Açeh

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əyalət
Açeh
Aceh
Meuseujid Raya Baiturrahman, Aceh.jpg
Bayraq Gerb[d]
Bayraq Gerb[d]

5°33′ şm. e. 95°19′ ş. u.


Ölkə İndoneziya İndoneziya
Ada Sumatra
Paytaxt Banda Açeh
Qubernator Nova İrianşah
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1956-cı il 7 dekabr
Sahəsi 58,376.81 km²
Mərkəzin hündürlüyü 3,466 m
Saat qurşağı UTC+7
Əhalisi
Əhalisi 5,189,500[1] nəfər (2017)
Sıxlığı 89 nəf./km²
Milli tərkibi Açehli (70,65%), yavalılar (8,94%),qayolar (7,22%), bataklar (3,29%),alaslar (2,13%),Simeulular (1,49%),Aneuk Cami (1,40%), Tamianq malaylar (1,11%), sinqkill (1,04%), Minanqkabaular (0,74%)
Etnoxronim Açehli
Rəsmi dili İndoneziya dili
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu (62)6xx
Poçt indeksi 23xxx, 24xxx
Nəqliyyat kodu BL
acehprov.go.id
Xəritəni göstər/gizlə
Açeh xəritədə
Açeh
Açeh
Açeh xəritədə
Açeh
Açeh
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Açeh İndoneziya əyalətidir, Sumatranın şimal ucunda yerləşir. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Banda Açehdir. Hindistanın Andaman və Nikobar adalarına yaxındır və onlardan Andaman dənizi ilə ayrılır. Xüsusi bir muxtariyyət verilib, Açeh dini baxımdan mühafizəkar bir məkandır və şəriət qanunlarını rəsmi olaraq tətbiq edən yeganə İndoneziya əyalətidir. Bu bölgədə on yerli etnik qrup var, ən böyüyü Açeh xalqıdır və bölgə əhalisinin təxminən 80% -dən 90% -ə qədərini təşkil edir.

Açeh

Açeh İndoneziyada İslamın yayılmasının başlandığı yerdir və İslamın Cənub-Şərqi Asiyada yayılmasının əsas amilidir. İslam Açehə (Fansur və Lamuri Krallığı) eramızın 1250-ci ilində çatdı. XVII əsrin əvvəllərində Açeh Sultanlığı Malakka boğazı bölgəsində ən varlı, güclü və inkişaf etmiş bir dövlət idi. Açeh keçmiş Hollandiya kolonistləri və daha sonra İndoneziya höküməti də daxil olmaqla, xarici müstəqillik və nəzarətə qarşı müqavimət tarixinə malikdir. Açeh bəzi qiymətləndirmələrə görə qaz ehtiyatlarının dünyanın ən böyük ehtiyatlarından biri olduğunu söyləyən neft və təbii qazın əhəmiyyətli təbii ehtiyatlarına malikdir.[2] Açeh əyalətin qərb sahillərinin çoxunu viran edən 2004-cü ildə Hind okeanında baş verən zəlzələ və sunaminin ən yaxın ərazisi idi. Təxminən 170.000 indoneziyalı öldü və ya itkin düşdü.[3] Fəlakət İndoneziya hökuməti ilə Azad Açeh Hərəkatı (GAM) arasındakı sülh razılaşmasının çökməsinə kömək etdi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Statistik Indonesia 2018". Badan Pusat Statistik.
  2. How An Escape Artist Became Aceh's Governor, Time Magazine, 15 February 2007
  3. United Nations. Economic and social survey of Asia and the Pacific 2005. 2005, page 172


Xarici linklər[redaktə | əsas redaktə]