Azərbaycan rusları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Azərbaycanda ruslar – sayları 141,7 min nəfərdir (27.01.1999 siyahıya almasına əsasən). Əksəriyyəti Bakıda, SumqayıtdaGəncədə yaşayır. Kompakt halda İsmayıllı rayonunun İvanovka kəndində, Gədəbəy rayonunun Novosaratovka, Novoivanovka, QorelskSlavyanka kəndlərində, Goranboy rayonunun Rus Borisi kəndində, Şamaxı rayonunun Çuxuryurd, QızmeydanNağaraxana kəndlərində yaşayırlar.

Məskunlaşma tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Ruslar Azərbaycanda 1830-cu illərdən məskunlaşmağa başlamışlar. Çar Rusiyası dövründə minlərlə rus ailəsi Azərbaycanda məqsədli surətdə məskunlaşdırılmışdır. 1917-ci il Oktyabr inqilabından əvvəl burada 100-ə yaxın rus kəndi mövcud idi. Onların əhalisi Rus Pravoslav Kilsəsindən ayrılmış və çar hökuməti tərəfindən Rusiyanın mərkəzindən Qafqaza köçürülmüş təriqətçilərdən ibarət idi. İri şəhərlərdə yaşayan ruslar əsasən hökumət nümayəndələri, sahibkarlar, mütəxəssislər və fəhlələr idi.

XX əsrin əvvəlindən 1940-1950-ci illərə qədər ruslar Bakıda əsas milli azlıqlardan idi. Rusların Azərbaycana mühacirəti Sovet zamanı da davam edirdi. 1970-ci ildə rusların sayı 500 mini ötmüşdü və onlar respublikanın ümumi əhalisinin 10%-ini təşkil edirdilər.

Müasir vəziyyət[redaktə | əsas redaktə]

SSRİ dağıldıqdan sonra onların bir hissəsi Azərbaycanı tərk etməyə başlasalar da sonradan bu proses dayanmış və hal-hazırda Azərbaycanda ruslar ən böyük etnik qrup təşkil edirlər.

1990-2000-ci illərdə keçmiş rus təriqətçi kəndlərinin bəzilərinin adı dəyişdirilmişdir, əhalisi isə bu gün əsasən ruslardan və azərbaycanlılardan ibarətdir. Rusların böyük qismi pravoslavdırlar, təriqətçilərin (xüsusiyi ilə molokanların) sayı bir neçə yüz nəfərdir.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Azərbaycan rusları ilə əlaqəli mediafayllar var.

Azərbaycan Respublikasının İvanovka kəndi (rus)