Şamil Qafarov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şamil Qafarov
Qafarov Şamil Saleh oğlu
Doğum tarixi 1950(1950-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Ağdam
Vətəndaşlıq Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elm sahəsi iqtisadiyyat
İş yeri Azərbaycan İqtisad Universiteti
Elmi dərəcəsi professor
Elmi adı professor

Qafarov Şamil Saleh oğlu — professor (2003).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Şamil Saleh oğlu Qafarov 1950-ci ilin yanvar ayının  19-da Azərbaycan Respublikasının Ağdam şəhərində mü­əl­lim ailəsində dünyaya göz açmışdır.

Atası Saleh Mustafa oğlu Qafarov 1912-ci ildə Şuşa şə­­­hərində anadan olmuşdur. 1985-ci ilə qədər Ağdam şə­hə­rin­də coğrafiya müəllimi işləmişdir. 1985-ci ilin mart ayın­da vəfat etmişdir.

Qeyd edək ki, el ağsaqqalı, müdrik insan Saleh mü­əl­li­min övladlarının zəhmətkeş, prinsipial insan, həqiqi mə­na­da vətəndaş kimi formalaşmasında və tərbiyəsində müs­təs­na xidmətləri olmuşdur.

Anası Qafarova Humay Bəylər qızı 1920-ci ildə Ağdam ra­yonunda anadan olubdur. O,  evdar qadın olumuş və 1997-ci ildə vəfat etmişdir.

İlk ailə tərbiyəsi və təhsil Ş.Qafarovun bütün sonrakı hə­yatını müəyyənləşdirmişdir. O, 1957-1967-ci illərdə Ağ­dam şəhərində 1№li orta məktəbdə, 1967-1971-ci illərdə isə D.Bün­yadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İn­sti­tu­tu­nun Sənayenin iqtisadiyyatı fakültəsində təhsil almış və ora­nı əla qiymətlərlə bitirmişdir.

Təyinatla Bakı Maşınqayırma Zavoduna göndərilmiş və 1972-1973-cü illərdə Murmansk vilayətinin Severomorsk şə­­hərində hərbi gəmidə matros kimi xidmət göstərmişdir. 1974-1975-ci illərdə isə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Ko­mi­tə­si nəzdindəki Elmi-Tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. Elm və təhsilə olan marağı, daim ax­­tarışda olma həvəsi onu S.M.Kirov adına Azərbaycan Döv­­­­­­lət Universitetinin aspiranturasına gətirmişdir. 1975-1978-ci illərdə burada siyasi iqtisad ixtisası üzrə as­pi­ran­tu­ra­da təhsil almışdır.

Aspiranturanı qurtarandan sonra, 1978-ci ildən təyi­natla siyasi iqtisad kafedrasında müəllimliyə baş­lamış, 1980-ci ildə görkəmli iqtisadçı alim, əməkdar elm xa­dimi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üz­vü, iqtisad elmləri doktoru, professor Teymur Süleyman oğlu Vəliyevin rəhbərliyi altında namizədlik dissertasiyasını mü­dafiə etmişdir.

Ş.S.Qafarov 1983-cü ildə ADU-nun Siyasi iqtisad ka­fed­­rasının baş müəllimi, 1986-cı ildə isə dosenti seçilmişdir. O, müəyyən maneələrə baxmayaraq 1998-ci ildən de­mok­ra­tik yolla universitetin böyük istinad kafedrası olan, İqtisadi nə­zəriyyə kafedrasının müdiri vəzifəsinə seçilmişdir.

Dərin analitik təhlil və araşdırma tələb edən ictimai əmək bölgüsü qanununu özünə tədqiqat mövzusu seçən alim (qeyd etmək lazımdır ki, SSRİ məkanında ictimai əmək böl­gü­­­­sünü qanun kimi tədqiq edib, namizədlik dissertsiyası mü­da­fiə edən ilk iqtisadçı da məhz o olmuşdur) bütün sonrakı el­mi yaradıcılığında araşdırmalarını bu istiqamətdə davam et­dirərək, 2001-ci ildə “İctimai əmək bölgüsünün sosial-iq­ti­sa­di problemləri” mövzusunda doktorluq dissertasiyası mü­da­fiə etmişdir.

Ş.S.Qafarov müstəqil Azərbaycan Respublikasının iq­ti­sa­di nəzəriyyə üzrə dissertasiya yazıb müdafiə edən  ilk iq­ti­sad elmləri doktorudur. Azər­bay­can Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komis­si­yasının sədri akademik Azad Mirzəcanzadə olan dövrdə (10 il müddətində) doktorluq müdafiə etmək böyük hünər və fəxr sayılırdı. Dünya şöhrətli aka­demikin dövründə hər il bü­tün ixtisaslar üzrə cəmi 15-20 nəfər müdafiə edirdi. Bu onun prinsipiallığından, qorx­maz­lığından və elmə əsl qiymət ver­məsindən irəli gəlirdi. Yəqin ki, gələcəkdə onun bu xid­mət­ləri özünün əsl qiymətini tapacaq.

