Ağcaqanadlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Ağcaqanadlar
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımaləm: Eumetazoylar
Bölmə: İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə: İlkağızlılar
Ranqsız: Ecdysozoa
Tip: Buğumayaqlılar
Sinif: Cücülər
Yarımsinif: Qanadlılar
İnfrasinif: Yeniqanadlılar
Dəstə: İkiqanadlılar
Yarımdəstə: Uzunbığlılar
Fəsilə: Ağcaqanadlar
Elmi adı
Culicidae Stephens, 1829
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   125930
MBMM   7157

Ağcaqanadlar ya da Mığılar (lat. Culicidae) uzunbığlılar yarımdəstəsinə aid həşərat fəsiləsi.

Dişi ağcaqanad

Ağcaqanadlar tropiklərdən Arktikaya qədər (əksər rütubətli yerlərdə) bütün iqlim şəraitində yaşayırlar. Təxminən 3500 növü aşkar olunmuşdur.[1] Azərbaycanda 6 cinsə mənsub 24 növü məlumdur. Bədəni uzunsov (3-10 mm), başı kiçik, ayaqları nazik və uzundur. Ağız orqanı xortum şəklində, sancıb-soran tiplidir. Bığları 15 buğumludur. Qanadları ensiz və 10 damarlıdır. Yumurtalarını suya qoyur. Sürfələri suda üzən ibtidai heyvanlar, bakteriya və yosunla qidalanır, suda puplaşır. Erkəkləri yetkinləşəndən sonra, əsasən, çiçək şirəsi ilə qidalanır. Dişiləri heyvan və insanların qanını sorur[2].

Ağcaqanadların Anopheles maculipennis, Anopheles plumbeus, Anopheles hircanus və s. növləri malyariya; Aedes aegupti - sarı qızdırma; Aedes vexans - tulyaremiya; Culex pipiens, Aedes japonicus və s. növləri yapon ensefaliti törədicilərini yoluxdurur.

Ağcaqanadların çoxu insana hücum etməz. İnsanların qanını soraraq yaşayan ağcaqanad növlərinin yalnız dişiləri qan sorar. Dişilər də insanların qanını öz yumurtalarını çıxara bilmək, zülalla təmin edə bilmək məqsədiylə sorarlar. Bir çox cinsin dişi nümayəndələri heç olmasa ilk yumurtalarını qana ehtiyac duymadan çıxara bilərlər, lakin sonrakı yumurtaları üçün qana ehtiyacları vardır. Bir çox növ canlının qanı ilə qidalanırlar, hətta dəniz səthinə gələn balıqlar belə onların hücumlarına məruz qalırlar.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. https://www.cdc.gov/malaria/about/biology/mosquitoes/
  2. Ağayev B.İ. Ümumi entomologiya. Bakı: ADPU nəşriyyatı, 2004, (303 s.) səh. 219-229.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]