Şamil Qafarov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şamil Qafarov
Qafarov Şamil Saleh oğlu
Doğum tarixi 1950(1950)
Doğum yeri Ağdam
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan
Elm sahəsi iqtisadiyyat
Elmi dərəcəsi professor
Elmi adı professor
İş yeri Azərbaycan İqtisad Universiteti

Qafarov Şamil Saleh oğlu — professor (2003).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Şamil Saleh oğlu Qafarov 1950-ci ilin yanvar ayının  19-da Azərbaycan Respublikasının Ağdam şəhərində mü­əl­lim ailəsində dünyaya göz açmışdır.

Atası Saleh Mustafa oğlu Qafarov 1912-ci ildə Şuşa şə­­­hərində anadan olmuşdur. 1985-ci ilə qədər Ağdam şə­hə­rin­də coğrafiya müəllimi işləmişdir. 1985-ci ilin mart ayın­da vəfat etmişdir.

Qeyd edək ki, el ağsaqqalı, müdrik insan Saleh mü­əl­li­min övladlarının zəhmətkeş, prinsipial insan, həqiqi mə­na­da vətəndaş kimi formalaşmasında və tərbiyəsində müs­təs­na xidmətləri olmuşdur.

Anası Qafarova Humay Bəylər qızı 1920-ci ildə Ağdam ra­yonunda anadan olubdur. O,  evdar qadın olumuş və 1997-ci ildə vəfat etmişdir.

İlk ailə tərbiyəsi və təhsil Ş.Qafarovun bütün sonrakı hə­yatını müəyyənləşdirmişdir. O, 1957-1967-ci illərdə Ağ­dam şəhərində 1№li orta məktəbdə, 1967-1971-ci illərdə isə D.Bün­yadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İn­sti­tu­tu­nun Sənayenin iqtisadiyyatı fakültəsində təhsil almış və ora­nı əla qiymətlərlə bitirmişdir.

Təyinatla Bakı Maşınqayırma Zavoduna göndərilmiş və 1972-1973-cü illərdə Murmansk vilayətinin Severomorsk şə­­hərində hərbi gəmidə matros kimi xidmət göstərmişdir. 1974-1975-ci illərdə isə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Ko­mi­tə­si nəzdindəki Elmi-Tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. Elm və təhsilə olan marağı, daim ax­­tarışda olma həvəsi onu S.M.Kirov adına Azərbaycan Döv­­­­­­lət Universitetinin aspiranturasına gətirmişdir. 1975-1978-ci illərdə burada siyasi iqtisad ixtisası üzrə as­pi­ran­tu­ra­da təhsil almışdır.

Aspiranturanı qurtarandan sonra, 1978-ci ildən təyi­natla siyasi iqtisad kafedrasında müəllimliyə baş­lamış, 1980-ci ildə görkəmli iqtisadçı alim, əməkdar elm xa­dimi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üz­vü, iqtisad elmləri doktoru, professor Teymur Süleyman oğlu Vəliyevin rəhbərliyi altında namizədlik dissertasiyasını mü­dafiə etmişdir.

Ş.S.Qafarov 1983-cü ildə ADU-nun Siyasi iqtisad ka­fed­­rasının baş müəllimi, 1986-cı ildə isə dosenti seçilmişdir. O, müəyyən maneələrə baxmayaraq 1998-ci ildən de­mok­ra­tik yolla universitetin böyük istinad kafedrası olan, İqtisadi nə­zəriyyə kafedrasının müdiri vəzifəsinə seçilmişdir.

Dərin analitik təhlil və araşdırma tələb edən ictimai əmək bölgüsü qanununu özünə tədqiqat mövzusu seçən alim (qeyd etmək lazımdır ki, SSRİ məkanında ictimai əmək böl­gü­­­­sünü qanun kimi tədqiq edib, namizədlik dissertsiyası mü­da­fiə edən ilk iqtisadçı da məhz o olmuşdur) bütün sonrakı el­mi yaradıcılığında araşdırmalarını bu istiqamətdə davam et­dirərək, 2001-ci ildə “İctimai əmək bölgüsünün sosial-iq­ti­sa­di problemləri” mövzusunda doktorluq dissertasiyası mü­da­fiə etmişdir.

Ş.S.Qafarov müstəqil Azərbaycan Respublikasının iq­ti­sa­di nəzəriyyə üzrə dissertasiya yazıb müdafiə edən  ilk iq­ti­sad elmləri doktorudur. Azər­bay­can Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komis­si­yasının sədri akademik Azad Mirzəcanzadə olan dövrdə (10 il müddətində) doktorluq müdafiə etmək böyük hünər və fəxr sayılırdı. Dünya şöhrətli aka­demikin dövründə hər il bü­tün ixtisaslar üzrə cəmi 15-20 nəfər müdafiə edirdi. Bu onun prinsipiallığından, qorx­maz­lığından və elmə əsl qiymət ver­məsindən irəli gəlirdi. Yəqin ki, gələcəkdə onun bu xid­mət­ləri özünün əsl qiymətini tapacaq.

