Adi kərtənkələ

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Adi kərtənkələ
Adi kərtənkələ
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Pulcuqlular
Yarımdəstə : Kərtənkələlər
Fəsilə: Əsl kərtənkələlər
Cins: Yaşıl kərtənkələlər
Növ: Adi kərtənkələ
Elmi adı
Lacerta agilis
Linnaeus, 1758
Areal
Lacerta agilis range Map cutted.png

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Adi kərtənkələ (lat. Lacerta agilis) — Yaşıl kərtənkələlər cinsinə aid kərtənkələ növü.

Areal[redaktə | əsas redaktə]

Demək olar ki, bütün Avropa ərazisində, Rusiyanın avropa hissəsindən Monqolustanın şimal-qərb hissəsinə qədər yayılmıb. Avropanın Pireney yarımadası, Türkiyənin avropa hissəsi, Böyük Britaniya ərazisi isə istisna olaraq yayılmamışdır. Onun şərq yayılmasının şərq sərhəddi Baykal önü, və Mərkəzi Asiyaya qədər gedib çıxır. Şimalda isə 60° yuxarıda demək olar ki, yayəlmamışdır.

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çütləşmə zamanı adi kərtənkələlər yaşıl rəngdə olur. Onların uzunluğu 25 sm, bəzi hallarda isə 35 sm uzunluğa malik olanlarınada rast gəlinir. Çütləşmə ərəfəsində erkəklər uca səsli fit verirlər. Təklükə zamanı quyruğunu atırlar. 3-4 həftədən sonra quyruq bərpa edirlər. Cücülər, puplar və bəzi hallarda öz törəmələrini də yeyirlər.

Sistematika[redaktə | əsas redaktə]

Bu növün elmə 10 tatınmış yarımnövü vardır. Qərb yarımnövləri Lacerta agilis agilis, Lacerta agilis argus bel hissələri qırmızı və ya qəhvəyi qırmızı rəngdə olur. Şərq yarımnövləri lat. Lacerta agilis exigua kiçik olur və erkəklər çütləşmə vaxtı bütünlüklə yaşıl olur.

Qorunma statusu[redaktə | əsas redaktə]

Adi kərtənkələ növü Avropanın bir çox ərazilərdə qorunur. Rusiya ərazisində isə sayı kifayət qədər çoxdur. Estoniya (1998) və Latviyanın (2003) qırmızı kitabına daxil edilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]