylarında Azərbaycan Respublikasının Baş naziri, 2005-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının sədridir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev 1961-ci il dekabrın 24-də Bakı[1] şəhərində anadan olmuşdur. 1967-1977-ci illərdə Bakı şəhərindəki 6 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. 1977-ci ildə Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutuna daxil olmuşdur. Oranı bitirdikdən sonra institutun aspiranturasına qəbul edilmiş, 1985-ci ildə dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır.[2][3] 1985-1990-cı illərdə Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunda müəllim işləmişdir.[2][3] 1991-1994-cü illərdə özəl biznes sahəsində çalışmışdır. Bir sıra istehsal-kommersiya müəssisələrinə rəhbərlik etmişdir.[2][3] 1994-cü ildən 2003-cü ilin avqust ayınadək Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti, birinci vitse-prezidenti olmuşdur. Heydər Əliyevin neft strategiyasının həyata keçirilməsində fəal iştirak etmişdir. Suveren Azərbaycanın neft siyasətinin geosiyasi aspektlərinə dair bir sıra tədqiqat işlərinin müəllifidir. Siyasi elmlər doktorudur.

1995-ci və 2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə deputat seçilmişdir. 2003-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə təyin edilməsi ilə əlaqədar olaraq deputat səlahiyyətlərinə xitam vermişdir. 1997-ci ildən Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin prezidentidir. İdmanın və Olimpiya hərəkatının inkişafında böyük xidmətlərinə görə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin ali ordeni ilə təltif edilmişdir. 1999-cü ildə Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin müavini, 2001-ci ildə sədrin birinci müavini, 2005-ci ildə isə partiyanın sədri seçilmişdir. 2001-2003-cü illərdə Avropa Şurası Parlament Assambleyasında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin nümayəndə heyətinin rəhbəri olmuşdur. 2003-cü ilin yanvarında Avropa Şurası Parlament Assambleyası sədrinin müavini, AŞPA-nın Büro üzvü seçilmişdir.[2][3] 2004-cü ilin aprelində AŞPA-nın fəaliyyətində fəal iştirakına və Avropa ideallarına sədaqətinə görə AŞPA-nın fəxri üzvü diplomu və AŞPA medalı ilə təltif edilmişdir. 2003-cü il avqustun 4-də Milli Məclis tərəfindən təsdiq edildikdən sonra Azərbaycan Respublikasının Baş naziri təyin edilmişdir. 2003-cü il 15 oktyabrda Azərbaycan Republikasının Prezidenti seçilmişdir. Prezident seçkilərində seçicilərin 76%-dən çoxu İlham Əliyevin lehinə səs vermişdir. 2003-cü il oktyabrın 31-də vəzifəsinin icrasına başlamışdır. 2008-ci ildə yenidən prezident seçilmişdir. 2013-cü ildə üçüncü müddətə prezident seçilmişdir. .2018-ci ildə səslərin 86.03% -ni toplayaraq dördüncü müddətə Azərbaycan Respublikasının prezidenti seçilmiş və hazırda prezident vəzifəsini icra edir.

Azərbaycan, rus, ingilis, fransıztürk dillərini bilir.[4] Ailəlidir. Üç övladı, dörd nəvəsi vardır.

Partiya mənsubiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1999-cu ildə İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) sədr müavini, 2001-ci ildə YAP-ın ikinci konqresində isə YAP sədrinin birinci müavini seçildi.[5] 26 Mart 2005-ci ildə keçirilən YAP-ın üçüncü konqresində Prezident İlham Əliyev yekdilliklə YAP-ın sədri seçildi. 2008 və 2013-cü illərdə keçirilən YAP-ın dördüncü və beşinci konqresində İlham Əliyevin prezidentliyə namizədliyi yekdilliklə dəstəkləndi.[6] Onun sədrliyi dövründə partiya üzvlərinin sayı 700 min nəfəri keçdi.[7]

Daxili siyasət[redaktə | əsas redaktə]

Mədəniyyət siyasəti[redaktə | əsas redaktə]

Mədəniyyətlərarası dialoq Prezident Əliyevin mədəniyyət siyasətində prioritet sahələrdən biri olmuşdur. İlham Əliyev 2008-ci ildə “Mədəniyyətlərarası dialoq Avropa və onun qonşu regionlarında davamlı inkişafın və sülhün əsasıdır” mövzusunda keçirilən Avropa Şurasına üzv dövlətlərin mədəniyyət nazirlərinin konfransına mədəniyyətlərarası dialoqun gücləndirilməsi üçün “Bakı Prosesi”nin başladılması təşəbbüsü ilə çıxış etdi.[8] Prezident Əliyev 23 sentyabr 2010-cu ildə Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 65-ci sessiyasının açılışında çıxış edərkən Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunu təşkil etmək niyyətini açıqladı.[9] Onun bu təşəbbüsü YUNESKO, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı, Ümumdünya Turizm Təşkilatı, Avropa Şurası, Avropa Şurasının Şimal-Cənub Təşkilatı, İSESKO və s. kimi beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən dəstəkləndi.[10][11][12] 2011-ci ildən başlayaraq 2017-ci ilə qədər Bakıda dörd dəfə  Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu keçirilmişdir.[13] 15 iyun 2014-cü ildə Prezident Əliyev Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin yaradılması haqqında Fərman imzaladı.[14] 11 yanvar 2016-cı ildə qəbul etdiyi sərəncamla 2016-cı ili  Azərbaycan Respublikasında “Multikulturalizm ili” elan etdi.[15] İlham Əliyev tolerantlıq və multikulturalizmi Azərbaycanda dövlət siyasəti və həyat tərzi kimi xarakterizə etmişdir.[16] Onun liderliyi altında Azərbaycan BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının  “İnklüziv cəmiyyətlərdə birgə yaşama: çağırış və məqsəd” devizi altında 2016-cı il 25-27 aprel tarixlərində keçirilən 7-ci Qlobal Forumuna ev sahibliyi etdi.[17]

Elm siyasəti[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev 5 may 2004-cü ildə “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı.[18] Təqribən dörd il sonra-10 aprel 2008-ci ildə o, Azərbaycan elmində islahatların aparılması ilə bağlı Dövlət Komissiyasının yaradılması haqqında başqa bir Sərəncam imzaladı.[19] 21 oktyabr 2009-cu ildə imzalanan Sərəncamla isə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunu yaradıldı.[20] Dörd ay sonra-19 fevral 2009-cu ildə İlham Əliyev Fondun Nizamnaməsini təstiq etdi.[21][22][23] Prezident Əliyev 14 yanvar 2016-cı ildə İslam Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (İSESKO) üzrə Azərbaycan Respublikasının Milli Komissiyasının yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı.[24] O, həmçinin, 19 dekabr 2012-ci il tarixində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Gəncə bölməsini yaratdı.[25] 8 noyabr 2016-cı ildə Prezident Əliyev Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Yüksək Texnologiyalar Parkının yaradılması haqqında başqa bir Sərəncam imzaladı.[26][27] 9 aprel 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasında “Elm günü”nün təsis edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır.[28]

Humanitar siyasət[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyevin tapşırığı ilə Azərbaycandan Nepala, Fələstinə, 10 aprel 2017-ci ildə Cibutiyə və 8 sentyabr 2017-ci ildə isə Rohinqya qaçqınlarına humanitar yardım göndərilmişdir.[29][30][31][32] 27 fevral 2012-ci ildə Serbiya Olimpiya Komitəsinin sədri, “Ana və Vlade Divats Fondu”nun təsisçisi Vlade Divats digər fəaliyyətləri ilə yanaşı humanitar yardımları və siyasətinə görə İlham Əliyevi “Ana və Vlade Divats Fondu”nun “Balkanların ləyaqətli dostu” beynəlxalq mükafatına layiq görüldüyünü bildirdi və bu mükafatı ona təqdim etdi.[33] İlham Əliyev Vladimir Putinlə birgə Bakı Beynəlxalq Humanitar Formunu təsis etmişdir. O digər yüksək vəzifəli dövlət rəsmilərinin və beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri ilə birlikdə 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 və 2016-cı illərdə keçirilən birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü və beşinci Bakı Beynəlxalq Humanitar Formlarının açılış mərasimlərində iştirak etmiş və çıxış etmişdir.[34][35][36][37][38] O, Bakı Beynəlxalq Humanitar Formunda tədbirin əhəmiyyətini aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirmişdir: “...humanitar tədbirlər dünyaya da bir siqnal göndərir ki, dünyanın mütərəqqi nümayəndələri səylərini daha da sıx birləşdirməlidirlər... Beynəlxalq humanitar əməkdaşlığın dərinləşməsi müəyyən dərəcədə bu mənfi meyillərin qarşısını ala və müsbət meyilləri gücləndirə bilər”.[39]

