Əlaəddin Təkiş Xarəzmşah

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Əlaəddin Təkiş Xarəzmşah (tam adı: Əlaəddin Təkiş Əla-əl-Dünya və Din Əbül-Müzəffər) d. ? - o. 1200(1200-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)) — 1172-ci ildən 1200-cü illər dönəmində Xarəzmşahlar dövlətinin hökmdaı.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əlaəddin Təkiş Tacəddin İl Arslanın oğludur. Ələddin Təkiş özünü Səlcuqluların varisi elan etmiş və "Səncər" ünvanından istifadə etmişdir. Abbasilər ilə yaxşı əlaqələr qurmuş və Batinilərə qarşı xəlifəni müdafiə etmişdi. Buna görə Səlcuqluların varisi olan Xarəzmşahların Ələddin Təkiş dövründə yüksəlişi başlamışdır. Əlaəddin Təkiş, əvvəl Quru Hıtayı məğlub etdi və 1194-ci ildə Reydə III Toğrul bəyin ordusunu məğlubiyyətə uğradaraq İraq Səlcuqlu dövlətini yox etmiş və Qərbi İranı ələ keçirmişdir. Xarəzmşahlar qısa müddətdə sərhədlərini Şərq Anadoludan Mavərəünnəhrə qədər genişlətdilər.

Ələddin Təkişin oğlu olan Ələddin Məhəmmədin dövründə Quru Hitay və Qərbi Qaraxanlılar dövlətiŞərqi Qaraxanlılar dövləti məğlub edildi. Bu günki PakistanƏfqanıstanı öz torpaqlarına qatmışdır. Ələddin Məhəmmədin ən böyük arzusu Çini ələ keçirmək idi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Y.H. Baura görə "Təkis" adı Türkcə olub "savaşda vuran ər" anlamına gəlir. Bax: Bayur, Yusuf Hikmet, (1950), "Harizmşah Alâü’d-Din “Tekiş” ’in adı haqqında," Belleten, Cilt: 14 No: 56 say.589-95.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]