9K33 Osa

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
9K33 Osa
Military parade in Baku on an Army Day34.jpg
Osa Bakıda keçirilən hərbi parad zamanı.
Növü Zenit raket kompleksi
Mənşəyi Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
İstismar tarixi
İstismar 1971-davam edir
İstifadə edildiyi müharibə(lər) Körfəz müharibəsi, Rusiya-Gürcüstan müharibəsi (2008), Liviya vətəndaş müharibəsi
İstehsal_tarixi
Konstruktor NII-20 araşdırma institutu
Konstruksiya tarixi 1960-1972
İstehsalçı Znamya Truda zavodu
İstehsal tarixi 1970-1988
Cəmi istehsalı 1200
Variantları Osa-A, Osa-AK, Osa-AKM, Osa-M
Texniki məlumatlar
Ağırlığı 17.5 ton
Uzunluğu 9.14 m
Eni 2.75 m
Hündürlüyü 4.20 m
Ekipaj 5

Motoru D20K300 dizel

9К33 Osa (NATO təsnifatına görə: SA-8 Gecko (Gekkon)) — özüyeriyən zenit raket kompleksi. Kompleks motoatıcı diviziyanı və başqa qüvvələri aşağıdan uçan hava hücum silahlarından qorumaq üçün tətbiq edilir. SSRİ istehsalıdır, Belorusiya istehsalı olan yeni modifikasiyaları mövcuddur. 27 oktyabr 1960-cı ildə layiəhə işlərinə başlanmış və 4 oktyabr 1971-ci ildə orduda istifadəyə götürülmüşdür. Bu sistem indi də bir çox ölkələrdə tətbiq olunur və dəqiq vurma qabiliyyətinə malik olduğu bildirilir.

"Osa" sistemində bərk yanacaq əsasında işləyən bir pilləli raketlər istifadə olunur. SA-8a tipli raketlər 10 km, SA-8b tipli raketlər isə 12 km məsafə qət edilə bilir. Raketin başlanğıc çəkisi 130 kq-dır. Raketin daşıdığı mərmi başlığı 19 kq olub yüksək partladıcı gücə malikdir. Maksimal əməliyyat hündürlüyü 5000 m-dir. Ən aşağı döyüş hündürlüyü isə 25 m təşkil edir.

Atma sistemi və lazım olan radar və kompüter texnikası üçoxlu, 6 təkərli avtomobil gövdəsində (BAZ-5937) yerləşdirilir. Avtomobil çətin keçilən yerlər üçün nəzərdə tutulmuşdur. O həmçinin suda üzə bilir.

Radar sistemi axtarış və idarəedici hissədən ibarətdir. Nəzarətçi radar H tezliyində işləyir və 360° dönə bilir. Radarın

nəzarət məsafəsi 350 km-dir. Atəş radarı J tezliyində işləyir və 20–25 km arasında fəaliyyət göstərir. Raketi idarə etmək üçün iki müxtəlif tezlikdə işləyən ötürücü kanallar mövcuddur.

Bu sistemin hədəfi vurma ehtimalı 35-85% arasında qiymətləndirilir. Osa-AK və Osa-AKM sistemlərində bu 55-85% arasında dəyişir. Bir dəfəyə hədəfə iki raket buraxıla bilər.

Variantları[redaktə | əsas redaktə]

"Osa" sistemi Bakı hərbi paradında (2008)
  • 9K33 "Osa" hazırlanmasına 1960-cı ildə başlanılıb, 1972-ci ildə təqdim olunub. 4 ədəd TELAR 9A33B raketindən istifadə edir, maksimum atış mənzili 12 km-dir.
  • 4K33 "Osa-M" 1972-ci ildə 2 ədəd 9M33M roketi olan dəniz versiyası təqdim olunub. Bu, həmçinin, Gepard sinfi freqat, Kara sinfi kruyser, Kiyev sinfi VTOL kruyserləri və Kirov, Slava, Krivak sinfindən olan katerlərə də quraşdırıla bilər.
  • 9K33M2 "Osa-AK" 1975-ci ildə təqdim olunub.
  • 9K33M3 "Osa-AKM" 1980-ci ildə təqdim olunub. Atış uzaqlığı 15 km-ə qaldırılıb. Aşağı uçuşda isə 12 km-dir.

İstifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

Keçmiş istifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]