Arkadi Ter-Tadevosyan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Arkadi Ter-Tadevosyan
erm. Արկադի Տեր-Թադևոսյան
Arkady Ter-Tadevosyan is Shushi 2012.jpg
Ləqəbi Komandos (Qarabağ müharibəsində)
Dağ tülküsü (Əfqanıstanda)
Doğum tarixi 22 may 1939(1939-05-22) (80 yaş)
Doğum yeri
Vətəndaşlıq
Mənsubiyyəti Ermənistan Silahlı Qüvvələri
Rütbə general-mayor
Döyüşlər
Təltifləri "Qırmızı Bayraq" ordeni "Şərəf Nişanı" ordeni "SSRİ Silahlı Qüvvələri veteranı" medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 50 illiyi" yubiley medalı "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 60 illiyi" yubiley medalı "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 70 illiyi" yubiley medalı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Arkadi Ter-Tadevosyan (erm. Արկադի Տեր-Թադևոսյան, rus. Аркадий Тер-Тадевосян; 22 may 1939, Tbilisi) — Qarabağ müharibəsi dövründə erməni qüvvələrinin hərbi lideri və Ermənistanın keçmiş müdafiə nazirinin müavini olan Sovet və Erməni generalı.[1] Ter-Tadevosyan 1992-ci ilin may ayında baş vermiş Şuşanın işğalı əməliyyatının komandiri kimi tanınır.[2]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ter-Tadevosyan Gürcüstan SSR-in Tbilisi şəhərində anadan olub. Tbilisidə orta məktəbi bitirdikdən sonra zabit olmağa qərar verdi. Ümumqoşun Komandirlər Məktəbi və Leninqrad Hərbi Akademiyasının Arxeoloji Xidmətlər və Nəqliyyat Akademiyasına qəbul oldu. Əfqanıstanda vəzifədə olarkən “Dağ tülküsü” ləqəbini qazandı. Şərqi Almaniyada, ÇexoslovakiyadaBelarusiyada hərbi xidmətini davam etdirdi və Ermənistan Dövlət Aqrar Universitetində müəllim vəzifəsində çalışmağa başladı. Sovet İttifaqının parçalanması və Dağlıq Qarabağdakı münaqişə ilə 1990-cı illərdə Ter-Tadevosyan Sovet Azərbaycanının sərhədlərini əhatə edən erməni kəndlərini müdafiədə iştirak etmişdir. Sasuntsi Davit dəstəsinə qoşunları Azərbaycanlı hərbçilər tərəfindən atılan müntəzəm hücumlardan müdafiə etmək üçün qoşulub.

Qarabağ müharibəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bundan sonra o, əsgər yetişdirmək üçün Dağlıq Qarabağa getdi. Ter-Tadevosyan 1991-ci ildə Təhsil Korpusunun Müdafiə Komitəsinin sədri təyin edilmişdir. 1992-ci ildə o Qarabağ müharibəsi zamanı erməni qüvvələrinin ilk əhəmiyyətli hərbi qələbəsini qeyd etdiyi strateji şəhər olan Şuşa şəhərini ələ keçirmək üçün əməliyyatın komandiri seçildi. Ter-Tadevosyan Ermənistanda "Şuşa işğalının başçısı" kimi tanınır.[3] O, erməni silahlı qüvvələrinin formalaşmasında iştirak etmiş və inkişaf etmiş bir qurum kimi ortaya çıxmadan əvvəl ciddi çətinlikləri aradan qaldırmağa kömək etmişdir.[4] 25 may 1992-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı əldə etdiyi uğurlar üçün Ter-Tadevosyana general-mayor rütbəsi verildi. Həmçinin Mübarizə Xaçı medalınıda qazanmışdır.

2000-ci ilin may ayında Ter-Tadevosyan Yerkrapah veteranlar ittifaqını tərk etmiş və Azadlıq müharibəsi veteranları ittifaqını qurmuşdu, o həmin ilin iyul ayında tərk etdi, baxmayaraq ki, qoşulmuş şəxslər haqqında şəxsi narazılıqlarını bildirirdi.[5]

Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının Prezidenti Bako Saakyan Ter-Tadevosyanı 2009-cu ildə Şuşanın işğalının 17-ci ildönümünə həsr olunmuş "Qızıl Qartal" ordeni və "Dağlıq Qarabağ Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.[6][7]

Hazırda Ter-Tadevosyan Ermənistan Silahlı Qüvvələrində mütəxəssislərin hazırlanmasına nəzarət edir.[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Armenian general on OSCE MG co-chairs’ parity." Tert. Retrieved May 18, 2012.
  2. Melkonian, Markar. My Brother's Road: An American's Fateful Journey to Armenia. New York: I. B. Tauris, 2005, pp. 219-220 ISBN 1-85043-635-5
  3. 3,0 3,1  (erm.) Կոմանդոս. Կենաց պայքար (Komandos: A Struggle for Survival) Archived 2018-07-18 at the Wayback Machine.." Panarmenian.net. November 2, 2010.
  4. "ACNIS Salutes the Armenian Armed Forces on Army Day" (January 28, 2010). 29 oktyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 may 2012.
  5. Ter-Saakyan, Karine. "Karabakh Veterans Split by Conflicting Loyalties." Institute for War & Peace Reporting. CRS No. 52, October 6, 2000. Retrieved July 16, 2008. [ölü keçid]
  6. NKR President decorates Arkady Ter-Tadevosyan with the Golden Eagle Order Archived 2013-10-29 at the Wayback Machine. Retrieved May 18, 2012.
  7. Commandos: struggle for survival, Panarmenian.net, 2010 Archived 2017-10-08 at the Wayback Machine. Retrieved May 19, 2012.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]