Səhiyyə siyasəti[redaktə | əsas redaktə]

Ilham Əliyev 2003-ci ildə “Şəkərli diabet xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında”, 2005-ci ildə “Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında”, 2010-cu ildə “İnsanın immunçatışmazlığı virusunun törətdiyi xəstəliklə mübarizə haqqında”, 2012-ci ildə “Dağınıq skleroz xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında”, 2013- cü ildə “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” və “Uşaqların icbari dispanserizasiyası haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunlarını imzalamışdır.[40] Prezident Əliyev 2007-ci il 27 dekabr tarixində Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı.[41] İlham Əliyevin 2012-ci il 29 dekabr tarixli Fərmanı ilə təstiq edilmiş “Azərbaycan 2020: Gələcəyə Baxiş” İnkişaf Konsepsiyasinda əhaliyə göstərilən səhiyyə xidmətlərinin yüksək keyfiyyətini qoruyub saxlamaq əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyən olunmuşdur.[42] İlham Əliyev 29 noyabr 2016-cı ildə “Mingəçevir şəhərinin və Yevlax rayonunun inzibati ərazilərində icbari tibbi sığortanın tətbiqinə dair pilot layihənin həyata keçirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” başqa bir Fərman imzaladı.[43]

Gənclər siyasəti[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev 19 oktyabr 2006-cı ildə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsil almasına dair Dövlət Proqramı haqqında Sərəncam imzaladı və həmin Sərəncamla müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarına Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsil almalarına dair Dövlət Proqramını hazırlamağı tapşırdı.[44] Buna uyğun olaraq o, 16 aprel 2007-ci ildə 2007-2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramını təstiq etdi.[45] 9 fevral 2007-ci ildə prezident Əliyev qəbul etdiyi başqa bir Sərəncamla 2007-ci ili “Gənclər ili” elan etdi.[46] 2007-ci ildə Azərbaycan Heydər Əliyev Fondu, Dialoq və Əməkdaşlıq uğrunda İslam Konfransı Təşkilatının Gənclər Forumu, BMT-nin İnkişaf Proqramı, İSESCO və Avropa Şurası ilə birgə təşkil edilmiş “Gənclər Sivilizasiyaların Alyansı uğrunda” beynəlxalq konfransına ev sahibliyi etdi.[47] 19 dekabr 2011-ci ildə İlham Əliyev gənclərin cəmiyyətin həyatında fəal iştirakını təmin etmək məqsədi ilə “Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun yaradılması haqqında” Fərman imzaladı.[48] 15 sentyabr 2017-ci ildə isə o, “Azərbaycan gəncliyi 2017–2021-ci illərdə” Dövlət Proqramı”nın təsdiq etdi.[49]

Ətraf mühit siyasəti[redaktə | əsas redaktə]

24 mart 2006-cı ildə İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında bioloji müxtəlifliyinin  qorunması və davamlı istifadəsinə dair Milli Strategiya və Fəaliyyət Planının təsdiq etdi.[50] 10 il sonra-3 oktyabr 2016-cı ildə o, “Azərbaycan Respublikasında bioloji müxtəlifliyin qorunmasına və davamlı istifadəsinə dair 2017–2020-ci illər üçün Milli Strategiya”nın təsdiq edilməsi haqqında” Sərəncam imzaladı.[51] Prezident Əliyev 8 iyul 2008-ci ildə isə ətraf mühitə və insan sağlamlığına mənfi təsir göstərən vibrasiya və səs-küy çirklənmələri normalarını təsdiq etdi.[52] Nazirlər Kabinetinin 2009-cu ilin doqquz ayının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına həsr olunmuş geniş iclasında Prezident İlham Əliyev 2010- cul ilin “Ekologiya ili” elan edilməsini təklif etdi.[53] Bunun davamı olaraq 4 ay sonra-18 fevral 2010-cu ildə o ekoloji problemlərə həsr olunmuş iclasa sədrlik etdi.[54] “Ekologiya ili” çərçivəsində İlham Əliyevin 17 sentyabr 2010-cu ildə ziyarət etdiyi “Azərbaycan yaşıl dünya naminə” beynəlxalq ekologiya sərgisi keçirildi.[55] O, prezidentliyi dövründə Hirkan, Altıağac, Abşeron, Şahdağ, Göygöl və digər milli park, qoruqyasaqlıqların yaradılması haqqında Sərəncamlar imzalamışdır.[56][57][58][59][60]

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Davosda 2018-ci il Dünya İqtisadi Forumunda.

İqtisadi siyasət[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyevin iqtisadi siyasəti nəticəsində 2003-2016-cı illər arasında Azərbaycanın Ümumi Daxili Məhsulu (ÜDM) 5 dəfədən çox artdı. Belə ki, Dünya Bankının statistikalarına əsasən İlham Əliyev 2003-cü ildə ilk dəfə Prezident seçilərkən Azərbaycanın ÜDM-i 7,276 milyard ABŞ dolları idisə, 2016-cı ildə bu göstərici 37,848 milyard ABŞ dolları olmuşdur.[61][62] Prezident Əliyev 6 mart 2007-ci ildə “Azərbaycan Respublikasında xüsusi iqtisadi zonaların yaradılması haqqında” Fərman imzalamışdır.[63] 20 aprel 2016-cı ildə isə onun imzaladığı başqa bir Fərmanla İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi yaradıldı.[64] Bundan başqa, İlham Əliyev 6 noyabr 2017-ci ildə “Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması haqqında Fərman imzaladı.[65] Prezident Əliyev 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 və 2018-ci illərdə İsveçrədə keçirilən Davos Dünya iqtisadi Forumunda iştirak etmişdir.[66][67][68][69][70] İlham Əliyev ixracın şaxələndirilməsini milli iqtisadiyyat üçün gələcəkdə əsas prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən edir.[71]

Din[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev 10 yanvar 2017-ci ildə 2017-ci ili “İslam Həmrəyliyi İli” elan etdi.[72] Daha sonra o, 2017-ci ilin “İslam Həmrəyliyi İli” elan edilməsi ilə əlaqədar keçiriləcək bir sıra tədbirlərin maddi təminatı haqqında Sərəncam imzaladı.[73] Prezident Əliyev 2014, 2016 və 2017-ci illərdə Azərbaycanda dini qurumlara maliyyə yardımı göstərilməsi haqqında üç ayrı Sərəncam imzalamışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan ayrılan yardımlar Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi, Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı və Azərbaycan Yeparxiyası dini qurumu, Bakı şəhəri Dağ yəhudiləri dini icması, Avropa yəhudilərinin Bakı dini icması, Azərbaycan Respublikasında Katolik kilsəsinin Apostol Prefekturası dini qurumu və Azərbaycan Respublikasının Alban-Udi Xristian dini icması arasında bölüşdürülmüşdür.[74][75][76] Bundan başqa, Prezident Əliyev 2014 və 2015-ci illərdə “Azərbaycanda dini mədəniyyətin, tolerantlığın, dinlərarası və mədəniyyətlərarası dialoqun təbliğinin gücləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər haqqında” iki Sərəncam imzalamışdır. Sərəncamlara əsasən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan hər dəfə 3,0 (üç) milyon manat olmaqla “Dini mədəniyyətin inkişafı” fonduna cəmi 6,0 (altı) milyon manat ayrılmışdır.[77][78] 2015-ci ilin 17 iyulunda isə İlham Əliyev Azərbaycanda dini tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpasını təmin etmək məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə 3,0 (üç) milyon manat ayırmışdır.[79]

“Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyası[redaktə | əsas redaktə]

“Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyası İlham Əliyevin ölkənin gələcək inkşafı məqsədilə göstərdiyi əsas strateji təşəbbüslərdən biri kimi qəbul olunur. Bu konsepsiyanın hazırlanması barədə müvafiq Sərəncam 29 noyabr 2011-ci ildə qəbul olundu və 29 dekabr 2012-ci ildə isə qəbul olunmuş Fərmanla konsepsiya təstiq olundu.[80][81] Konsepsiya 2020-ci ilə qədər iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin inkişafı və ictimai rifahın artırılması üçün tədbirlər və fəaliyyətlər nəzərdə tutur.[82][83] BMT-nin Dayanıqlı İnkşaf Məqsədlərinin tətbiqi haqqında Azərbaycanın könüllü məruzəsinin qiymətləndirilməsində İlham Əliyev tərəfindən təstiqlənmiş “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyası uzunmüddətli milli istəkləri, sərmayəçilər üçün imkanları və bu məqsədlər barəsində əsas məsələləri əks etdirən strategiya kimi təsvir olunmuşdur.[84] Eyni yanaşma 2015-ci il Dünya İqtisadi Forumu üçün hazırlanmış və Xarici Siyasət jurnalında nəşr olunmuş Məruzədə də qeyd olunmuşdur.[85] İqtisadi sahədə ixtisaslaşmış “The Business Year” jurnalı İlham Əliyev tərəfindən təşəbbüs edilən konsepsiyanı Azərbaycanın milli iqtisadi maraqlarını qorumaq məqsədilə hazırlanmış ağıllı strategiya kimi qiymətləndirdi.[86]

Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələri[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev 6 dekabr 2016-cı ildə “Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələrinin təsdiq edilməsi haqqında” Fərman imzaladı.[87][88] 16 yanvar 2017-ci il tarixində Prezident Əliyev Davosda Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində Strateji Yol Xəritəsinin hazırlanmasında iştirak edən McKinsey şirkətinin qlobal idarəedici tərəfdaşı Dominik Barton ilə görüşdü.[89]

İnzibati idarəçilik islahatları[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev çıxışlarında dəfələrlə korrupsiyaya və rüşvətxorluğa qarşı mübarizənin dövlət siyasətində prioritet istiqamət olduğu və bu məqsədlə hökumətinin inzibati tədbirlər həyata keçirdiyini və institusional islahatların apardığını qeyd etmişdir.[90][91][92][93] O, 2003-cü ildən-prezidentliyi dövründə korrupsiyaya qarşı mübarizə və inzibati idarəçilik islahatları sahələrində 5 mühüm sənəd imzalamışdır: 1. Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Dövlət Proqramı (2004-2006-cı illər);[94] 2. Şəffaflığın artırılması və korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Milli Strategiya;[95] 3. Açıq Hökumətin təşviqinə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı;[96] 4. Korrupsiyaya qarşı mübarizəyə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı;[97] 5. Açıq hökumətin təşviqinə dair 2016-2018-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı.[98]

Prezident Əliyev 3 mart 2004-cü ildə “Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə Sərəncam imzaladı. Bu Sərəncamla Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İdarəsi yaradıldı. Sərəncamla, həmçinin, Nazirlər Kabinetinə Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyası haqqında Əsasnamənin layihəsini hazırlamaq tapşırıldı.[99] Nəticədə, 1 iyun 2005-ci ildə İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasının Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyası haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi haqqında Sərəncam imzaladı.[100] 18 noyabr 2016-cı ildə Prezident Əliyev çirkli pulların yuyulması və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizənin gücləndirilməsi məqsədilə “Cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizəyə dair 2017–2019-cu illər üçün Milli Fəaliyyət Planı”nı təsdiq etdi.[101]

Enerji və nəqliyyat siyasəti[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev dəfələrlə Nazirlər Kabinetinin iclaslarında və çıxışlarında Cənub Qaz DəhliziBakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu layihələrinin inkşafının əhəmiyyətini vurğulamış və Azərbaycanın bu layihələrlə bağlı verdiyi vədlərinə sadiq qaldığını ifadə etmişdir.[102][103][104][105] 2012-ci ilin iyununda İlham Əliyevlə Türkiyə Respublikasının baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan TANAP layihəsinin reallaşdırılmasına dair hökumətlərarası müqavilə imzaladılar.[106] TANAP layihəsinin təməli 17 mart 2015-ci ildə İlham Əliyev, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Gürcüstan Prezidenti Giorgi Marqvelaşvili tərəfindən Qarsda atıldı.[107] Cənub Qaz Dəhlizinin tərkib hissələri olan TAP və TANAP layihələri Prezident Əliyev və Avropa Komissiyasının enerji birliyi üzrə vitse-prezidenti Maroş Şefçoviç tərəfindən razılaşdırılan Cənub Qaz Dəhlizinin Məşvərət Şurası tərəfindən 2014-cü ilin noyabrında dəstənləndi.[108] 2013-cü ilin yanvarında Bakıda İlham Əliyev və Avropa Komissiyasının Prezidenti Jose Manuel Barroso Azərbaycan qazının Avropaya daşınması haqqında birgə Bəyannamə imzaladılar.[109] Prezident Əliyev 30 oktyabr 2017-ci ildə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun açılış mərasimində iştirak etdi.[110][111]

Beynəlxalq idman tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev 1997-ci ildən Azərbaycan Respublikası Milli Olimpiya Komitəsinin prezidentidir.[112] Onun Milli Olimpiya Komitəsinə prezidentliyi dövründə Azərbaycan I Avropa Oyunları,[113] IV İslam Həmrəylik Oyunları[114]42-ci Şahmat Olimpiyadası[115] kimi bir sıra beynəlxalq idman yarışlarına ev sahibliyi etmişdir.

2013-cü ildə İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının VIII Baş Assambleyasının Azərbaycanın 2017-ci ildə IV İslam Həmrəylik Oyunlarına ev sahibliyi etməsi haqqında qərarına[116] müvafiq olaraq 8 sentyabr 2015-ci ildə İlham Əliyev Bakıda keçirilən IV İslam Həmrəylik Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı.[117] Oyunlar 2017-ci il 12-22 may tarixlərində keçirildi və ildə İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının bütün üzvləri oyunlarda iştirak etdilər.[118]

2012-ci il dekabrın 8-də Avropa Olimpiya Komitəsinin 2012-ci il 7-8 dekabr tarixlərində Romada keçirilən 41-ci Baş Assambleyasının 2015-ci ildə I Avropa Oyunlarının Bakıda keçirilməsi haqqında qərarına[119] müvafiq olaraq Prezident Əliyev 17 yanvar 2013-cü ildə I Avropa Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı.[120] Avropa Oyunları 2015- cil il 12-28 iyun tarixləri arasında 20 idman növü üzrə 50 ölkədən təqribən 6,000 idmançının iştirakı ilə keçirildi.[121][122]

83-cü FİDE Konqresinin Şahmat Olimpiyadasının Azərbaycanda keçirilməsi qərarına[123] uyğun olaraq 14 fevral 2013-cü ildə İlham Əliyev 42-ci Şahmat Olimpiyadasının Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı.[124] Oyunlar 2016-cı il 1-16 sentyabr tarixlərində   yarışda 175 ölkəni təmsil edən 181 kişi və 142 qadın komandasında cəmi 1587 şahmatçının iştirakı ilə Bakı Kristal Zalında keçirildi.[125][126]

Xarici siyasət[redaktə | əsas redaktə]

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə münasibətlər[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) Baş Qərargahını bir neçə dəfə ziyarət etmişdir. O 2004-cü ildə BMT Baş Assambleyasının 59-cu sessiyasının,[127][128] 2010-cu ilin sentyabrında 65-ci sessiyasının[129][130] və 2017-ci ilin sentyabrında 72-ci sessiyasının[131] açılışında iştirak etmişdir. İlham Əliyevin prezidentliyi dövründə Azərbaycan 2011-ci ilin oktyabrın 24-də Şərqi Avropa dövlətləri qrupundan 2012-2013-cü illər üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü seçilmişdir.[132]

İlham Əliyev 4 may 2012-ci ildə “Terrorizmə qarşı mübarizənin həyata keçirilməsində beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi”nə dair BMT Təhlükəsizlik Şurasının yüksək səviyyəli iclasına sədrlik etmişdir.[133][134][135] O, ABŞ-a səfərləri zamanı Nyu-Yorkda 2004-cü il 24 setyabrında BMT Baş Katibi Kofi Annan,[136] 4 may 2012-ci ildə Pan Gi Mun[137] və 20 sentyabr 2017-ci ildə Antonio Quteereşlə görüşdü.[138] İlham Əliyevin prezidentliyi dövründə Azərbaycan BMT-nin ixtisaslaşmış agentlikləri və orqanları ilə ikitərəfli münasibətləri inkşaf etdirmişdir.

