Aloiza Paşkeviç

Aloiza Paşkeviç
Aloiza Paşkeviç
	belar. Алаіза Сцяпанаўна Пашкевіч
Təxəllüsü	Цётка
Doğum tarixi	3 (15) iyul 1876
Vəfat tarixi	5 (18) fevral 1916 (39 yaşında)
Vəfat yeri	Stary Dvor[d], Lidski qəzası[d], Vilen quberniyası[d], Rusiya imperiyası;
Vəfat səbəbi	səpmə yatalaq
Dəfn yeri	Stary Dvor[d];
Təhsili	Yagellon Universiteti;
Fəaliyyəti	publisist, şair, yazıçı, siyasətçi, ictimai xadim, teatr aktrisası, tərcüməçi, müəllimə, Feldşer, redaktor, tibb bacısı
Əsərlərinin dili	Belarus dili
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aloiza Paşkeviç (tam adı: Aloiza Paşkeviç, belar. Алаіза Сцяпанаўна Пашкевіч; 3 (15) iyul 1876^[1] – 5 (18) fevral 1916^[1], Stary Dvor^[d], Vilen quberniyası^[d]) — Belarus şairəsi və Belarusun milli-demokratik dirçəlişinin siyasi fəalı.^[2]^[3]

Həyat və fəaliyyəti

Aloiza Paşkeviç zəngin və əsil-nəcabətli ailədə anadan olmuşdur.^[2] Vilnüs Özəl Məktəbinin məzunudur. Sankt-Peterburqa köçdükdən sonra 1902-ci ildə Aleksandria Qızlar Gimnaziyasını bitirmiş və 1902–1904-cü illərdə fiziki tərbiyə müəllimliyi ixtisasından məzun olmuşdur.

Paşkeviç Belarus Sosialist Məclisinin yaradıcılarından biridir. 1904-cü ildə o, müəllimliyi buraxır və Vilnüsə qayıdır. O, işçi qruplarını təşkil edir, hökumət əleyhinə müraciətlər yazır və təbliğ edir, müzakirələrdə və siyasi görüşlərdə iştirak edirdi. Siyasi fəallığına görə o zamanlar Avstriya-Macarıstan İmperiyasının tərkibinə daxil olan Qalisiyaya immiqrasiya etməyə məcbur edilir. Lvivdə yaşayır.^[3] Paşkeviç Lviv Universitetinin Fəlsəfə fakültəsində tələbə kimi ödənişsiz dərs deməyə başladı. 1906-cı ildə Jovkvada iki poemasını — Хрэст на свабоду və Скрыпка беларуская əsərlərini dərc etdirir. Həmin vaxt qeyri-qanuni Vilnüsə səfər edir və burada Nasha Dola qəzetinin nəşr edilməsində iştirak edir. Qəzetin ilk buraxılışına Qanlı pəncələr and içir hekayəsi də daxil edilmişdi.

1908–1909-cu illərdə Krakovda yaşamış Paşkeviç Yagellon Universitetinin^[3] humanitar elmlər fakültəsində təhsil almışdır. 1911-ci ildə Litvalı mühəndis və sosial demokratiya fəalı Styaponas Kayrislə ailə həyatı qurmuşdur. Həmin il Belarusa qayıtmış və milli təhsil hərəkatlarına qoşulmuşdu. Belarusun müxtəlif yerlərində Bayniçki teatrı ilə birgə çıxış etmişdi. O, həm də Łučynka adlı uşaq və yeniyetmələr üçün Belarus jurnalının yaradıcısı və ilk redaktorudur.

Birinci Dünya müharibəsi dövründə Vilnüsdə hərbi hospitalda xeyriyyə bacısı kimi işləmişdir. 1916-cı ilin əvvəlində valideynlərini ziyarət etmiş və yatalaq xəstələrinə kömək etmişdir. O, özü də bu xəstəliyə tutulmuş və 5 fevral 1916-cı ildə vəfat etmişdir.

Məşhur əsərləri

Belarus skripkası
Sizə, qonşular
Yay
Düşüncələrim
Belorusun inancı
Kişilər dəyişmir
Məzarlıqda
Digər tərəfdə
Payız
Sənətçi Qrayka
Azadlığa keçid
Dəniz
Yaxşı xəbər
Üsyançı
Afişa ilə
Yeni il ərəfəsində
Meşə

İstinadlar

1 2 3 4 Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
1 2 Пашкевіч (Цётка) Алаіза Сцяпанаўна. spadchyna.net
1 2 3 Алаіза Пашкевіч (Цётка) (15.7.1876, фальварак Пешчын (цяпер Шчучынскі раён) — 17.2.1916, вёска Стары Двор (Шчучынскі раён)) Arxivləşdirilib 2016-04-07 at the Wayback Machine. svaboda.org (14 July 2006)

Xarici keçidlər

Vikianbarda Aloiza Paşkeviç ilə əlaqəli mediafayllar var.

Aloiza Paşkeviçin 130 illiyinə (tərcümeyi-hal, biblioqrafiya) Arxivləşdirilib 2019-06-01 at the Wayback Machine
Tsyotka "Belarus yazıçıları" saytında
Aloiza Paşkeviçin 130 illiyinə
İmmiqrasiya illərində Aloiza Paşkeviçin həyatı

[_a8bcd1c8d386aaad-1] 1 2 3 4 Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.

[spadchyna.org-2] 1 2 Пашкевіч (Цётка) Алаіза Сцяпанаўна. spadchyna.net

[svaboda.org-3] 1 2 3 Алаіза Пашкевіч (Цётка) (15.7.1876, фальварак Пешчын (цяпер Шчучынскі раён) — 17.2.1916, вёска Стары Двор (Шчучынскі раён)) Arxivləşdirilib 2016-04-07 at the Wayback Machine. svaboda.org (14 July 2006)

[1]

[2]

[3]