1905

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İllər
1901 · 1902 · 1903 · 1904 1905 1906 · 1907 · 1908 · 1909
Onilliklər
1880-ci illər · 1890-cı illər1900-cü illər1910-cu illər · 1920-ci illər
Əsrlər
XIX əsrXX əsrXXI əsr
1905 digər təqvimlərdə
Qriqori 1905
MCMV
Bəhai 61 – 62
Benqal 1312
Berber 2855
Myanma 1267
Bizans 7413 – 7414
Buddist 2449
Erməni 1354
ԹՎ ՌՅԾԴ
Efiopiya 1897 – 1898
Hicri 1322 – 1323
Hind
 - Vikram-samvat 1961 – 1962
 - Şaka samvat 1827 – 1828
 - Kali-yuqa 5006 – 5007
Holosen təqvimi 11905
Yəhudi 5665 – 5666
İran 1283 – 1284
Qibti 1621 – 1622
Koreya 4238
Tailand günəş 2448

Hadisələr[redaktə | əsas redaktə]

Dünyada[redaktə | əsas redaktə]

  • Peterburqda "Qanlı bazar günü". 1905-1907-ci illər I rus burjua-demokratik inqilabının başlanması
  • oktyabr - Ümumrusiya siyasi tətili,
  • 17 oktyabr - Rusiya çarı II Nikolay tərəfindən demokratik azadlıqlar "bəxş olunması" haqqında Manifestin elan edilməsi
  • 20 oktyabr - Qalatasaray idman klubunun yaradılması.
  • 21 noyabrEynşteyn tərəfindən məşhur E=mc2 düsturunun açıqlanması.
  • 9-19 dekabr - Moskva silshlı üsyanı
  • Almaniyada dənizlər haqqında əlavə qanun qəbul edilməsi.
  • Rusiya çarı II Nikolay tərəfindən Dövlət Dumasına qanunverici hakimiyyətin və liberal azadlığın verilməsi haqqında manifestin imzalanması.
  • Çində "Birləşmiş İttifaq" təşkilatının yaradılması.

Azərbaycanda[redaktə | əsas redaktə]

  • 6–9 fevral — Rusiyanın Çar hakim dairələrinin yaxından köməyi ilə Bakı şəhərində silahlı erməni dəstələri tərəfindən minlərlə azərbaycanlının qarət edilməsi və qətlə yetirilməsi[1].
  • 26 fevral – Qafqaz canişinliyinin bərpa edilməsi.
  • 22 aprel - Azərbaycanın mətbuat və ictimai-siyasi tarixində mühüm rol oynamış «Həyat» qəzetinin nəşrə başlaması.
  • 5 may — Erməni hərbi birləşmələri tərəfindən Naxçıvanda dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğınlara başlanılması[1].
  • 24 may — Daşnak silahlı qüvvələri tərəfindən İrəvan şəhərində dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğın törədilməsi [1].
  • Azərbaycan milli burjuaziyasi tərəfindən Rusiya Nazirlər Komitəsinə "Ərz-hallar" adlandırılan sənəd təqdim edilməsi.
  • İyun – Erməni daşnakların;n Qacar kəndi uğrunda döyüşlərdə darmadağın edilməsi.
  • İyun- Ə.Ağayev və Ə.Hüseynzadənin redaktorluğu ilə Azərbaycan dilində "Həyat" qəzetinin nəşrə başlaması.
  • 16-21 avqust – Şuşa döyüşlərində erməni quldurlarının ağır məğlubiyyətə düçar olması.
  • 15 avqustNijni-Novqorodda Ümumrusiya müsəlmanlarının I qurultayının keçirilməsi.
  • avqust- daşnaklar tərəfindən Bakıda ikinci böyük qırğın törədilməsi.
  • 25 noyabrBakı Fəhlə Deputatları Sovetinin yaradılması.
  • "Müsəlman cəmiyyəti xeyriyyəsi" və "Müdafiə və müsəlman kübarları və ziyalılarının ittifaqı cəmiyyəti" təşkilatlarının yaradılması.
  • noyabr- Naxçıvanda ikinci erməni-müsəlman münaqişəsinin baş verməsi.
  • Noyabrın 20-dən 29-dək Tiflisdə də erməni-müsəlman qırğınının törədilməsi
  • dekabr- kadetlər (konstitusiyalı demokratlar) partiyasının Bakı şöbəsinin yaradılması.
  • 15 fevral- Bakıda müvəqqəti general-qubernator vəzifəsinin təsis edilməsi.
  • C.Məmmədquluzadə və Ö.F.Nemanzadə tərəfindən Tiflisdə "Qeyrət" mətbəəsininin yaradılması.

Doğumlar[redaktə | əsas redaktə]

Vəfatlar[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 "Azərbaycan ərazisində erməni quldur və terror birləşmələrinin törətdikləri cinayətlərə dair faktlar" (yaddaş kitabçası), (tərtib edəni: Anar İsgəndərov), Bakı, 2011. səh.6