Azərbaycan 2003-2005[139] və 2017-2019-cu illər üçün BMT-nin İqtisadi və Sosial Şurasının,[140] 2006-2009-cu illər üçün isə BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasının üzvü seçildi.[141] 19 Dekabr 2005-ci ildə Prezident İlham Əliyev YUNİSEF-lə Azərbaycan arasında Ölkə Proqramının 2005-2009-cu illər üçün Fəaliyyət Planını təstiq etdi.[142]

Avropa İttifaqı ilə münasibətlər[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev Estoniyanın baş naziri, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti, Avropa Komissiyasının Prezidenti (soldan sağa) ilə Avropa İttifaqının Şərq tərəfdaşlığı sammitində, 2017-ci il.

İlham Əliyev prezidentliyi dövründə Avropa İttifaqı (Aİ) ilə əməkdaşlığı genişləndirmişdir. Prezident Əliyev prezident seçildikdən bir il sonra-2004-cü ildə Azərbaycan Cənubi Qafqaz dövləti kimi Aİ-nin Avropa Qonşuluq Siyasətinə (AQS) daxil edilmişdir.[143] İki il sonra-2006-cı ildə Azərbaycan adından Prezident İlham Əliyev, Aİ adından isə Aİ Şurasının keçmiş Prezidenti Matti Vanhanen və Avropa Komissiyasının keçmiş Prezidenti José Manuel Barroso Strateji Tərəfdaşlıq üzrə Anlaşma Memorandumu imzaladılar.[144]

2009-cu ildə Azərbaycan Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı Proqramına daxil edildi.[145] İki il sonra-2011-ci ildə İlham Əliyev və José Manuel Barroso Cənub Qaz Dəhlizi haqqında Birgə Bəyannamə imzaladılar.[146] İlham Əliyev 2013-cü ildə Brüsselə səfəri zamanı Birgə Bəyannamənin Azərbaycan və Aİ arasındakı enerji sahəsində əməkdaşlığı üçün əhəmiyyətini aşağıdakı sözlərlə ifadə etdi: “Enerji əməkdaşlığı təbii ki, münasibətlərimizin ən mühüm hissələrindən biridir. Çox şadam ki, 2011-ci ilin əvvəlində sədr Barrozu ilə Bakıda enerji sahəsində strateji əməkdaşlıq haqqında Bəyannaməni imzaladıqdan sonra hazırda onun praktiki nəticələrini görürük. Bu Bəyannamə qaz dəhlizinin həyata keçirilməsində əsas rol oynadı”.[147]

6 fevral 2017-ci ildə Prezident İlham Əliyev ikitərəfli və çoxtərəfli görüşlərdə iştirak etmək üçün Aİ-nın paytaxtı Brüsselə səfər etdi. O, səfər çərçivəsində Aİ-nin xarici məsələlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi, Aİ Şurasının və Avropa Komissiyasının prezidentləri və Aİ-nin enerji məsələləri üzrə komissarı ilə görüşdü.[148] Prezident Əliyevin rəsmi səfərindən sonra 7 fevral 2017-ci ildə Azərbaycanla Aİ arasında yeni ikitərəfli müqavilə üzrə danışıqlar başladı.[149]

Rusiya ilə münasibətlər[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev dəfələrlə Azərbaycan və Rusiya münasibətlərini strateji tərəfdaşlıq olaraq xarakterizə etmişdir.[150][151][152] 6 fevral 2004-cü ildə İlham Əliyev Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Azərbaycan Rusiya münasibətlərinin əsas prinsiplərini əks etdirən Moskva Bəyannaməsini imzalamışdır.[153] 11 avqust 2004-cü ildə Prezident İlham Əliyev “2005-ci ildə Rusiya Federasiyasında Azərbaycan Respublikası İlinin və 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasında Rusiya Federasiyası İlinin keçirilməsi haqqında” Sərəncam imzalamışdır.[154] Bundan başqa, 16 fevral 2005-ci ildə İlham Əliyev Moskvaya işgüzar səfər etdi və Rusiyada Azərbaycan Respublikası İlinin açılış mərasimində iştirak etdi.[155] Dörd ay sonra-2005-ci il 14-15 iyun tarixlərində 9-cu beynəlxalq iqtisadi forum çərçivəsində İlham Əliyev yenidən Rusiyaya səfər etdi və Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşdü.[156] 29 iyun 2006-cı ildə İlham Əliyev və Rusiyanın keçmiş Prezidenti Dmitri Medvedev Xəzər Dənizi ilə bağlı Birgə Bəyanat imzaladılar.[157]

Prezident İlham Əliyevin Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşü

1 Noyabr 2017-ci ildə İranın paytaxtı Tehran şəhərində İlham Əliyevlə Vladimir Putin arasında başqa bir görüş baş tutdu.[158] İlham Əliyev Rusiya Federasiyası Federasiya Şurası sədrinin müavinini və Dağıstan Respublikası Xalq Məclisinin sədrini qəbul edərkən Rusiya Azərbaycan arasındakı münasibətləri aşağıdakı sözlərlə ifadə etdi: “Elə dünən axşam Rusiya Prezidenti Vladimir Vladimiroviç Putinlə növbəti görüşdə biz münasibətlərimizin ikitərəfli gündəliyinə nəzər yetirdikdə aşkar etdik ki, öz həllini tələb edən heç bir məsələ yoxdur... Əlbəttə, bu gün Rusiya və Azərbaycan mehriban qonşuluq, tərəfdaşlıq və etibarlı dostluğun yüksək səviyyəsini nümayiş etdirirlər”.[159]

İlham Əliyev, həmçinin, Rusiya Ortodoks Kilsəsi ilə də münasibətlər qurmuşdur. Birinci dərəcəli “Sergi Radonejski” ordenindən sonra 24 aprel 2010-cu ildə İlham Əliyev Rusiya Ortodoks Kilsəsinin ən yüksək təltifi olan Birinci dərəcəli “Şərəf və şöhrət” ordeni ilə təltif edildi.[160][161] 2010-cu ildə Prezident Əliyev Moskvanın və bütün Rusiyanın patriarxı Kirilin “Şərəf” ordeni ilə təltif olunması haqqında sərəncam imzaladı.[162]

Amerika Birləşmiş Ştatları ilə münasibətlər[redaktə | əsas redaktə]

Prezident İlham Əliyev və ABŞ-ın dövlət katibi Con Kerri Vaşinqtonda, 30 mart 2016-cı il.

İlham Əliyev Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) ilə də münaibətləri genişləndirməyə çalışmışdır. O, Vaşinqtona ilk rəmi səfərini keçmiş ABŞ prezidenti Corc Buşun dəvəti ilə 2006-cı il 25-28 aprel tarixlərində həyata keçirmişdir. Görüşmələr zamanı İlham Əliyev Amerikalı həmkarı ilə neft və qaz sənayesi, regional və qlobal enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat və s. kimi məsələləri müzakirə etmişdir.[163][164]

24 sentyabr 2010-cu ildə İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 65-ci sessiyasının açılışında iştirak etmək üçün ABŞ-a səfəri zamanı Nyu-Yorkda 44-cü ABŞ prezidenti Barak Obama ilə görüşmüşdür.[165] Prezident Əliyevin ABŞ-a növbəti səfəri 2016-cı il 31 mart-1 aprel tarixlərində Barak Obamanın dəvəti ilə iştirak etdiyi Nüvə Təhlükəsizliyi Sammiti çərçivəsində baş tutdu.[166][167][168] Prezident Əliyev səfəri zamanı ABŞ-ın keçmiş vitse-prezidenti Co Baydenlə ikitərəfli görüş keçirdi. Tərəflər terrorizmə qarşı mübarizə və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığa dair məsələləri müzakirə etdilər. Co Bayden Cənub Qaz Dəhlizinin Avropanın enerji təhlükəsizliyini gücləndirməsi baxımından vacibliyini vurğuladı.

