Əli Əmirli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əli Əmirli
Əli Məmməd oğlu Əmirli
Əli Əmirli.JPG
İlk adı Əli Əmirov
Təxəllüsü Əli Əmirli
Doğum tarixi 30 oktyabr 1948 (1948-10-30) (71 yaş)
Doğum yeri Novruzlu, Ağdam rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Milliyyəti azərbaycanlı
Həyat yoldaşı Solmaz Əmirli
Atası Məmməd Əmirli
Təhsili Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsi
Fəaliyyəti ssenarist
dramaturq
Fəaliyyət illəri 1971-ci ildən indiyə kimi
Əsərlərinin dili azərbaycanca
Janr komediya
dram
İlk əsəri "İrs"
"Görüş"
"Qağayı"
Mükafatları "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 2015
"Humay İlahəsi"

Əmirli Əli Məmməd oğlu — Azərbaycan yazıçısı, ssenarist, dramaturq, 1981-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (2015).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əli Əmirli 1948-ci il oktyabrın 30-da Ağdam rayonunun Novruzlu kəndində anadan olmuşdur. Ağdam şəhərində 1 saylı orta məktəbi bitirəndən sonra Bakıda Elektrik maşınqayırma zavodunda fəhlə işləmiş, eyni zamanda BDU-nun fılologiya fakültəsinin axşam şöbəsində təhsil almışdır (1967-1972). Bu dövrdə zavodun çoxtirajlı "Elektrik" qəzetində kiçik oçerk və hekayələrlə çıxış etmişdir. "Qızıl Şərq" mətbəəsində korrektor işləmişdir (1969-1971). "Azərbaycan" jurnalında (1971, N 8) çıxan "İrs", "Görüş", "Qağayı" adlı hekayələri ilə ədəbi aləmdə diqqəti cəlb etmişdir. "Meydan" romanı "Azərbaycan" jurnalında (1992, N 1-2, 3-4) dərc olunmuşdur. Azərbaycan Dövlət Plan Komitəsi Elmi-Tədqiqat Elmi-Texniki İnformasiya və Texniki-İqtisadi Tədqiqatlar İnstitutunda ədəbi işçi olmuş (1971-1973), bir il əsgəri xidmətdən sonra həmin institutda redaksiya-nəşriyyat şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləməyə başlamışdır (1975-ci ildən). Onun "Ərizə", "Meydan", "Cəza", "Bala, bəla sözündəndir?", "Ağqoyunlular və qaraqoyunlular", "Onun iki qabırğası", "Yeddi məhbusə", "İtkin ər", "Səhnədə məhəbbət", "Varlı qadın", "Mesenat" və sairə pyesləri 1990-2003-cü illərdə Bakı teatr səhnələrində tamaşaya qoyulmuşdur. Hekayə, povest və romanlardan ibarət 7 kitabın müəllifidir. 2006-cı ildə "15 pyes" adlı kitabı nəşr edilib. 2000-ci ildə ədəbi uğurlarına görə "Humay İlahəsi" mükafatına layiq görülüb və 30 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.[1]