1999-cu ildə “Beynəlxalq əmək bölgüsü: for­malaş­ma­sı, dinamikası və strukturu” adlı kitabı, elə həmin ildə “İctimai əmək bölgüsü və onun sosial-iqtisadi problemləri” ad­lı irihəcmli monoqrafiyası, 2002-ci və 2004-cü illərdə Azər­­­­baycanda ilk dəfə onun rəhbərliyi və müəllifliyi ilə “İq­ti­sadi nəzəriyyə” dərsliyi çap olunmuşdur. O zaman üçün bu, respublikamızda qeyri-iqtisad ali məktəblər üçün ilk və ye­ganə dərslik idi.

Alim, 2003-cü ilin may ayından Bakı Dövlət Uni­ver­si­te­tinin professoru vəzifəsinə seçilmişdir.

Ş.S.Qafarovun 2005-ci ildə “Müasir iqtisadi sistem və qlo­ballaşma” adlı 632 səhifəlik irihəcmli monoqrafiyası çap olu­­­­nub.

Bu əsər tranzitar iqtisadiyyatın bir çox prob­lem­lə­ri­nin sistemli təhlili baxımından, həmçinin iqtisadi nəzə­riy­yə­nin tədrisinin təkmilləşdirilməsinə xidmət edir.

2014-cü ildə “Pulun diktaturası” adlı 552 səhifəlik monoqrafiyası çap olunub. 

Ş.S.Qafarov 2008-ci ildən etibarən elm və tədris sahə­sin­dəki fəaliyyətini respublikada iqtisadiyyat üzrə aparıcı elm-tədris mərkəzi sayılan Azərbaycan Dövlət İqtisad Uni­ver­sitetində davam etdirir.

2010-cu ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Uni­ver­si­te­ti­nin professoru seçilmiş və həmin ildə də Azərbaycan Res­pub­likası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərə­findən professorluğu təsdiq olunmuşdur.

Bütövlükdə bu günə qədər professor Ş.Qafarov 6 ki­ta­bın 136-dan çox məqalənin müəllifidir.

10-dan çox doktorluq və namizədlik dis­ser­ta­siya­la­rı­nın rəsmi opponenti kimi çıxış etmişdir.

2001-ci ildən 2011-ci ilə qədər Azərbaycan Milli Elm­lər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun nəzdindəki res­pub­­likada doktorluq dissertasiyası üzrə İx­tisas­laş­dı­rıl­mış Şu­ranın (D.01.181) üzvü olmuşdur. 2011-ci ildən isə Azər­bay­can Dövlət İqtisad Universitetinin nəzdindəki (D.02.052) dok­torluq dissertasiyası üzrə İxtisaslaşdırılmış Şuranın üz­vü­dür.

2013-cü ildən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti ya­nında Ali Attestasiya Komissiyasının iqtisadi məsələlər üz­rə Ekspert Şurasının üzvüdür.

Ş.Qafarov uzun müddət Respublika Elmi-Təd­qi­qat­la­rın Təşkili və Əlaqələndirilməsi Şurasının (RETTƏŞ) İqti­sa­diyyat üzrə Problem Şurasının Büro üzvü, 2002-ci ildə Res­pub­likada keçirilmiş ictimai-kütləvi sorğuya əsasən “Azər­­baycanın tanınmış alimləri” Beynəlxalq Layihəsinin qa­­liblərindən biri olmuşdur.

O, Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf Na­zir­li­yi­nin 2011-ci ildə elan etdiyi müsabiqədə qalib olaraq “Azər­bay­­­can Respublikasında regional sosial-iqtisadi inkişaf proq­­­ramlarının nəticəliyinin diaqnostikası və regional iq­ti­sa­­­di in­kişaf modelinin formalaşması” mövzusunda la­yi­hə­nin ye­rinə yetirilməsində böyük ekspert qismində iştirak et­miş­­dir.

