Aloiza Paşkeviç

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aloiza Paşkeviç
belar. Алаіза Сцяпанаўна Пашкевіч
Pashkevich.jpg
Təxəllüsü Цётка
Doğum tarixi 3 (15) iyul 1876[1]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 5 (18) fevral 1916[1] (39 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi səpmə yatalaq[d]
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
Təhsili
Fəaliyyəti publisist, şairə, yazıçı, siyasətçi, ictimai xadim
Əsərlərinin dili Belarus dili
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aloiza Paşkeviç (tam adı: Aloiza Paşkeviç, belar. Алаіза Сцяпанаўна Пашкевіч; 3 [15] iyul 1876[1], Stary Dvor[d], Vilen quberniyası[d]5 [18] fevral 1916[1], Lida, Vilen quberniyası[d]) — Belarus şairəsi və Belarusun milli-demokratik dirçəlişinin siyasi fəalı.[2][3]

Həyat və fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Aloiza Paşkeviç zəngin və əsil-nəcabətli ailədə anadan olmuşdur.[2] Vilnüs Özəl Məktəbinin məzunudur. Sankt-Peterburqa köçdükdən sonra 1902-ci ildə Aleksandria Qızlar Gimnaziyasını bitirmiş və 1902-1904-cü illərdə fiziki tərbiyə müəllimliyi ixtisasından məzun olmuşdur.

Paşkeviç Belarus Sosialist Məclisinin yaradıcılarından biridir. 1904-cü ildə o, müəllimliyi buraxır və Vilnüsə qayıdır. O, işçi qruplarını təşkil edir, hökumət əleyhinə müraciətlər yazır və təbliğ edir, müzakirələrdə və siyasi görüşlərdə iştirak edirdi. Siyasi fəallığına görə o zamanlar Avstriya-Macarıstan İmperiyasının tərkibinə daxil olan Qalisiyaya immiqrasiya etməyə məcbur edilir. Lvivdə yaşayır.[3] Paşkeviç Lviv Universitetinin Fəlsəfə fakültəsində tələbə kimi ödənişsiz dərs deməyə başladı. 1906-cı ildə Jovkvada iki poemasını — Хрэст на свабодуСкрыпка беларуская əsərlərini dərc etdirir. Həmin vaxt qeyri-qanuni Vilnüsə səfər edir və burada Nasha Dola qəzetinin nəşr edilməsində iştirak edir. Qəzetin ilk buraxılışına Qanlı pəncələr and içir hekayəsi də daxil edilmişdi.

1908-1909-cu illərdə Krakovda yaşamış Paşkeviç Yagellon Universitetinin[3] humanitar elmlər fakültəsində təhsil almışdır. 1911-ci ildə Litvalı mühəndis və sosial demokratiya fəalı Styaponas Kayrislə ailə həyatı qurmuşdur. Həmin il Belarusa qayıtmış və milli təhsil hərəkatlarına qoşulmuşdu. Belarusun müxtəlif yerlərində Bayniçki teatrı ilə birgə çıxış etmişdi. O, həm də Łučynka adlı uşaq və yeniyetmələr üçün Belarus jurnalının yaradıcısı və ilk redaktorudur.

Birinci Dünya müharibəsi dövründə Vilnüsdə hərbi hospitalda xeyriyyə bacısı kimi işləmişdir. 1916-cı ilin əvvəlində valideynlərini ziyarət etmiş və yatalaq xəstələrinə kömək etmişdir. O, özü də bu xəstəliyə tutulmuş və 5 fevral 1916-cı ildə vəfat etmişdir.

Məşhur əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Belarus skripkası
  • Sizə, qonşular
  • Yay
  • Düşüncələrim
  • Belorusun inancı
  • Kişilər dəyişmir
  • Məzarlıqda
  • Digər tərəfdə
  • Payız
  • Sənətçi Qrayka
  • Azadlığa keçid
  • Dəniz
  • Yaxşı xəbər
  • Üsyançı
  • Afişa ilə
  • Yeni il ərəfəsində
  • Meşə

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Aloiza Paşkeviç ilə əlaqəli mediafayllar var.