Ətirli kino

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ətirli kino — film nümayişində istifadə olunan xüsusi sistem. Bu zaman tamaşaçı xüsusi qoxular duyur və nəticədə tamaşaçıya daha dolğun məlumat ötürülür.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Aromaskop vərəqə. "Casus uşaqları 4D" filmində tamaşaçılara paylanılmış

İlk ətirli film nümayişi 1906-cı ilə təsadüf edilir. Pensilvaniyada kinoteatr sahibi film nümayişi zamanı salonda qızılgül yağı batırılmış əski parçasını yellətmiş[1]. 1958-ci ildə italyan rejisor Karlo Lidzaninin çəkdiyi "Çin səddi" sənədli filminin nümayişi zamanı yüzlərcə qoxu ventilyasiya ilə salona verilmişdir[1]. 1960-cı ildə isveçrəli mühəndis Hans Laube xüsusi «Smell-O-Vision»[2] sistemini yaratmışdır. Bu sistem "Ətrin sirri" filminə tətbiq edilmişdir. Film Nyu-York, Los-AncelesÇikaqo şəhərlərinin kinoteatrlarında nümayiş etdirildi. Salonda hər oturacağa xüsusi ətir püskürən borular bərkidilmişdir. Ancaq bu sistem bir mənalı qarşılanmadı: bəziləri ətrin püskürülən zaman yaranan yüksək səsdən şikayət etdi, bəziləri ətrin filmdəki sujetlərlə eynilik daşımadığını söylədi (əsasən balkonda oturanlar). Digərləri isə qoxunu demək olar ki, heç duymadığını söylədi[3]. 1980-cı illərdə bu film bir dəfə MTV və digər yerli telekanallarda nümayiş olunmuş. Daha yüksək effekt alınması üçün tamaşaçılara qoxu verən xüsusi kartların alınması tövsiyə olunurdu. Kinoya baxış zamanı bu kartın üzərini silərək filmin gedişatına uyğun ətir duymaq olar[1]. Bu sistem «Scratch and sniff» adlanırdı (sil və qoxula).

2006-cı ildə Yaponiya kinoteatrlarında hollivud istehsalı olan "Yeni dünya" filminin nümayişi zamanı yapon kompaniyası "Miqapro" tərəfindən işlənilmiş xüsusi qurğu vasitəsi ilə salona ətir verilmişdir[4]. "Cəsusların uşaqları 4D" filmində də tamaşaçılara xüsusi aromaskop vərəqlər paylanılmış[5][6].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 Валерий Кичин (18 августа 2011). "«Чем пахнет апокалипсис: Краткая история кинематографических ароматов»". «Российская газета». 2011-10-18 tarixində arxivləşdirilib.
  2. Ханс Лаубе на сайте IMDb  (ing.)
  3. 10 самых худших изобретений в истории человечества — № 7
  4. Вера Щирова (17 апреля 2006). "«Принюхаться к блокбастеру: Японцы смогут не только смотреть фильмы, но и вдыхать их ароматы»". «Новые известия». 2016-11-26 tarixində arxivləşdirilib.
  5. Мария Свешникова (22 июля 2011). "«"Дети шпионов-4" выйдут в прокат в формате 4D»". «Вести.Ru». 2011-07-29 tarixində arxivləşdirilib.
  6. "Новые "Дети шпионов" выйдут в формате 4D". «Комсомольская правда». 4 августа 2011. 2016-11-26 tarixində arxivləşdirilib.