Əvvəlki Konqreslər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Əvvəlki KonqreslərBritaniya - Şimali Amerika koloniyaları Konqresi ilk dəfə 1754-cü ildə, Fransa ilə Hindistan arasında başlamış müharibə vaxtı bir araya gəlmişdir. Görüş 1754-cü ilin, İyun ayının 18-dən, İyul ayının 11-dək 7 koloniyanın iştirakı ilə Albani-Nyu York şəhərində keçirilmişdir. Təmsilçilər arasında koloniyaların Konfederasiya şəklində birləşdirilməsini təklif edən şəxs Bencamin Franklin olmuşdur. Bu fikir Albani Konqresində rədd edilsə də, 113 il sonra Kanadanın yaradılmasında çox böyük rol oynamışdır. 1765-ci il, 7-25 oktyabr aralığında Stamp Aktı əleyhinə vahid bir cəbhədə olduğunu nümayiş etdirmək üçün Britaniya - Şimali Amerika əyalətləri Stamp Aktı Konqresində bir araya gəlmişdir. Bu məsələlər həmçinin Londondakı Britaniya Parlamentinə göndərilmiş "Hüquq və Şikayətlər Bəyannaməsi"ndə də öz əksini tapmışdır. Akt qəbul olunmadıqda isə, Birinci Rokinqam Nazirliyi Konqresin səlahiyyətlərinin tamamilə ləğv edilməsi qərarını almışdır.

Kontinental Konqres[redaktə | əsas redaktə]

Kontinental konqres — Filadelfiya Konqresi kimi də tanınan Kontinental Konqres On Üç Koloniya təmsilçilərinin birgə qəbul etdikləri sözləşmə əsasında formalaşmışdır. Konqres Amerikan İnqilabı zamanında Birləşmiş Ştatların rəhbər orqanı halına gəlmişdir.

Konqres 1774-cü ildən, 1789-cu ilədək üç məsələnin həlli üçün bir araya gəlmişdir. Konqres üçün ilk çağırış 1774-cü ildə Benjamin Franklinə Koloniyalara nümayəndə heyətlərinin formalaşmasına razılığını bildirən, həmçinin Massaçusets ştatında baş verən blokadalara və Dözümsüzlük nümayişlərinə qarşı cəza tədbirlərinin görülməsini nəzərdə tutan qanunların qəbul olunması ilə bağlı idi. Bugünədək qəbul olunan konvensiyalar və sərəncamlar Kontinental Konqresin illər boyu qəbul etdiyi qərarların bir növ tərkib hissəsi olması da bilinməkdədir.

Birləşmiş Krallığın təmsilçilərinin nəzərdə tutulan bölüşdürücülüklə razı olub-olmayacağına baxmayaraq, 1776- cı ildə Konqresin ikinci - "Müstəqillik Haqqında Qanun"u yekdilliklə qəbul edildi. Müstəqillik haqqında qətnamənin qəbulundan iki gün sonra yeni dövlətin - Amerika Birləşmiş Ştatlarının yaradılmaaının əsası qoyuldu. Bu, həm də Virciniyadan olan Corc Vaşinqtonun başçılıq etdiyi Kontinental Ordunun yaradılmasını da rəsmiləşdirdi. Ordu Böyük Britaniya ilə müharibə etmiş, Fransa ilə Hərbi İttifaq bağlamış və müharibə iştirakçılarını kreditlər və kağız pullarla maliyyələşdirmişdir.

Birinci Kontinental Konqres[redaktə | əsas redaktə]

Birinci Kontinental Konqres 1774-cü il, 5 Sentyabrdan 17 Oktyabradək Pensilvaniya ştatının Filadelfiya şəhərindəki Karpenter Sarayında qısa zaman ərzində bir araya gəlmişdir. ABŞ-ın yaradılmasında 13 koloniyadan 12-nin 56 təmsilçinin iştirakı ilə toplanmışdır. Təmsilçilərin üzvü olan Corc Vaşinqton (o zaman Virciniya koloniyasının hərbi könüllülərinin komandanı), Patrik HenriCon Adams təmsil olunduqları koloniyaların başçıları seçildilər. Digər tanınmış nümayəndələr arasında Massaçusets ştatının Bay koloniyasından Samuel AdamsPensilvaniya əyalətindən Cozef QalloveyCon Dikkinson iştirak etmişlər. Prezidentləri isə Virciniya ştatından olan Peyton Randolf olmuşdur.