20 sentyabr 2017-ci ildə İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 72-ci sessiyasının açılışında iştirak etmək üçün ABŞ-a səfəri zamanı Nyu-Yorkda ABŞ Prezidenti Donald Trampla sonuncunun təşkil etdiyi dəvətdə görüşdü.[169]

Bakıda keçirilən 24-cü illik Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz Sərgisinin və Konfransının açılışında İlham Əliyevə ünvanladığı məktubunda Donald Tramp ABŞ-ın Avropanın enerji təhlükəsizliyini təmin edən Cənub Qaz Dəhlizini və Azərbaycanın bu dəhlizin tamamlanmasına yönəlmiş səylərini qətiyyətlə dəstəklədiyini bildirdi.[170]

NATO ilə münasibətlər[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev 2004-cü ildə Azərbaycanın NATO-nun Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Fəaliyyət Planına (IPAP) qoşulması ilə təşkilatla əməkdaşlığı genişləndirdi. IPAP ikitərəfli tərəfdaşlıqların sistemləşdirilməsi və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlərdə əməkdaşlığın əlaqələndirilməsinə imkan yaradır. Azərbaycan İPAP-ın birinci (2005-2007), ikinci (2008-2010) və üçüncü (2012-2013) mərhələlərini yekunlaşdırmışdır.[171] 19 may 2014-cü ildə İlham Əliyev Brüsseldə birinci İPAP sənədini NATO-ya təqdim etdi.[172]

İlham Əliyev NATO Baş Katibi Yens Stoltenberqlə birgə mətbuat konfransında.

İlham Əliyev 2006-cı ilin mayında Parisə səfər etdi və NATO Parlament Assambleyasının yaz sessiyasında iştirak etdi. 8 noyabr 2006-cı ildə o, Brüsseldə NATO Baş Katibi Yaap de Hoop Sxefferlə görüşdü.[173] 29 aprel 2009-cu ildə Prezident Əliyev Şimali Atlantika Əməkdaşlıq Şurasının iclasından öncə yenidən Yaap de Hoop Sxefferlə ikitərəfli görüş keçirdi.[174] 2012-ci ilin fevralında Brüsselə səfəri zamanı İlham Əliyevi NATO Baş Qərargahında NATO Baş Katibi Anders Foq Rasmussen qarşıladı və onlar Azərbaycan və NATO arasındakı əməkdaşlığın gələcəkdə genişləndirilməsinin mümkünlüyü barədə müzakirələr apardılar.[175] 2014-cü ildə Brüsselə işgüzar səfəri zamanı İlham Əliyev yenidən Anders Foq Rasmussenlə görüşdü və Şimali Atlantika Əməkdaşlıq Şurasının iclasında iştirak etdi.[176]

NATO tərəfinən Əfqanıstanda aparılan əməliyyatlara dəstək verən ölkənin prezidenti kimi İlham Əliyev 2012-ci ildə Çikaqoda və 2014-cü ilin sentyabrında Uelsdə keçirilən NATO sammitləri çərçivəsində bir sıra iclaslarda iştirak etdi.[177][178] Prezident Əliyev 2016-cı ilin iyulunda NATO-nun Varşavada keçirilən sammitində Əfqanıstana həsr olunmuş iclasda iştirak etdi.[179][180] 23 noyabr 2017-ci ildə Prezident Əliyev Brüsseldə NATO Baş Katibi Yens Stoltenberqlə görüşdü. Tərəflər görüşdə NATO və Azərbaycan arasındakı əməkdaşlığı və Cənubi Qafqaz regionunda təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirə etdilər. Baş Katib, həmçinin, Azərbaycanın NATO-nun rəhbərlik etdiyi “Qətiyyətli Dəstək Missiyası”na verdiyi töhfələri qiymətləndirdi.[181][182]

Azərbaycanın balanslaşdırılmış xarici siyasət aparması və regional əhəmiyyəti ABŞ-ın Baş Qərargah rəisi general Joseph Dunford və Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi general Valeri Gerasimovun ikitərəfli görüş üçün Bakını seçmələrinə şərait yaratdı.[183][184]

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə münasibətlər[redaktə | əsas redaktə]

İlham Əliyev dəfələrlə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) ilə münasibətlərin Azərbaycanın xarici siyasətində prioritet məsələlərdən biri olduğunu qeyd etmişdir.[185][186][187] İlham Əliyev prezidentliyi dövründə İƏT Baş Katibi ilə ilk dəfə İƏT-in 2005-ci ildə Məkkə şəhərində keçirilən üçüncü fövqəladə sammiti zamanı görüşmüşdü.[188] Daha sonra 2006, 2009, 2012 və 2013-cü illərdə İlham Əliyev İƏT Baş Katibini Bakıda qəbul etdi.[189][190][191][192] 6 aprel 2015-ci ildə o, İƏT-nin Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərində yerləşən Baş Qərargahını ziyarət etdi və İƏT Baş Katibi ilə görüşdü.[193][194] İlham Əliyev, həmçinin, 2006 və 2007- ci illərdə Dialoq və Əməkdaşlıq Uğrunda İslam Konfransı Gənclər Forumunun sədrini Bakıda qəbul etdi.[195][196] Bundan başqa, o, 3 sentyabr 2006-cı ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində Dialoq və Əməkdaşlıq Uğrunda İslam Konfransı Gənclər Forumunun daimi qərargahının açılış mərasimində iştirak etdi.[197][198]

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv dövlətlərin mədəniyyət nazirlərinin V Konfransı Bakının 2009-cu ildə İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan olunması barədə qərar qəbul etdi. Bu qərar uyğun olaraq İlham Əliyev 27 avqust 2008-ci il tarixində Bakı şəhərində keçiriləcək “Bakı-İslam Mədəniyyətinin Paytaxtıdır” adlı beynəlxalq tədbirə hazırlıq haqqında Sərəncam imzaladı.[199][200]  Bundan başqa, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv dövlətlərin mədəniyyət nazirlərinin VI konfransında Naxçıvan şəhərinin 2018-ci il üçün İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan olunmasına dair qərar qəbul olundu. Bu qərara müvafiq olaraq prezident Əliyev “Naxçıvan şəhərinin 2018-ci il üçün İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan edilməsi ilə əlaqədar Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında” Sərəncam imzaladı.[201][202] İƏT dövlətlərinin xarici işlər nazirlərinin 33-cü sessiyasında qəbul olunmuş Bakı bəyannaməsinə müvafiq olaraq İlham Əliyevin himayədarlığı altında 2017-ci il 26-27 aprel tarixlərində dözümlülük və qarşlıqlı anlaşmanın inkişafında medianın roluna dair İƏT Konfransı keçirildi.[203][204]

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Flag of Azerbaijan.svg "Heydər Əliyev" ordeni[205][206]
  • Flag of Saudi Arabia.svg "Kral Əbdüləziz" ordeni;
  • Flag of Georgia.svg "Şərəf" ordeni;
  • Flag of Kuwait.svg "Mübarək əl-Kəbir" ordeni;
  • Flag of France.svg "Üç ulduz" ordeninin "Böyük xaç kavaleri" dərəcəsi.[1]
  • Flag of Bulgaria.svg Bolqarıstan Respublikasının ali mükafatı - "Stara Planina" ordeni[207]
  • Flag of Belarus.svg Belarus Respublikasının Dostluq ordeni[208].
  • Flag of Turkey.svg Beynəlxalq münasibətlər və sülh naminə İhsan Doğramacı mükafatı;
  • Flag of Romania.svg "İlin adamı" - 2010-cu ilin noyabr ayında Buxarest şəhərində Rumıniyanın "Balcanii şi Europa" ("Balkanlar və Avropa") jurnalı tərəfindən təqdim edilib.[209].
  • Flag of Greece.svg Yunanıstan parlamentinin Qızıl medalı;
  • Flag of Azerbaijan.svg "Şeyxülislam" ordeni;
  • Flag of Russia.svg Rusiya Pravoslav Kilsəsinin "Prepodobnıy Serqiy Radonejskiy" birinci dərəcəli Ordeni;
  • "Böyük Kordon" Şərəf Ordeni (Beynəlxalq Hərbi-İdman Şurası);
  • FİLA-nın Şərəf Zalının ən yüksək "İdman Əfsanəsi" ordeni;
  • Avropa Ədalətli Oyunlar Hərəkatının "Şərəf" nişanı;
  • Flag of the CIS.svg MDB ölkələrin İdman Təşkilatlarının Beynəlxalq Konfederasiyasının "Şərəf Ordeni";
  • Flag of the CIS.svg "Birlik" ordeni[210];
  • Flag of Tajikistan.svg "İsmoili Somoni" ordeni.
  • Flag of Belarus.svg "Xalqlar dostluğu" ordeni
  • Flag of Turkey.svg Birinci Dərəcəli Türkiyə Respublikası Dövlət Ordeni (2013) [211]
  • Flag of Ukraine.svg Azadlıq Ordeni (2013) [212]
  • Flag of the United Nations.svg Cənub-Cənub mükafatı[213](2015)
  • Flag of Italy.svg “Xidmətlərinə görə” böyük lentlə birlikdə Böyük Xaç Kavaleri ordeni[214].