1999-cu ildə “Beynəlxalq əmək bölgüsü: for­malaş­ma­sı, dinamikası və strukturu” adlı kitabı, elə həmin ildə “İctimai əmək bölgüsü və onun sosial-iqtisadi problemləri” ad­lı irihəcmli monoqrafiyası, 2002-ci və 2004-cü illərdə Azər­­­­baycanda ilk dəfə onun rəhbərliyi və müəllifliyi ilə “İq­ti­sadi nəzəriyyə” dərsliyi çap olunmuşdur. O zaman üçün bu, respublikamızda qeyri-iqtisad ali məktəblər üçün ilk və ye­ganə dərslik idi.

Alim, 2003-cü ilin may ayından Bakı Dövlət Uni­ver­si­te­tinin professoru vəzifəsinə seçilmişdir.

Ş.S.Qafarovun 2005-ci ildə “Müasir iqtisadi sistem və qlo­ballaşma” adlı 632 səhifəlik irihəcmli monoqrafiyası çap olu­­­­nub.

Bu əsər tranzitar iqtisadiyyatın bir çox prob­lem­lə­ri­nin sistemli təhlili baxımından, həmçinin iqtisadi nəzə­riy­yə­nin tədrisinin təkmilləşdirilməsinə xidmət edir.

2014-cü ildə “Pulun diktaturası” adlı 552 səhifəlik monoqrafiyası çap olunub. 

Ş.S.Qafarov 2008-ci ildən etibarən elm və tədris sahə­sin­dəki fəaliyyətini respublikada iqtisadiyyat üzrə aparıcı elm-tədris mərkəzi sayılan Azərbaycan Dövlət İqtisad Uni­ver­sitetində davam etdirir.

2010-cu ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Uni­ver­si­te­ti­nin professoru seçilmiş və həmin ildə də Azərbaycan Res­pub­likası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərə­findən professorluğu təsdiq olunmuşdur.

Bütövlükdə bu günə qədər professor Ş.Qafarov 6 ki­ta­bın 136-dan çox məqalənin müəllifidir.

10-dan çox doktorluq və namizədlik dis­ser­ta­siya­la­rı­nın rəsmi opponenti kimi çıxış etmişdir.

2001-ci ildən 2011-ci ilə qədər Azərbaycan Milli Elm­lər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun nəzdindəki res­pub­­likada doktorluq dissertasiyası üzrə İx­tisas­laş­dı­rıl­mış Şu­ranın (D.01.181) üzvü olmuşdur. 2011-ci ildən isə Azər­bay­can Dövlət İqtisad Universitetinin nəzdindəki (D.02.052) dok­torluq dissertasiyası üzrə İxtisaslaşdırılmış Şuranın üz­vü­dür.

2013-cü ildən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti ya­nında Ali Attestasiya Komissiyasının iqtisadi məsələlər üz­rə Ekspert Şurasının üzvüdür.

Ş.Qafarov uzun müddət Respublika Elmi-Təd­qi­qat­la­rın Təşkili və Əlaqələndirilməsi Şurasının (RETTƏŞ) İqti­sa­diyyat üzrə Problem Şurasının Büro üzvü, 2002-ci ildə Res­pub­likada keçirilmiş ictimai-kütləvi sorğuya əsasən “Azər­­baycanın tanınmış alimləri” Beynəlxalq Layihəsinin qa­­liblərindən biri olmuşdur.

O, Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf Na­zir­li­yi­nin 2011-ci ildə elan etdiyi müsabiqədə qalib olaraq “Azər­bay­­­can Respublikasında regional sosial-iqtisadi inkişaf proq­­­ramlarının nəticəliyinin diaqnostikası və regional iq­ti­sa­­­di in­kişaf modelinin formalaşması” mövzusunda la­yi­hə­nin ye­rinə yetirilməsində böyük ekspert qismində iştirak et­miş­­dir.

