İzoxətt

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İzoxət (yun. isos-"bərabər")-hər hansı bir kəmiyyətin coğrafi xəritədə, şaquli kəsikdə və ya qrafikdə eyni qiymətlərini göstərən xətt.[1]

İzoxətlərin növləri[redaktə | əsas redaktə]

İzoamplitudalar[redaktə | əsas redaktə]

Xəritədə bu və ya digər meteoroloji kəmiyyətin amplitudasının bərabər olduğu nöqtələri birləşdirən xətlər.

İzoanemon[redaktə | əsas redaktə]

Xəritəküləyin ortaillik sürətinin müxtəlif qiymətini göstərən xətt.

İzobarlar[redaktə | əsas redaktə]

Izobarlar (yun. isos-"bərabər" və baros-"ağırlıq")- xəritədə, müxtəlif diaqramlarda eyni barometrik təzyiqli məntəqələri birləşdirən xətlər.

İzobatlar (yun. isos-"bərabər" və bathis-"dərinlik")- xəritədə su hövzələrinin (göl, dəniz, okean) eyni dərinlikdə olan nöqtələrini birləşdirən xətlər.

İzotermlər- iqlim xəritələrində müəyyən vaxt içərisində orta temperaturu eyni olan yerləri birləşdirən xətlər. İzotermlər orta, illik, yanvariyul temperaturlarını göstərir.

İzodenslər (yun. isos-"bərabər" və lat.densus-"sıx")- havanın, dağ süxurlarının xəritədə xətləri.

İzofenlər-eyni mövsümi hadisə məntəqələrini birləşdirən xətlər (məs., botanikada: bitkilərin izofeni çiçəklənmənin eyni tarixləri).

İzobazlar- xəritədə Yer səthinin dəniz səthinə nisbətən qalxdığı və ya çökdüyü bərabər olan nöqtələri birləşdirən xətlərdir. Eyni qalxma xətlərini birləşdirən xətlərə izobanazlar, eyni çökmə nöqtələrini birləşdirən xətlərə isə izokatabazlar deyilir.

İzogipslər-xəritədə Yer səthinin dəniz səthindən eyni hündürlükdə olan nöqtələrini birləşdirən xətlər.

İzogiyetlər (yun. isos-"bərabər" və hyetos-"yağış")- vahid zamanda və ya orta çoxillik, aylıq, illik yağıntıların miqdarını göstərən izoxətlər.

İzoxatlar- xəritədə küləyin sürəti eyni olan nöqtələri birləşdirən xətlər.

İzoxionlar (yun. isos-"bərabər" və chin-"qar")-xəritədə qar sərhəddinin yüksəkliyini göstərən izoxətlər.

İzokosmlar- xəritədə kosmik şüalanma gərginliyinin eyni olduğunu göstərən xətlər.

İzoqalinlər (yun. isos-"bərabər" və halinos-"duzlu")- xəritədə okeanlarda eyni duzluluğu göstərən nöqtələri birləşdirən xətlər.

İzomer- yağıntıların aylıq miqdarı eyni olan məntəqələri birləşdirən xətt: ortaillik yağıntının miqdarına görə faizlə ifadə olunur.

İzonaqlar-su hövzələrində eyni davamiyyətli buz örtüyünü göstərən izoxətlər.

İzoneflər-xəritədə eyni buludluluq izoxətləri.

İzopaqlar (yun. isos-"bərabər" və paqos-"buz")- xəritədə su hövzələrində buz örtüyünün davamiyyətinin xəritədə izoxətləri.

İzopektiklər (yun. isos-"bərabər" və pektos-""bərkimiş, donmuş)- xəritə üzərində suyun donma tarixini göstərən izoxətlər.

İzopinklər (yun. isos-"bərabər" və pyknos-"sıx")- xəritədə dəniz suyunun sızlığını göstərən izoxətlər.

İzoseyslər- xüsusi xəritələrdə seysmik təkanların eyni gücdə qeyd olunduğu yerləri birləşdirən izoxətlər.

İzotip- müxtəlif ölkələrdə və ya rayonlarda yayılan heyvan və ya bitki növ müxtəliflikləri.

İzovela (yun. isos-"bərabər" və lat. velox-"tez hərəkət edən")- xəritədə küləyin eyni sürətli nöqtələrini birləşdirən izoxətt.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İzobar

İzoterm

İzotermik proses

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

YER QABIĞINDA BAŞ VERƏN PROSESLƏR

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  1. Qərib Məmmədov, Mahmud Xəlilov. Ensiklopedik ekoloji lüğət. Bakı-Elm-2008.