Məzmuna keç

Aleksandr Litvinenko

Vikipediya, azad ensiklopediya
Aleksandr Litvinenko
(rus. Алекса́ндр Ва́льтерович Литвине́нко)
Doğum tarixi
Doğum yeri Voronej, Rusiya SFSR, SSRİ
Vəfat tarixi (44 yaşında)
Vəfat yeri London, Böyük Britaniya
Vəfat səbəbi "Polonium-210" elementi ilə zəhərlənib
Dəfn yeri
Dəfn tarixi 7 dekabr 2006
İxtisası Casus
Təhsili
  • Şimali-Qafqaz Daxili Qoşunların Hərbi İnstitutu[d] (1985)
Fəaliyyəti yazıçı, hərbi qulluqçu, casus
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aleksandr Valteroviç Litvinenko (rus. Алекса́ндр Ва́льтерович Литвине́нко; 4 dekabr 1962[1], Voronej23 noyabr 2006[2][3], Kamden[d], Böyük London və ya London) — Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin keçmiş casusu.

Litvinenko Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin polkovnik-leytenatı rütbəsi ilə istefaya çıxdıqdan sonra Putin hakimiyyətinin ən fəal tənqidçisinə çevrilmişdi.[4] 2000-ci ildə təqiblərdən qurtulmaq üçün Böyük Britaniyaya mühacitər edən keçmiş xüsusi xidmət orqanlarının zabiti "FTX Rusiyanı partladır" adlı kitabında 1990-cı illərin sonunda Rusiyanı bürüyən terror aktlarını məhz Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin törətdiyini bildirirdi. Onun fikrincə, məsuliyyəti çeçen mücahidlərinin üstünə atılan bu terror aktları Vladimir Putini hakimiyyətə gətirmək üçün planlaşdırılmışdı. 2006-cı il noyabrın 1-də Londonda görüş keçirdiyi dostu, Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasının deputatı Aleksey Luqovoy tərəfindən zəhərlənmişdi.[5]

Həmin il noyabrın 23-də London xəstəxanalarından birində vəfat edib.[6] Onun ölümünə səbə olan "Polonium-210" elementi adətən nüvə yanacağının hazırlanmasında istifadə olunur və çox güclü şüalanma təsirinə malikdir. Ölümündən əvvəl İslamı qəbul etmişdir.[7]

  1. Alexander Litvinenko (ing.). // Encyclopædia Britannica. (İstifadə tarixi: 20 avqust 2020).
  2. Nuclear fallout: Alexander Litvinenko died in agony. Who killed him, and why? (brit. ing.). // The Independent. United Kingdom. 26 noyabr 2006. ISSN 1741-9743.
  3. Murder in Mayfair (ing.). // London Review of Books. 31 mart 2016. Vol. 38, Iss. 7. ISSN 0260-9592. (İstifadə tarixi: 24 mart 2016).
  4. "Alexander Litvinenko pictured arriving at Millenium hotel where he was given polonium". 6 may 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 fevral 2015.
  5. "Alexander Litvinenko inquiry: five more things we've learned". 5 aprel 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 fevral 2015.
  6. "Aleksandr Litvinenko-nun ölümü ilə bağlı ictimai dinləmə keçiriləcək". 4 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 fevral 2015.
  7. "Alexander Litvinenko 'did not inadvertently poison himself'". www.bbc.co.uk. www.bbc.co.uk. 10 fevral 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 yanvar 2020.