Ağzıbir (Ağdaş)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
AĞZIBİR

40°24′34″ şm. e. 47°23′20″ ş. u.


Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Rayon Ağdaş rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı UTC+04:00
Əhalisi
Əhalisi 1665 nəfər
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi AZ0312[1]
Xəritəni göstər/gizlə
Ağzıbir xəritədə
Ağzıbir
Ağzıbir

AğzıbirAzərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ağzıbir Ağdaş rayonunun Pirəzə inzibati ərazi vahidində kənd. Kurun sol sahilindən bir qədər aralı, Şirvan düzündədir. Kəndin ərazisində Ağzıbir meşəsi də var. "Axar suyun digər su obyektinə töküldüyü yer" mənasını ifadə edir. 1945-ci ilə qədər Ermənistanda Ağzıbir adlı kənd olmuşdur[2].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Mingəçevir su anbarı tikilənə qədər kənd Kür çayının birbaşa sahilində yerləşirdi. Daşqinlar zaman kəndin əhalisi sahildən uzaqlaşır, daha yüksək ərazilərə köçür, su azaldiqdan sonra isə əvvəlki yerinə qayıdırdı. Sonralar əsas kənd yeri tərk olundu və indiki yerə yrləşdi. İndiki kənd yerini daşqınlardan qorumaq məqsədilə kəndin Kür çayı ilə təmasda olduğu yerlərdə əhalinin iştirakı ilə bənd çəkildi. Hal-hazırda bənd oz əvvəlki görkəmini itirsə də əhali arasında yenə də "bənd" adlanır. Yaşlı insanların kəndin adı ilə əlaqədar söylədiyinə əsasən əvvəllər kəndin bir yolu olduğu üçün onu Ağzıbir (yəni bir yolu olan kənd) adlandırıblar. Deyilənlərə əsasən əhali bu yerlərə balıqçılıqla məşğul olmaq üçün məskunlaşmışdır.

Sovet dövründə Ağzıbir kəndi Pirəzə, Qaroğlan kəndləri ilə birgə Pirəzə sovetliyinin tərkibinə daxil olunub. Kənddə kolxoz qurluşu qurulmuş və kolxozun adı əvvəllər H.Hacıyev adına, sonralar isə kolxoza Fariz Səfərov adı verilmişdir. Ağzıbir kəndi 1999-cu ildə Pirəzə kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq kənd inzibati-ərazi vahidi olaraq yaradılmışdır[3].

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ağzıbir kəndi Kür çayı sahilində yerləşir. Kənd Ağdaş rayon mərkəzindən 33 km, Bakıdan 271 km məsafədə yerləşir. Ən yaxın dəmir yolu stansiyası Ləki stansiyasıdır.

Kənd dəniz səviyyəsindən 8 metr yüksəklikdə yerləşir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1886—cı ildə kənddə 258 nəfər, hamısı azərbaycanlı, dini etiqadı ilə sünni müsəlman yaşayırdı. 2009-cu il üçün əhalisi 1798 nəfər təşkil edir.

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Mülayim-isti yarımsəhra və quru çöl iqlimi yayılmışdır. Bu iqlim havanın nisbi rütubətinin aşağı olması, yayın isti keçməsi ilə səciyyələnir. Orta illik havanın temperaturu (izotermlər): +14 – 14,5 °C. Yağıntaların orta illik miqdarı: 200 – 400 mm. Ümumi günəş radiasiyası: 128 – 132 kkal/kv.sm. Günəş parıltısı illik saatlarının miqdarı: 2200 – 2400.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən heyvandarlıq inkişaf etmişdir. Əkinçiliyin inkişafına mane olacaq səbəblər içərisinə torpaqların su ilə təminatının aşağı olması, həm də torpaqların şorlaşmasıdır. Əhali pambıqçılıq, taxılçılıq, heyvandarlıq və baramaçılıqla məşğul olur.

Suvarma suyu Kür çayından nasoslarla təmin olunduğündan istehsal olunan məhsulun maya dəyəri çox yüksək olur. Eyni zamanda kənd təsərrüfatı bitkilərinin istehsalı zamanı aqrotexniki norma qaydalara riayət olunmadığından məhsuldarlıq çox aşağıdır. Bunlara baxmayaraq əhalinin əksəriyyəti əkinçiliklə də məşğul olur. Burada əsasən pambıq, taxıl, bostan və tərəvəz bitkiləri üstunlük təşkil edir. Heyvandarlığın inkişafı ilə əlaqədar yem bitkilərindən əsasən yoncadan istifadə edilir. Torpaq sahələri əhali arasında paylanmışdir.

Kənddə poçt şöbəsi, kitabxana, məscid və orta məktəb yerləşir.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]