Əxbarnamə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Open bible 01 01.svg
Əxbarnamə
Kitabın 2009-cu il azərbaycanca nəşrinin üz qabığı
Kitabın 2009-cu il azərbaycanca nəşrinin üz qabığı
Müəllif Mirzə Əhməd Zərgər
Janr Tarix
Orijinalın dili Farsca
Ölkə Talış xanlığı
Orijinalın nəşr ili 1882-1883
Tərcüməçi 1955: Musa Ələsgərli
1975: Əli Hüseynzadə
Tiraj1975: 120
2000: 650
Kitabın 2000-ci il kiril əlifbası ilə olan nəşrinin üz qabığı

Əxbarnamə — Talış xanları Mir MustafaMir Həsən xanların vəziri olmuş Mirzə Xudaverdinin oğlu Mirzə Əhməd Zərgər tərəfindən 1882-1883-cü illərdə fars dilində qələmə alınmışdır.[1][2]

Əsərdə Talış xanlığının tarixində baş verən bir sıra dramatik hadisələr, o cumlədən Ağa Məhəmməd şah Qacarın (1779-1797) Talış xanlığını özünə tabe etdirmək məqsədilə Talışa hucumu detalları ilə qeydə alınmışdır.[1][2]

"Əxbarnamə"də əsas etibarı ilə 60 illik bir dövrdə (1740-1800) Talışda cərayan edən ictimai-siyasi hadisələr şərh edilir. Əsər Talış xanlığının tarixini öyrənmək nöqtəyi nəzərindən qiymətli bir tarixi mənbədir.[1][2]

"Əxbarnamə" 1955-ci ildə AzSSR EA Tarix İnstitutunun elmi işçisi Musa Ələsgərli tərəfindən turk dilinə tərcümə edilmişdir. 1975-ci ildə əsərin tərcüməsinin yeni variantı Əli Hüseynzadə tərəfindən hazırlanmış və xidməti istifadə üçün 120 nüsxə ilə nəşr edilmişdir.[1][2]

2000-ci ildə Elxan Əlibəylinin və Şəfaət Baxşızadənin təşəbbüsü ilə "Əxbarnamə"nin 1975-ci il nəşrinin foto surəti ona əlavə edilən muqədimmə ilə bir yerdə 655 nusxə ilə işıq üzü görür.[1][2]

XIX əsrin 80-cı illərində "Əxbarnamə" ixtisasca geoloq olan İshaq Axundov tərəfindən çapa hazırlanmışdır. İshaq Axundov kitabı çapa hazırlasa da, 1992-ci ilin 15 oktyabrında öldüyündən son arzusunu yerinə yetirə bilməmişdir. Onun oğlu Tufan Axundov atasının işini başa çatdıraraq 2009-cu ildə "Əxbarnamə"ni çap etdirmişdir.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]