Alabamanın iqlimi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Alabamada Köppen iqlim növləri

Alabama ştatı Köppen iqlim təsnifatına görə rütubətli subtropik (Cfa) kimi təsnif edilir.[1] Ştatın orta illik temperaturu 64° F (18° C) dərəcədir. Temperatur ştatın cənub hissəsində Meksika Körfəzinə yaxınlığı ilə əlaqədar daha istiyə meyillidir, şimal hissələrində, xüsusən şimal-şərqdəki Appalaç dağlarında bir qədər soyuğa meyillidir.[2] Ümumiyyətlə Alabamanın il ərzində çoxlu yağıntıya malik çox isti yay və mülayim qışlar var. Ştata hər il orta hesabla 56 inches (1,400 mm) yağıntı düşür və cənub hissəsində 300 günə qədər uzun bir yetişmə mövsümü keçməkdədir.[2] Burada yaz və yay dövründə ara sıra dolu fırtınaları meydana gəlir, lakin onlar nadir hallarda dağıdıcı olurlar. Sıx dumanlar nadirdir və onlar əsasən sahil boyunca yerləşirlər. Həmçinin il boyunca tufanlar meydana gəlir. Onlar əsasən yayda çox olurlar, lakin yazda (mart və may arasında) və payızın sonlarında (noyabrda) daha da şiddətlənirlər. Məhz bu vaxt dağıdıcı küləklər və leysan yağışları, xüsusən də şimal və mərkəzi hissələrdə tez-tez baş verir. Mərkəzişimali Alabama tamamilə ABŞ-da Cənub düzənliklərindən (ənənəvi Tornado xiyabanından) kənarda nisbətən yüksək tornado riskinə malik əsas ərazi olan Diksi xiyabanındadır. Alabama ən ölümcül tornadolar baxımından ABŞ-da ikinci yerdədir. Qasırğalar ştatda, xüsusilə cənub bölgəsində olduqca xarakterikdir. Fredrik qasırğası (1979-cu il sentyabr) və İvan qasırğası (2004-cü il sentyabr) kimi böyük qasırğalar əsasən sahili vurur; hər iki fırtına Mobil ərazisində dağıdıcı ziyana səbəb olmuşdu.

Temperatur[redaktə | əsas redaktə]

Ştatda qışlar ümumiyyətlə mülayim olsa da, Şimali Alabama bölgəsində gecə şaxtası tez-tez baş verir. Bu, yanvarın əvvəlində Dekeyterdəki Old State Bankında çəkilən bu şəkildə özünü göstərilir.

Alabamada yay ABŞ-da ən istilər arasındadır, ştatın bir çox hissəsində yay boyunca yüksək temperaturun ortalaması 90 °F (32 °C) dərəcədən yuxarı olur. Ən cənubda yayın istiliyi Meksika körfəzindən əsasən daxili hissələrə 10-15 millik məsafədə əsən küləklər ilə biraz mülayimləşir. Alabamanın şimal hissələrində dəniz səviyyəsindən yuxarı qalxma yay istisini də eyni dərəcədə mülayimləşdirir. Yay aylarında günortadan sonra orta yuxarı temperatur xüsusilə MontqomeriTaskalusa yüksəkdir (hər ikisi iyul və avqustda ortalama 92 °F (33 °C)). Ortalama gecə rütubəti Alabamanın cənub-qərbində ən yüksəkdir və bu hal ştatdakı hesabat stansiyaları üçün ən yüksək ortalamaya (yüksək və aşağı temperatur) səbəb olur. Mobildə günortadan sonrakı temperatur yüksəkliyi Alabamanın daxili şəhərlərindəkidən bir qədər sərin olsa da, Meksika körfəzinə yaxınlığı ilə əmələ gələn isti gecələr Mobil üçün orta illik temperaturun ştatın üçün ən yüksək olmasına səbəb olur. Sərin səhər temperaturu şimal-şərq dağlıq ərazilərini ştatdakı bir çox mülayim yerlərin arasında olmasına və şimal-şərqdə dağlıq ərazilər arasında ən aşağı yerdə saxlamağa kömək edir. Beləliklə, Mobildə illik ortalama 67 °F (19 °C), yay üçün 81 °F (27 °C), qış üçün isə 52 °F (11 °C) və DeKalb qraflığındakı Vali-Heddə orta illik temperatur 59 °F (15 °C), yay üçün 75 °F (24 °C), qış üçün isə 41 °F (5 °C) təşkil edir. Mərkəzi bölgədəki Montqomeridə orta illik temperatur 66 °F (19 °C), qış üçün 49 °F (9 °C), yay üçün 81 °F (27 °C) təşkil edir. Bütün ştat üçün ortalama qış minimumu 35 °F (2 °C), hər il orta hesabla 35 gün termometr donma nöqtəsinin altına düşür.

Ekstremallar[redaktə | əsas redaktə]

Yağıntı[redaktə | əsas redaktə]

El-Ninyo və La-Ninya[redaktə | əsas redaktə]

Təhlükələr[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Christopher M. Godfrey (4 noyabr 2008). "Greenhouse effect and climate" (PDF). Atmospheric Sciences. University of North Carolina, Asheville. 19 iyul 2011 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. Cite uses deprecated parameter |dead-url= (kömək); Check date values in: |date=, |archive-date= (kömək)
  2. 2,0 2,1 "Alabama Climate". Britannica.com. İstifadə tarixi: 24 noyabr 2010. Check date values in: |accessdate= (kömək)