Əli Cavan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Əli Cavan
Fotoqrafiya
Doğum tarixi
26 dekabr 1926(1926-12-26)
Doğum yeri Təbriz, Iran
Vəfat tarixi 12 sentyabr 2016 (89 yaşında)
Vəfat yeri Los Anceles, Kaliforniya, ABŞ
Vətəndaşlıq Flag of Iran.svg İran
Flag of the United States.svg ABŞ
Milliyyəti Azərbaycanlı[1][2]
Elm sahəsi Kvant elektronikası
İş yeri Massaçusets Texnologiya İnstitutu
Elmi rəhbəriCharles Hard Townes
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Əli Cavan – Amerika alimi, fizik, ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü. Milliyyətcə azərbaycanlıdır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əli Cavan 1926-cı ildə Təbrizda doğulmuşdur[3]. Bir il Tehran Universitetinin fizika fakültəsində oxumuşdur. 1948-ci ildə ABŞ-a köçmüşdür. o, 1949-cu ildə Nyu-Yorkdakı Kolumbiya Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. Elmi araşdırmalara hədsiz marağı olan Əli Cavan 1954-cü ildə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır. 1958-61-ci illərdə Bell-Telefon laboratoriyalarında işləmişdir. 1960-cı ildən Massaçusets Texnologiya İnstitutunda işləyir. Əli Cavanın tədqiqatları kvant elektronikası və onun tətbiqi, habelə lazer elektroskopiyası sahələrinə aiddir. Qeyri-xətti spektroskopiyanın əsasın qoymuşdur. 1960-cı ildə qaz lazerini Amerika alimləri U. Bennet və C. Erritonla birlikdə təklif etmişdir. Lazerin güclənmə mərkəzində lazerin daxilolma gərginliyinin enmə rezonansı hadisəsini U. Bennet və C. Lembornla birlikdə kəşf etmişdir. 1966-cı ildə mod kəsişmələrinin effekti nəzəriyyəsini yaratmış və bunu 1969-cu ildə müşahidə etmişdir.[4]

1970-ci ildə işıq hərəkəti tezliklərinin absolyut ölçülməsi hərəkəti və qeyri xətti flyuressensiyaların metodlarını işləmişdir. O, həm də spektral xətlərin itələyici daralmasını kəşf etmişdir. O, “Qaz lazerin optik cihazlarında və elmi işlərdə qeyri-paralel istifadə edilməsi” adlı fundamental araşdırmalarına görə 1975-ci ildə Amerika Optik Cəmiyyəti tərəfindən ən yüksək mükafata layiq görülmüşdür. 1993-cü ildə isə alimə nüfuzlu Albert Eynşteyn mükafatı verilmişdir.

Avrasiya Akademiyasının birinci üzvüdür.[5].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Scientists Who Made A Difference. Ali Javan. The Gas Laser and Beyond. Azerbaijan International, summer 1996.
  2. Moshe Sachs. Worldmark Encyclopedia of the Nations Five Volume Set, Volume 3-4 — John Wiley & Sons, 1988 — p. 37
  3. Dünyada ilk dəfə qaz lazerini azərbaycanlı kəşf etmişdir
  4. Bağıyeva, Mətanət (2016). Xaricdə yaşayan azərbaycanlılar. Qısa bioqrafik məlumat kitabçası (az). Bakı: "Papirus NP". ISBN 978-9952-8299-1-4. 2017-10-21 tarixində arxivləşdirilib.
  5. Eurasian Academy Official Site

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]