Əta Tərzibaşı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Əta Tərzibaşı
Tərzibaşı Əta Ömər oğlu
Doğum tarixi 1924(1924-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri İraq, Kərkük
Vəfat tarixi 2016(2016-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri Kərkük, İraq

Tərzibaşı Əta Ömər oğlu (1924-2016) - ədəbiyyatşünas, tənqidçi, publisist, folklorçu, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1994), Türk Dil Qurumunun fəxri üzvü[1].

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Tərzibaşı Əta 1924-cü ildə İraqın Kərkük şəhərində dünyaya göz açmış, orada boya-başa çatmışdır. Erudisiyalı qələm sahibidir. Kərkük şəhərində nəşr olunan "Bəşir" qəzetinin türkmanca bölməsinin redaktoru olmuşdur.

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

İraq türkmanlarının folklor nümunələrinin toplanması, nəşri və tədqiqi sahəsində böyük xidmət göstərmişdir. "Kərkük xoryatları və maniləri" sanballı kitabının iki cildində xoryat və manilər barədə elmi araşdırmaları verilmişdir. 60-cı illərdə Bağdadda nəşr etdirdiyi üçcildlik "Kərkük şairləri" kitabında İraq-türkman şairlərinin həyat və yaradıcılığı haqqında yığcam məlumat və əsərlərindən nümunələr vermişdir. Onun Məhəmməd Füzuli, Şəhriyar, Hicri Dədə və b. haqqında elmi araşdırmaları çap olunmuşdur. Topladığı zəngin folklor nümunələri əsasında "Şərqilər və türkülər" (Bağdad, 1953), "Kərkük havaları" (Bağdad, 1961, 1989), "Kərkük əskilər sözü" (Bağdad, 1962), "Arzu Qənbər" dastanı (Bağdad, 1964) və s. kitablarını çap etdirmişdir. Həmin topluların demək olar ki, hamısı Bakı, Ankara, Tehran, İstanbul nəşriyyatlarında kütləvi tirajla nəşr olunmuşdur.

Əta Tərzibaşı Azəri ləhcəsi haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Bizim türkman ləhcəsi azəri ləhcəsinə türk ləhcəsindən daha yaxın, bəlkə də əkiz qardaşlar olmaqla bərabər, bu ləhcələr uzun bir tarix boyunca çeşidli səbəblərin təsiri ilə biri-birindən xəbərsiz gəlişdikləri halda aralarında görkəmli fərqlər bilinməmişdir.

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

  • "Kərkük xoryatları və maniləri" I cild
  • "Kərkük xoryatları və maniləri" II cild
  • "Kərkük atalar sözü"
  • "Kərkük şairləri"
  • "Şərqilər və türkülər" (Bağdad, 1953),
  • "Kərkük havaları" (Bağdad, 1961, 1989),
  • "Kərkük əskilər sözü" (Bağdad, 1962),
  • "Arzu Qənbər" dastanı (Bağdad, 1964)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "İraq bizə iraq deyil", "Bakı" nəşriyyatı, 2002. səh.25-26.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]