Fəxri doktoru olduğu universitetlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Flag of Azerbaijan.svg Bakı Dövlət Universitetinin Fəxri doktoru;
  • Flag of the United States.svg Linkoln Universitetinin Fəxri Doktoru;
  • Flag of Russia.svg Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər Universitetinin Fəxri Doktoru;
  • Flag of Kazakhstan.svg L.N.Qumilyov – Avrasiya Milli Universitetin Professoru;
  • Flag of Turkey.svg Bilkənt Universitetinin Fəxri Doktoru;
  • Flag of Ukraine.svg Vergilər üzrə Milli Akademiyanın Fəxri Doktoru;
  • Flag of Romania.svg Ploesti Neft və Qaz Universitetinin Fəxri Doktoru;
  • Flag of Bulgaria.svg Milli və Dünya İqtisadiyyatı Universitetinin Fəxri Professoru;
  • Flag of South Korea.svg Kyung Hee Universitetinin Fəxri Doktoru;
  • Flag of Jordan.svg İordaniya Universitetinin Fəxri Doktoru;
  • Flag of Hungary.svg Korvinus Universitetinin ictimai elmlər üzrə Fəxri doktoru;
  • Flag of Russia.svg M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Fəxri professoru;
  • Flag of Ukraine.svg Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin Fəxri doktoru;
  • Flag of Turkmenistan.svg Məxdumqulu adına Türkmənistan Dövlət Universitetinin Fəxri professoru;
  • Flag of Belarus.svg Belarus Dövlət Universitetinin Fəxri professoru[215];
  • Flag of Turkey.svg Türk Hava Qurumu Universitetinin Fəxri Doktoru[216].

Fəxri vətəndaşlığı[redaktə | əsas redaktə]

Şəkilləri[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda İlham Əliyev ilə əlaqəli mediafayllar var.

Vikimənbədə İlham Əliyev ilə əlaqəli məlumatlar var.

