İynəyarpaqlılar (sinif)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?İynəyarpaqlılar
Conifer forest.jpg
Şimali Kaliforniyada iynəyarpaqlı ağaclar
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Çılpaqtoxumlular
Sinif: İynəyarpaqlılar
Latınca adı
Pinopsida
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   18024
MBMM   3312
HE   4062

İynəyarpaqlılar və ya qozadaşıyanlar (lat. Pinopsida)- çılpaqtoxumlular şöbəsinə aid bitkilərin[1] ən geniş yayılmış sinfi.

Sinonimləri[redaktə]

  • Coniferophyta
  • Coniferae

Toxumlu bitkilərin daş kömür dövründə meydana gəlmiş qədim qrupudur. Bəzi fəsilələrinin qalıqları yalnız qazıntı halında məlumdur. 8 fəsiləyə (55 cinsə) daxil olan 600, o çümlədən respublikamızda 9 (2 şam, 6 ardıc, 1 qaraçöhrə) növü yayılmışdır. Həmişəyaşıl, bəzən yarpağıtökülən ağac, nadir hallarda kollardır. Əksəriyyətində mikoriza müşahidə edilir. Yarpaqları oturaq iynəvarı, pulçuqvarı, bəzən lövhəli-lansetvari və s. olur. Strobilləri (generativ orqan) ayrı-cinsiyyətlidir. Küləklə tozlanır. Tozlandıqdan sonra endospermlə təchiz olunmuş rüşeym inkişaf edir. Toxumların quruluş və forması müxtəlifdir. İynəyarpaqlılar Yer kürəsinin, xüsusən AvrasiyaŞimali Amerikanın bitki örtüyünün əsasını təşkil edir. İynəyarpaqlıların təsərrüfatda böyük əhəmiyyəti var. Odunçağından tikinti materialı kimi istifadə edilir, kağız-sellüloz, kanifol, skipidar, aşı maddələri və s, bəzi İynəyarpaqlıların toxumundan yağ alınır. Qiymətli dekorativ bitkilərdir.

Mənbə[redaktə]

  1. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.

Ayrıca bax[redaktə]