Prof. Ş.Qafarov 2012-2013-cü illər ərzində Azər­bay­can Res­­publikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişaf Fon­du­­­nun makroiqtisadiyyat istiqaməti üzrə fundamental tət­bi­qi xa­­rakterli “Azərbaycanda dayanıqlı inkişafın təmin edil­mə­sin­­də fiskal və monetar siyasətin əlaqələndirilməsi me­xa­niz­mi­­nin qiymətləndirilməsi və təkmilləşdirilməsi isti­qa­mət­lə­ri­nin müəyyənləşdirilməsi” elmi-tədqiqat layihəsində bö­yük eks­­pert olmuş, 2011-ci ilin 1-ci qrant müsabiqəsinin (EİF – 2011-1(3)) qalibidir və müvafiq sertifikat almışdır.

Ş.Qafarov 1982-ci və 1988-ci illərdə (hər dəfə 5 ay müd­­dətində) Moskva Dövlət Universitetinin İxtisasartırma İn­stitutunda dinləyici olmuşdur. 1986-cı ildə Kiyevdə, 1987-ci ildə İrəvanda, 1989-cu ildə Sverdlovsk şəhərində, 1992-ci ildə Təbrizdə konfranslarda iştirak etmiş, 1994-cü ildə Mos­k­va Dövlət Universitetində Dünya Bankının təşkil et­di­yi, 1995-ci ildə Ankara və İstanbulda Sahibkarlığa kömək proq­­ramı üzrə kurslar keçmiş və müvafiq sertifikatlar al­mış­­dır.

Professor Ş.S.Qafarov Azərbaycanda yeganə iq­ti­sad­çı­­­­dır ki, 3 dəfə DAAD (Alman Akademik Mübadilə Xid­mə­ti) müsabiqəsinin qalibi olub. Dəqiq elmlərdə bəlkə də bu müm­kündür. İctimai elmlərdə və xüsusən də iqtisad el­mi sa­həsində bu nadir hadisədir. Müsabiqə qalibi kimi ilk də­fə 1 oktyabr 1998-ci ildən 1 dekabr 1998-ci ilədək Al­ma­ni­ya­nın Ştuttqart Universitetinin iqtisadiyyat fakültəsinin de­ka­nı, kafedra müdiri, dünyada nadir olan və Ştuttqartda son il­lər yaradılan Biznes məktəbinin direktoru, Pentaqon və Bun­­­destaqın iqti­sa­di məsələlər üzrə məsləhətçisi (hərbin iq­t­i­sa­di sahədə məslə­hət­çisi olduğu üçün o, eyni zamanda pol­kov­­nikdir), Alma­niyada neçə-neçə jurnalların redaktoru və red­­kollegiyasının üzvü olan professor Ulli Arnoldla birlikdə 1999-cu ildə “Azərbaycana birbaşa investisiya-alman in­ves­tor­­larına kömək mexanizmi” adlı kitabı alman dilində çap­dan çıxıb.

Dünya şöhrətli alman iqtisadçısı, professor Ulli Ar­nold 2003-cü ilin sentyabr ayının 9-15-də professor Ş.Qa­fa­rov­­la bir­gə tədqiqatı davam etdirmək məqsədilə Al­­ma­ni­ya­nın he­sa­bına Azərbaycana gəlib.

Professor Ş.Qafarov ikinci dəfə DAAD yolu ilə 2004-cü ildə üç aylıq yenidən Ştuttqart Universitetində elmi fəa­liy­­yətini davam etdirmişdir.

2006-cı ildə professor U.Arnold Ş.Qafarovla elmi-təd­qi­­qat işlərini davam etdirmək üçün yenidən Azərbaycana gə­lir.

Professor Ş.Qafarov üçüncü dəfə DAAD mü­sa­bi­qə­si­nin qa­­­­libi kimi 3 ay (25 iyundan ― 25 sentyabr 2010-cu il­də) Ştut­­tqart Universitetində fəaliyyət göstərib.

Professor Ş. Qafarovun iqtisadçı alim kimi xidmətləri bö­­­­­­yükdür. O, elmi ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilir. Ali­min həyatında zaman-zaman müəyyən çətinliklər, ona qar­şı haq­­sızlıqlar, anlaşılmazlıqlar olsa da o, sarsılmayaraq el­mi fəa­­­­­­liyyətini davam etdirmişdir.

Professor Şamil Saleh oğlu Qafarov bu xidmətləri qar­­şısında öz layiqli qiymətini alacaqdır.

Ş.Qafarov hal-hazırda Azərbaycan Dövlət İqtisad Uni­ver­sitetinin İqtisadi nəzəriyyə kafedrasının pro­fes­so­ru­dur. Eyni zamanda, Azərbaycan Dövlət İqtisad Uni­ver­si­te­ti­nin nəzdində olan İqtisadi Araşdırmalar Elmi-Tədqiqat İn­stitutunun böyük elmi işçisidir.

Ailəlidir, bir oğlu, bir qızı var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]