Vikisitatda İlham Əliyev ilə əlaqəli məlumatlar var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Prezident.az - Tərcümeyi-hal
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Bu gün İlham Əliyevin doğum günüdür
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 İlham Heydər oğlu Əliyev
  4. "İlham Heydər oğlu Əliyev: Tərcümeyi-hal" (az). president.az. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2016-01-23 tarixində. https://archive.is/xGanW. İstifadə tarixi: 2016-01-23.
  5. İLHAM ƏLİYEV
  6. TARİXİ ARAYIŞ
  7. YAP
  8. Baku Process
  9. "General Debate UN"
  10. "Address by Irina Bokova, Director-General of UNESCO, on the occasion of the High-level meeting – Countering Violent Extremism through Girls' Education – 4th World Forum on Intercultural Dialogue" (PDF).
  11. "UNAOC co-organizes the 4th World Forum on Intercultural Dialogue on the theme "Advancing Intercultural Dialogue: New Avenues for Human Security, Peace and Sustainable Development" | UNAOC". United Nations Alliance of Civilizations (UNAOC).
  12. "World Forum Baku" (PDF).
  13. "Introduction – Baku process". bakuprocess.az.
  14. "The Decree of the President of the Republic of Azerbaijan on the Formation of Baku International Centre of Multiculturalism - Baku International Multiculturalism Centre". Baku International Multiculturalism Centre.
  15. "Azerbaijan's multiculturalism: Setting an example for the world – ThePrisma.co.uk". theprisma.co.uk.
  16. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Events Ilham Aliyev attended the opening of the Third Baku International Humanitarian Forum". en.president.az.
  17. "Home - 7th UNAOC Global Form | Baku, Azerbaijan". 7th UNAOC Global Form | Baku, Azerbaijan.
  18. "206 - "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzinin yaradılması haqqında". www.e-qanun.az.
  19. "2756 - Azərbaycan elmində islahatların aparılması ilə bağlı Dövlət Komissiyasının yaradılması haqqında". www.e-qanun.az.
  20. "526 - Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun yaradılması haqqında". www.e-qanun.az.
  21. "223 - "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun Nizamnaməsi"nin təsdiq edilməsi haqqında". www.e-qanun.az.
  22. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  23. "Science Development Foundation under the President of the Republic of Azerbaijan". sdf.gov.az.
  24. "1685 - İslam Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (İSESKO) üzrə Azərbaycan Respublikasının Milli Komissiyasının yaradılması haqqında". www.e-qanun.az.
  25. "Gəncə Bölməsi - WWW.SCIENCE.GOV.AZ". www.science.gov.az.
  26. "2425 - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Yüksək Texnologiyalar Parkının yaradılması haqqında". www.e-qanun.az.
  27. ict.az,ikt.az. "Order of the President of the Azerbaijan Republic on the establishment of the High-Tech Park of Azerbaijan National Academy of Sciences of (ANAS". ict.az.
  28. Azərbaycan Respublikasında “Elm günü”nün təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
  29. "Ilham Aliyev received a delegation led by the Foreign Affairs Minister of the State of Palestine". en.president.az.
  30. "Official information portal of the Ministry of Emergency Situations of the Republic of Azerbaijan". Official information portal of the Ministry of Emergency Situations of the Republic of Azerbaijan.
  31. "Ilham Aliyev attended First Summit on Science and Technology of Organization of Islamic Cooperation in Astana". en.president.az.
  32. "Official information portal of the Ministry of Emergency Situations of the Republic of Azerbaijan". Official information portal of the Ministry of Emergency Situations of the Republic of Azerbaijan.
  33. "Ilham Aliyev received a delegation led by the Chairman of the Olympic Committee of Serbia". en.president.az.
  34. "Baku International Humanitarian Forum". bakuforum.az.
  35. "Ilham Aliyev attended the opening of the International Humanitarian Forum". en.president.az.
  36. "Ilham Aliyev attended the opening of the Second Baku International Humanitarian Forum". en.president.az.
  37. "Ilham Aliyev attended the opening of the Third Baku International Humanitarian Forum". en.president.az.
  38. "Ilham Aliyev attended an official opening ceremony of the 4th Baku International Humanitarian Forum". en.president.az.
  39. "Speech by President of the Republic of Azerbaijan Mr. Ilham Aliyev | Baku International Humanitarian Forum". bakuforum.az.
  40. "Qanunlar". health.gov.az.
  41. ITS. "MHI - General information". its.gov.az.
  42. "Administration of the President offical webpage"(PDF).
  43. "Official Webpage of Compulsory Medical Insurance Agency" (PDF).
  44. "1746 - Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsil almasına dair Dövlət Proqramı haqqında". www.e-qanun.az.
  45. "2090 - "2007-2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramı"nın təsdiq edilməsi barədə". e-qanun.az.
  46. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  47. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  48. "542 - Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun yaradılması haqqında". e-qanun.az.
  49. "3236 - "Azərbaycan gəncliyi 2017–2021-ci illərdə" Dövlət Proqramı"nın təsdiq edilməsi haqqında". e-qanun.az.
  50. "1368 - Azərbaycan Respublikasında bioloji müxtəlifliyinin qorunması və davamlı istifadəsinə dair Milli Strategiya və Fəaliyyət Planının təsdiq edilməsi haqqında". www.e-qanun.az.
  51. "2358 - "Azərbaycan Respublikasında bioloji müxtəlifliyin qorunmasına və davamlı istifadəsinə dair 2017–2020-ci illər üçün Milli Strategiya"nın təsdiq edilməsi haqqında". www.e-qanun.az.
  52. "796 - "Ətraf mühitə və insan sağlamlığına mənfi təsir göstərən vibrasiya və səs-küy çirklənmələri normaları"nın təsdiq edilməsi haqqında". www.e-qanun.az.
  53. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  54. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  55. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS » Events Ilham Aliyev familiarizes himself with the "Azerbaijan for a Green World" international ecological exhibition". en.president.az.
  56. "ALTIAGHAJ NATIONAL PARK | Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi". eco.gov.az.
  57. "Absheron National Park | Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi". eco.gov.az.
  58. "Shahdag National Park | Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi". eco.gov.az.
  59. "GOYGYOL NATIONAL PARK | Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi". eco.gov.az.
  60. "Hirkan National Park | Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi". eco.gov.az.
  61. "Azerbaijan | Data". data.worldbank.org.
  62. "CountryProfile".
  63. "538 - Azərbaycan Respublikasında xüsusi iqtisadi zonaların yaradılması haqqında". e-qanun.az.
  64. "879 - İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin yaradılması və fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında". e-qanun.az.
  65. "1665 - "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması haqqında". e-qanun.az.
  66. "WEF webpage" (PDF).
  67. "WEF official page" (PDF).
  68. "WEF webpage" (PDF).
  69. "WEF webpage" (PDF).
  70. "WEF web page" (PDF).
  71. "Azerbaijan's economic priorities for 2017". World Economic Forum.
  72. "Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi - SƏNƏDLƏR » Sərəncamlar 2017-ci ilin Azərbaycan Respublikasında "İslam Həmrəyliyi İli" elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". www.president.az.
  73. "2761 - 2017-ci ilin Azərbaycan Respublikasında "İslam Həmrəyliyi İli" elan edilməsi ilə əlaqədar Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi tərəfindən keçiriləcək bir sıra tədbirlərin maddi təminatı haqqında". e-qanun.az.
  74. "3009 - Azərbaycanda dini qurumlara maliyyə yardımı göstərilməsi haqqında". www.e-qanun.az.
  75. "2191 - Azərbaycanda dini qurumlara maliyyə yardımı göstərilməsi haqqında". www.e-qanun.az.
  76. "892 - Azərbaycanda dini icmalara maliyyə yardımı göstərilməsi haqqında". www.e-qanun.az.
  77. "1341 - Azərbaycanda dini mədəniyyətin, tolerantlığın, dinlərarası və mədəniyyətlərarası dialoqun təbliğinin gücləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər haqqında". www.e-qanun.az.
  78. "233 - Azərbaycanda dini mədəniyyətin, tolerantlığın, dinlərarası və mədəniyyətlərarası dialoqun təbliğinin gücləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər haqqında". www.e-qanun.az.
  79. "1325 - Dini tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpasına dair əlavə tədbirlər haqqında". www.e-qanun.az.
  80. ""Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış" İnkişaf Konsepsiyasının hazırlanması barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". president.az.
  81. ""Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış" İnkişaf Konsepsiyasının təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı". www.president.az.
  82. The tect of the Concept. "Official Page of President's Administration" (PDF).
  83. "Official page of President's Administration" (PDF).
  84. "UN webpage - report on sustainable development" (PDF).
  85. "Foreign Affairs Journal" (PDF).
  86. "20/20 Vision". The Business Year.
  87. "Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələrinin təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı". www.president.az.
  88. "Azerbaijan endorses strategic road maps for development of national economy and main economic sectors".
  89. "Ilham Aliyev met with global managing partner of McKinsey Dominic Barton in Davos". en.president.az.
  90. "Ilham Aliyev chaired meeting of Cabinet of Ministers on results of socio-economic development in first half of 2016 and future objectives". en.president.az.
  91. "Ilham Aliyev chaired meeting of Cabinet of Ministers on results of socio-economic development in first half of 2016 and future objectives". en.president.az.
  92. "Ilham Aliyev chaired the meeting of the Cabinet of Ministers dedicated to the results of socioeconomic development of 2015 and objectives for the future". en.president.az.
  93. "Ilham Aliyev: Fight against corruption one of main directions Azerbaijan's state policy". Trend.Az (in Russian).
  94. "377 - Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Dövlət Proqramının (2004-2006-cı illər) təsdiq edilməsi barədə". e-qanun.az.
  95. "2292 - Şəffaflığın artırılması və korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Milli Strategiyanın təsdiq edilməsi barədə". e-qanun.az.
  96. "2421 - "Açıq Hökumətin təşviqinə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı"nın və "Korrupsiyaya qarşı mübarizəyə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı"nın təsdiq edilməsi haqqında". e-qanun.az.
  97. "2421 - "Açıq Hökumətin təşviqinə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı"nın və "Korrupsiyaya qarşı mübarizəyə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı"nın təsdiq edilməsi haqqında". e-qanun.az.
  98. "1993 - "Açıq hökumətin təşviqinə dair 2016-2018-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı"nın təsdiq edilməsi haqqında". e-qanun.az.
  99. "114 - "Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə". e-qanun.az.
  100. "833 - "Azərbaycan Respublikasının Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyası haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi haqqında". e-qanun.az.
  101. "2451 - "Cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizəyə dair 2017–2019-cu illər üçün Milli Fəaliyyət Planı"nın təsdiq edilməsi haqqında". e-qanun.az.
  102. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Speeches Opening speech by Ilham Aliyev at the meeting of Cabinet meeting on results of first quarter of 2017 and future tasks". en.president.az.
  103. "Onward & Upward". The Business Year.
  104. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Speeches Opening speech by Ilham Aliyev at the meeting of the Cabinet of Ministers dedicated to the results of the first quarter of 2016 and objectives for the future". en.president.az.