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Əli Əmirli 1971–ci ildən ədəbi yaradıcılıqla məşğul olur. Bu illər ərzində onun onlarla hekayəsi, povest və romanları dövri mətbuatda, o cümlədən "Azərbaycan", "Ulduz", "Literaturnıy Azerbaydjan" jurnallarında dərc edilmişdir. "İldırımötürən", "Axirətdən qabaq gəzinti", "Haram", "Meydan", "Sonalar gölü", "Bir il", "Ərizə", "Tapança", "Ölü doğan şəhər" kimi roman və povestlərin və iyirmidən yuxarı hekayənin müəllifidir. 1990-cı ildən başlayaraq dramaturji yaradıcılıqla məşğuldur. Pyesləri Azərbaycanın əksər teatrlarında, o cümlədən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında, Dövlət Musiqili Komediya Teatrında, Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında, Dövlət Gənclər Teatrında, habelə Sumqayıt, Gəncə, Şəki, Lənkəran, Qazax, İrəvan, Mingəçevir, Qusar dövlət teatrlarında tamaşaya qoyulmuşdur. "Onun iki qabırğası" komediyası Tbilisidə, "Varlı qadın" pyesi isə Tacikistanda V.Mayakovski adına Dövlət Rus Dram Teatrında (rus dilində) və Vohidov adına Tacikstan Dövlət Gənclər Teatrında tacik dilində tamaşaya hazırlanmışdır. Vohidov teatrının tacik dilində hazırlanmış tamaşası Almaatada keçirilmiş Yaxın Şərq ölkələrinin ll Beynəlxalq Teatr festivalında iki nominasiya üzrə mükafata və qızıl medala layiq görülmüşdür. Elə həmin festivalda digər teatrların diqqətini cəlb edən "Varlı qadın" 2009-cu ildə Qırğızıstanın paytaxtında A.Umuraliyev adına Bişkek şəhər dram teatrında rus və qırğız dillərində tamaşaya qoyulmuşdur. Həmin əsər üzərində Qazaxıstanın yeni paytaxtı Astanada M.Qorki adına Rus Dövlət Dram Teatrında tamaşa hazırlanır. Dramaturqun əsərləri rus, türk, tacik, qazax, qırğız və sair dillərə tərcümə olunmuşdur. 1993-cü ildə yazdığı "Bala bəla sözündəndir?" komediyası əsasında çəkilmiş "Bala – başabəla" televiziya tamaşası (1995-ci il) Azərbaycan televiziyası (AzTV) və ölkənin digər televiziya kanalları ilə dəfələrlə nümayiş etdirilmiş və böyük populyarlıq qazanmışdır.

1981-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 1999-cu ildən pedaqoji fəaliyyətlə də məşğuldur. Hazırda Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Ədəbi yaradıcılıq" kafedrasının dosentidir.

Kitablar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bir qış günü (hekayələr). 1977.
  2. Yeddi hekayə. 1980.
  3. İldırımötürən (povest). 1983.
  4. Axirətdən qabaq gəzinti (roman). 1989.
  5. Haram (roman və povest). 1992.
  6. Meydan (roman). 1992.
  7. Ölü doğan şəhər (roman). 1999.
  8. 15 pyes (pyeslər). 2006.

Pyeslər[redaktə | əsas redaktə]

  • 1.Ərizə (1990)
  • 2.Meydan (1992)
  • 3.Tiran və aktyor (1992)
  • 4.Ağqoyunlular və Qaraqoyunlular (1993)
  • 5.Bala bəla sözündəndir? (1993)
  • 6.Xoşbəxt gün (1994)
  • 7.İyirmi ildən sonra (1995)
  • 8.Onun iki qabırğası (1996)
  • 9.Yeddi məhbusə (1996)
  • 10.Köhnə ev (1996)
  • 11.İtgin ər və ya ufoloji ehtiraslar (1997)
  • 12.Varlı qadın (1999)
  • 13.Səhnədə məhəbbət (1999)
  • 14.Mesenat (2001)
  • 15.Cənnət qapıları (24 seriyalı telefilmin ssenarisi) (2003)
  • 16.Kişi və qadın (2003)
  • 17.Sevən qadın (2004)
  • 18.Müqəddəs Valentin günü (2004)
  • 19.Bütün deyilənlərə rəğmən və ya Ağa Məhəmməd şah Qacar (2005)
  • 20.Əli və Nino (Q. Səidin eyni adlı romanının motivləri əsasında) (2006)
  • 21.Ulduzların savaşı (2007)
  • 22.Yalan həyat (2008)
  • 23.Hasarın o üzü (2008)
  • 24.M.S.S. – mən səni sevirəm (2009)
  • 25.Bakı+İstambul= (10 seriyalı telefilmin ssenarisi) (2010)

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bala-başa bəla! (film, 1995)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. President (30 dekabr 2015). "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (azərb.). President.az. İstifadə tarixi: 2015-12-30.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]