Bencamin Franklin bir il əvvəl də bu cür görüşün keçirilməsinin vacib olduğunu bildirsə də, 1773-cü ildə Boston Limanında britaniyalıların blokadası əleyhinə baş verən "Boston Çay Etirazları"na qədər koloniyaları razı sala bilməmişdi. Britaniya ordusunun bir sıra yerli Amerika tayfalarının hücumundan qorunmasını vacib bilən ən yeni Cənub vilayəti olan Corciyadan başqa bütün koloniyalar Konqresdə iştirak üçün öz təmsilçilərini göndərmişlər. Təmsilçilərin əksəriyyəti Böyük Britaniyanın müstəmləkəçiliyindən xilas olmağa hazır olmasalar da, onlar KralParlament hakimiyyətinin daha ədalətli seçim olduğuna inanırdılar.

1774-cü ildə Parlament tərəfindən qəbul edilən "Dözülməz Hallara Qarşı Akt"a cavab olaraq Britaniyaya iqtisadi boykot elan edilməsi və şikayətlərin cavablandırılması üçün Krala petisiya toplanılması aksiyasına başlanıldı. Koloniyalar öz doğma ölkələrində qanunların bərqərar olması yolunda öz birliklərini göstərməyə çalışsalar da, onların səyləri davamlı olmadı. PensilvaniyaNyu York əyalətləri Böyük Britaniya ilə birgə qətnamənin hazırlanması üçün təmsilçilərini göndərdilər. Digər koloniyalar kolonial hüquq prinsipini əsas tutarkən, onlar Britaniya ilə hüquqi bərabərlik şəraitində və Böyük Britaniya Monarxiyası hakimiyyəti altında yaşamağı üstün tutanlar arasında bölündü.

26 Oktyabr, 1774-cü ildə Birinci Kontinental Konqres təxirə salınır, lakin 1775-ci ilin Mayında Parlamentdəki şikayətlərə baxmayaraq yenidən qurulmasına razılıq verilir.

İkinci Kontinental Konqres[redaktə | əsas redaktə]

London Parlamentində koloniyaların tələblərinə cavab verən əsas məsələlər müzakirə olunsa da, bütün bunlar rəsmi sənədlərdə öz əksini tapmadı. 1774-cü ilin, 30 Noyabrında Kral Corc İİİ Suffolk Məhkəmələrini tənqid edən bir çıxışla parlamenti açdı. Bu zaman Kontinental Konqresin yenidən toplanmasının labüd olması aydın oldu.

İkinci Kontinental Konqres 10 May, 1775-ci ildə Filadelfiya Dövlət Evində bir araya gəlir, 1776-cı ilin, İyul ayının 2-də Müstəqillik Qətnaməsi qərarı qəbul edilir və qərar 2 gün sonra İstiqlal Bəyannaməsi kimi elan olunur. Bəyannaməni hazırlayan şəxs Virciniya ştatından Tomas Cefferson olmuşdur, Con Adams isə bu bəyannamənin qəbul olunması üçün aparılan müzakirələrdə önəmli şəxslərdən biri olmuşdur. Bu müzakirələr zamanı Massaçusets ştatından Con Hankok prezident olmuşdur. İkinci Kontinental Konqres Amerika İnqilab Müharibəsi zamanında Kontinental Konfederasiya kimi tanınması üçün müxtəlif yerlərdə görüşlərini keçirdi və 178-ci il, Martın 1-də Kontinental Konfederasiya kimi ratifikasiya olunmuşdur.