  105. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Speeches Opening speech by Ilham Aliyev at the meeting of Cabinet of Ministers dedicated to results of socioeconomic development of 2016 and objectives for future". en.president.az.
  106. "Turkey, Azerbaijan sign accord on $7 bln gas pipeline". Reuters. 2012-06-26.
  107. "Foundation laid for pipe to carry Azeri gas to EU". Hürriyet Daily News.
  108. "Southern Gas Corridor: Vice-President Šefčovič attended Ministerial Meeting in Baku - Energy - European Commission". Energy.
  109. "European Commission - PRESS RELEASES - Press release - Commission and Azerbaijan sign strategic gas deal". europa.eu.
  110. Jardine, Bradley (2017-10-30). "Full Steam Ahead: Long-Awaited Baku-Tbilisi-Kars Railway Opens". EurasiaNet.
  111. "A New Asia-to-Europe Railway Route Is Opening Up". Bloomberg.com. 2017-10-30.
  112. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - PRESIDENT» Biography". en.president.az.
  113. "Baku 2015 European Games". Baku 2015.
  114. "Baku 2017". www.baku2017.com.
  115. "Baku Chess Olympiad". www.bakuchessolympiad.com.
  116. "General Assembly of Islamic Solidarity Sports Federation" (PDF).
  117. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Events Ilham Aliyev chaired the first meeting of the Organizing Committee of the 4th Islamic Solidarity Games". en.president.az.
  118. "Islamic Solidarity Sports Federation | THE OPENING CEREMONY OF THE 4TH ISLAMIC SOLIDARITY GAMES, BAKU2017". issf.sa.
  119. Mehran, Kamrava. Great Game in West Asia: Iran, Turkey and the South Caucasus 1st Edition. New York: Oxford University Press,. p. 250. ISBN 978-0190673604.
  120. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - DOCUMENTS » Orders Order of the President of the Republic of Azerbaijan on establishing the Organizing Committee for conducting the inaugural 2015 European Olympic Games in Baku". en.president.az.
  121. "European Games". www.european-games.org.
  122. Gibson, Owen (2015-06-11). "European Games: what you need to know about Baku 2015". The Guardian. ISSN 0261-3077.
  123. "FIDE general congress" (PDF). www.fide.com/images/stories/NEWS_2012/Congress/Agenda-Istanbul.pdf.
  124. AM. "USA and China win gold medals in Baku Chess Olympiad". www.fide.com.
  125. http://chess-results.com, Dipl.Ing. Heinz Herzog -. "Chess-Results Server Chess-results.com - 42nd Olympiad Baku 2016 Open". www.chess-results.com.
  126. http://chess-results.com, Dipl.Ing. Heinz Herzog -. "Chess-Results Server Chess-results.com - 42nd Olympiad Baku 2016 Women". www.chess-results.com.
  127. "Speeches of the President of Azerbaijan Ilham Aliyev - library of President's Administration" (PDF).
  128. "Text of the Speech in UN webpage" (PDF).
  129. "Text of the Statement in UN session" (PDF).
  130. "Speeches of the president of Azerbaijan - Library of President's Administration" (PDF).
  131. "Speeched of the President of Azerbaijan - Library of President's Administration" (PDF).
  132. Section, United Nations News Service (2011-10-24). "UN News - Azerbaijan wins final vacancy on Security Council". UN News Service Section.
  133. "Security Council, Highlighting Changing Nature, Character of Scourge of Terrorism, Says Can Be Defeated Only by Sustained, Global Approach, in Presidential Statement | Meetings Coverage and Press Releases". www.un.org.
  134. "Speeches of President of Azerbaijan - Library of President's Administration" (PDF).
  135. "World of Diplomacy Journal of Ministry of Foreign Affairs" (PDF).
  136. "Speeches of the President of Azerbaijan Ilham Aliyev - library of President's Administration" (PDF).
  137. "Speeches of President - Library of President's Administration" (PDF).
  138. "Speeched of the President of Azerbaijan - Library of President's Administration" (PDF).
  139. "World of Diplomacy Journal of Ministry of Foreign Affairs".
  140. FS. "The Republic of Azerbaijan was elected a member of the United Nations Economic and Social Council (ECOSOC) for the period of 2017-2019". mfa.gov.az.
  141. "World of Diplomacy Journal of Ministry of Foreign Affairs".
  142. "UNICEF Azerbaijan - Media centre - UNICEF and Government sign new country programme for 2005-2009". www.unicef.org.
  143. "European Neighbourhood Policy (ENP) - EEAS - European External Action Service - European Commission". EEAS - European External Action Service.
  144. "MoU between Azerbaijan Republic and European Union" (PDF).
  145. "Eastern Partnership - EEAS - European External Action Service - European Commission". EEAS - European External Action Service.
  146. "Joint declaration on Southern Gas Corridor" (PDF).
  147. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - DOCUMENTS» Statements Press Statements by President Ilham Aliyev and President of the European Commission Jose Manuel Barroso". en.president.az.
  148. "President Aliyev in Brussels - Diplomat magazine". Diplomat magazine. 2017-02-20.
  149. "EU-Azerbaijan relations - EEAS - European External Action Service - European Commission". EEAS - European External Action Service.
  150. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az
  151. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Interviews Ilham Aliyev was interviewed by "Russia-24" television channel". en.president.az.
  152. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Meetings Ilham Aliyev and Chairman of the Russian government met in an expanded format". en.president.az.
  153. "Aliyev And Putin Sign Declaration Of Principles". RadioFreeEurope/RadioLiberty.
  154. "352 - 2005-ci ildə Rusiya Federasiyasında Azərbaycan Respublikası İlinin və 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasında Rusiya Federasiyası İlinin keçirilməsi haqqında". www.e-qanun.az.
  155. "Beginning of the Meeting with Azerbaijani President Ilkham Aliyev". President of Russia.
  156. "President Vladimir Putin met with President of Azerbaijan Ilkham Aliyev". President of Russia.
  157. "President Vladimir Putin met with President of Azerbaijan Ilkham Aliyev". President of Russia.
  158. "Putin held a meeting with Azerbaijani President Aliyev". frontnews.eu.
  159. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Receptions Ilham Aliyev received Deputy Chairman of Council of Federation of Russian Federal Assembly and chairman of People's Assembly of Dagestan". en.president.az.
  160. "Patriarch Kirill meets with Azerbaijan President Ilham Aliyev | The Russian Orthodox Church". mospat.ru.
  161. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Events Ilham Aliyev attended the opening of the Orthodox Religious-Cultural Centre of the Baku and Azerbaijan Diocese". en.president.az.
  162. "Azerbaijani president awards Patriarch Kirill with order | Vestnik Kavkaza". vestnikkavkaza.net.
  163. "President Bush Welcomes President Aliyev of Azerbaijan to the White House". georgewbush-whitehouse.archives.gov.
  164. "Azerbaijan - Visits by Foreign Leaders - Department History - Office of the Historian". history.state.gov.
  165. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Meetings Ilham Aliyev and President of the United States Barack Obama had a meeting". en.president.az.
  166. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - NEWS» Events Ilham Aliyev attends fourth Nuclear Security Summit in Washington". en.president.az.
  167. "Nuclear Security Summit – Why Azerbaijan is there? | Newtimes.az - Analytical Information Portal". newtimes.az.
  168. "Barack Obama invites Ilham Aliyev to IV Nuclear Security Summit". Trend.Az (in Russian). 2016-01-06.
  169. "Readout of Vice President Biden's Meeting with President Ilham Aliyev of Azerbaijan". whitehouse.gov. 2016-03-31.
  170. "Official web-site of President of Azerbaijan Republic - DOCUMENTS» Letters From Donald J. Trump, President of the United States of America". en.president.az.
  171. FS. "Overview of Azerbaijan-NATO Partnership". www.mfa.gov.az.
  172. "Azerbaijan 15 years cooperation report" (PDF).
  173. Huseynzade, Tuncay. "Independent Azerbaijan". republic.preslib.az.
  174. "NATO webpage info for public".
  175. "NATO webpage info for public".
  176. "NATO official webpage info for public".
  177. "NATO official webpage info for public".
  178. FS. "Key milestones of Azerbaijan-NATO Cooperation". nato-pfp.mfa.gov.az.
  179. "NATO official page info for public".
  180. "Official Report on Azerbaijan NATO partnership"(PDF).
  181. "NATO official webpage- official information for public".
  182. "NATO official webpage - information on press point".
  183. Gordon, Michael R. (2017-02-15). "Joint Chiefs Chairman to Meet With Russian Counterpart in Azerbaijan". The New York Times. ISSN 0362-4331.
  184. "Dunford Meets Russian Counterpart to Strengthen Mil-to-Mil Contacts". U.S. DEPARTMENT OF DEFENSE.
  185. "President of the Republic of Azerbaijan Receives OIC S.." www.oic-oci.org.
  186. "Ilham Aliyev attended solemn ceremony on 25th anniversary of the founding of New Azerbaijan Party". en.president.az.
  187. "Speech by Ilham Aliyev at official reception on the occasion of Azerbaijan's Republic Day". en.president.az.
  188. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  189. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  190. "President Aliyev Receives The Secretary General Of The.." www.oic-oci.org.
  191. "President of Azerbaijan praises OIC's effective region.." www.oic-oci.org.
  192. "President of the Republic of Azerbaijan Receives OIC S.." www.oic-oci.org.
  193. "OIC Secretary General receives the President of Azerba.." www.oic-oci.org.
  194. "Ilham Aliyev met with the Secretary General of the Organization of Islamic Cooperation". en.president.az.
  195. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  196. "2091 - Naxçıvan şəhərinin 2018-ci il üçün İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan edilməsi ilə əlaqədar Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında". www.e-qanun.az.
  197. "The statement of the OIC Secretary General at the inau.." www.oic-oci.org.
  198. President. "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti". archive.president.az.
  199. "Capitals of Islamic Culture | Islamic Educational, Scientific and Cultural Organization – ISESCO –". www.isesco.org.ma.
  200. "3016 - Bakı şəhərində keçiriləcək "Bakı-İslam Mədəniyyətinin Paytaxtıdır" adlı beynəlxalq tədbirə hazırlıq haqqında". www.e-qanun.az.
  201. "Capitals of Islamic Culture | Islamic Educational, Scientific and Cultural Organization – ISESCO –". www.isesco.org.ma.
  202. "2091 - Naxçıvan şəhərinin 2018-ci il üçün İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan edilməsi ilə əlaqədar Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında". www.e-qanun.az.
  203. "OIC conference on the role of media in the development.." www.oic-oci.org.
  204. "Declaration of OIC Conference of Foreign Ministers"(PDF).
  205. Ильхаму Алиеву вручили орден Гейдара Алиева. news.bbc.co.uk  (rus.) tərcüməsi
  206. Prezident İlham Əliyevə təqdim olunmuş mükafatlar. president.gov.az  (azərb.)
  207. http://www.azertag.com/node/882721
  208. http://news.day.az/politics/306161.html
  209. Prezident İlham Əliyev Rumıniyada "İlin adamı" elan olunub
  210. VALENTİNA MATVİYENKO İLHAM ƏLİYEVƏ ORDEN TƏQDİM EDİB
  211. "Official State visit of Azerbaijan (Photo)". Precidency of Republic of Turkey. 12-11-2013. http://www.tccb.gov.tr/images/photoalbum/2013-konuk/k-20111112-azerbaycan-16-nisan.jpg. İstifadə tarixi: 2013-11-12.
  212. Президенти України та Азербайджану обмінялися державними нагородами // Ukrayna prezidentinin saytı, 18.11.2013, Ukraynaca
  213. http://www.qafqazinfo.az/siyaset-2/bmt-ilham-eliyevi-teltif-etdi-foto-124064
  214. [İtaliya Prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri çərçivəsində təltifetmə mərasimi keçirilib https://president.az/articles/29518]
  215. http://www.president.az/president/biography/
  216. İlham Əliyev fəxri doktor oldu
  217. http://news.day.az/politics/301857.html

|}