Prof. Ş.Qafarov 2012-2013-cü illər ərzində Azər­bay­can Res­­publikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişaf Fon­du­­­nun makroiqtisadiyyat istiqaməti üzrə fundamental tət­bi­qi xa­­rakterli “Azərbaycanda dayanıqlı inkişafın təmin edil­mə­sin­­də fiskal və monetar siyasətin əlaqələndirilməsi me­xa­niz­mi­­nin qiymətləndirilməsi və təkmilləşdirilməsi isti­qa­mət­lə­ri­nin müəyyənləşdirilməsi” elmi-tədqiqat layihəsində bö­yük eks­­pert olmuş, 2011-ci ilin 1-ci qrant müsabiqəsinin (EİF – 2011-1(3)) qalibidir və müvafiq sertifikat almışdır.

Ş.Qafarov 1982-ci və 1988-ci illərdə (hər dəfə 5 ay müd­­dətində) Moskva Dövlət Universitetinin İxtisasartırma İn­stitutunda dinləyici olmuşdur. 1986-cı ildə Kiyevdə, 1987-ci ildə İrəvanda, 1989-cu ildə Sverdlovsk şəhərində, 1992-ci ildə Təbrizdə konfranslarda iştirak etmiş, 1994-cü ildə Mos­k­va Dövlət Universitetində Dünya Bankının təşkil et­di­yi, 1995-ci ildə Ankara və İstanbulda Sahibkarlığa kömək proq­­ramı üzrə kurslar keçmiş və müvafiq sertifikatlar al­mış­­dır.

Professor Ş.S.Qafarov Azərbaycanda yeganə iq­ti­sad­çı­­­­dır ki, 3 dəfə DAAD (Alman Akademik Mübadilə Xid­mə­ti) müsabiqəsinin qalibi olub. Dəqiq elmlərdə bəlkə də bu müm­kündür. İctimai elmlərdə və xüsusən də iqtisad el­mi sa­həsində bu nadir hadisədir. Müsabiqə qalibi kimi ilk də­fə 1 oktyabr 1998-ci ildən 1 dekabr 1998-ci ilədək Al­ma­ni­ya­nın Ştuttqart Universitetinin iqtisadiyyat fakültəsinin de­ka­nı, kafedra müdiri, dünyada nadir olan və Ştuttqartda son il­lər yaradılan Biznes məktəbinin direktoru, Pentaqon və Bun­­­destaqın iqti­sa­di məsələlər üzrə məsləhətçisi (hərbin iq­t­i­sa­di sahədə məslə­hət­çisi olduğu üçün o, eyni zamanda pol­kov­­nikdir), Alma­niyada neçə-neçə jurnalların redaktoru və red­­kollegiyasının üzvü olan professor Ulli Arnoldla birlikdə 1999-cu ildə “Azərbaycana birbaşa investisiya-alman in­ves­tor­­larına kömək mexanizmi” adlı kitabı alman dilində çap­dan çıxıb.

Dünya şöhrətli alman iqtisadçısı, professor Ulli Ar­nold 2003-cü ilin sentyabr ayının 9-15-də professor Ş.Qa­fa­rov­­la bir­gə tədqiqatı davam etdirmək məqsədilə Al­­ma­ni­ya­nın he­sa­bına Azərbaycana gəlib.

Professor Ş.Qafarov ikinci dəfə DAAD yolu ilə 2004-cü ildə üç aylıq yenidən Ştuttqart Universitetində elmi fəa­liy­­yətini davam etdirmişdir.

2006-cı ildə professor U.Arnold Ş.Qafarovla elmi-təd­qi­­qat işlərini davam etdirmək üçün yenidən Azərbaycana gə­lir.

Professor Ş.Qafarov üçüncü dəfə DAAD mü­sa­bi­qə­si­nin qa­­­­libi kimi 3 ay (25 iyundan ― 25 sentyabr 2010-cu il­də) Ştut­­tqart Universitetində fəaliyyət göstərib.

Professor Ş. Qafarovun iqtisadçı alim kimi xidmətləri bö­­­­­­yükdür. O, elmi ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilir. Ali­min həyatında zaman-zaman müəyyən çətinliklər, ona qar­şı haq­­sızlıqlar, anlaşılmazlıqlar olsa da o, sarsılmayaraq el­mi fəa­­­­­­liyyətini davam etdirmişdir.

Professor Şamil Saleh oğlu Qafarov bu xidmətləri qar­­şısında öz layiqli qiymətini alacaqdır.

Ş.Qafarov hal-hazırda Azərbaycan Dövlət İqtisad Uni­ver­sitetinin İqtisadi nəzəriyyə kafedrasının pro­fes­so­ru­dur. Eyni zamanda, Azərbaycan Dövlət İqtisad Uni­ver­si­te­ti­nin nəzdində olan İqtisadi Araşdırmalar Elmi-Tədqiqat İn­stitutunun böyük elmi işçisidir.

Ailəlidir, bir oğlu, bir qızı var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]