Alfred Jarri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Alfred Jarri
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 1873[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfatı 1 noyabr 1907(1907-11-01)[4][5][…]
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi vərəm
Dəfn yeri
  • Cimetière de Bagneux[d]
Vətəndaşlığı
Təhsili
  • Lycée Henri-IV[d]
Fəaliyyəti dramaturq, dramaturq, şair, roman yazıçısı, yazıçımüəllif
Əsərlərinin dili Fransız dili[4]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Alfred Jarri (fr. Alfred Jarry, 8 sentyabr 1873, Laval — 1 noyabr 1907, Paris) — fransız yazıçı, romançı, dramaturq, absurdizmin əsas sələfi , patafizika terminin yaradıcısı.

Həyat və yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

A.Jarri. Ubünün otantik portreti, 1896

Bretanda tacir ailəsində anadan olmuşdur. 1879-cu ildə valideynlər ayrılarkən, uşaqlar anası ilə qaldı. Rennde təhsil aldı, sonra Parisdə IV Henri liseyində (müəllimlər arasında — Anri Berqson , sinif yoldaşları arasında — gələcək şair Leon-Pol-Farq və gələcək filoloq — Alber Tibode var idi). Ekol Normal məktəbində imtahanlar uğursuz keçdi,daha sonra Sorbonnada eyni nəticə aldı, heç bir zaman ali təhsil almadı.

Merkur de Frans metropoliten nəşriyyat evinə daxil olaraq Marsel ŞvobRemi de Qurmon ilə tanış olub, davamlı olaraq nüfuzlu yazar Raşildin evini ziyarət etmişdir. 1894-cü ildə burada "Kral Ubü" adlı kukla dramı ilk dəfə olaraq oxundu. 1896-cı ildə rejissor Orelyen Lünye-Po dramı səhnələşdirdikdən sonra mübahisə yaşanmışdır. Jarri Kolridjin və Stivensonun tərcümə etmişdir, K. D. Qrabbenin «Zarafat, satira, ironiya» komediyasını bərpa etmişdir.

Tanınma[redaktə | əsas redaktə]

Feliks Valloton əsəri, 1901

Jarrinin yaradıcılığı Apollinersürealistlər yenidən bərpa etmişdilər. 1926-cı ildə Antonen Arto Vitrak RojeAron Rober ilə birgə «Alfred Jarri teatrı» əsasını qoymuşdular. Laval şəhərində Osip Tsadkinin əsəri olan Jarriyə heykəl ucadılmışdır.

Əsas əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Minutes de sable mémorial (1894, şeir)
  • Ubu Roi (1894, nəş. 1896)
  • Les Jours et les Nuits (1897, roman)
  • Ubu enchaîné (1900)
  • Le Surmâle (1902, roman)
  • Ubu sur la Butte (1906)
  • Gestes et opinions du docteur Faustroll, pataphysicien (nəş.1911)

Rus dilində nəşrlər[redaktə | əsas redaktə]

  • [Стихотворения. Драма. Проза] // Бретон А. Антология чёрного юмора. М.: Carte Blanche, 1999. С. 289—307.
  • [Стихи] // Семь веков французской поэзии в русских переводах. СПб.: Евразия, 1999. С. 519.
  • [Стихи] // Вадим Козовой. Французская поэзия: Антология. М.: Дом интеллектуальной книги, 2001. С. 153—155.
  • Убю король и другие произведения. М.: Б. С. Г.-Пресс, 2002.
  • Любовь преходящая. Любовь абсолютная. М.: Астрель, 2010. 224 с. ISBN 978-5-17-064471-1, ISBN 978-5-271-26441-2

Film[redaktə | əsas redaktə]

  • 1997 - Papaşa Ubyü / Père Ubu (rej. Xynrix Zabl / Heinrich Sabl)

Yazıçı haqqında ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Arnaud N. Alfred Jarry, d’Ubu roi au Docteur Faustroll. Paris: La Table Ronde, 1974
  • Beaumont K. Alfred Jarry: a critical and biographical study. New York: St. Martin’s Press, 1984
  • Béhar H. La dramaturgie d’Alfred Jarry. Paris: Champion, 2003.
  • David S.-C. Alfred Jarry, le secret des origines. Paris: PUF, 2003
  • Besnier P. Alfred Jarry. Paris: Fayard, 2005
  • Fell J. Alfred Jarry: an imagination in revolt. Madison: Fairleigh Dickinson University Press, 2005
  • Рашильд. Альфред Жарри, или Сверхмужчина изящной словесности// Французский символизм. Драматургия и театр. СПб: Гуманитарная академия; Гиперион, 2000, с.229—231
  • Делёз Ж. Один неведомый предшественник Хайдеггера: Альфред Жарри// Он же. Критика и клиника. СПб: Machina, 2002, с.125-136
  • Таганов А. Н. Буффонное слово в творчестве Альфреда Жарри (Оперетта-буфф «Леда») // Художественное слово в пространстве культуры. Функции и трансформации. Иваново: ИвГУ, 2006. С. 85-92.
  • Таганов А. Н. Жанр альманаха в творчестве Альфреда Жарри // Малые жанры: Теория и история: Сб. науч. тр. Иваново: Иван. гос. ун-т, 2006.
  • Хьюгилл Э. ’Патафизика: Бесполезный путеводитель / Пер. с англ. В. Садовского; общ. ред. С. Дубина. М.: Гилея, 2017. С. 321–376.==

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]