Amerika aqavası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Amerika aqavası
Agave americana4.jpg
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı


Sinonim[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Agave altissima Zumagl.
    • Agave americana subsp. americana
    • Agave americana var. americana
    • Agave americana var. marginata Trel.
    • Agave americana var. mediopicta Trel.
    • Agave americana var. picta (Salm-Dyck) A.Terracc.
    • Agave americana f. picta (Salm-Dyck) Voss
    • Agave americana var. striata Trel.
    • Agave americana var. subtilis (Trel.) Valenz.-Zap. & Nabhan
    • Agave americana var. theometel (Zuccagni) A.Terracc.
    • Agave americana var. variegata Hook.
    • Agave americana f. virginica Voss
  • Agave communis Gaterau
  • Agave complicata Trel. ex Ochot.
  • Agave cordillerensis Lodé & Pino
  • Agave felina Trel.
  • Agave fuerstenbergii Jacobi
  • Agave gracilispina (Rol.-Goss.) Engelm. ex Trel.
  • Agave ingens A.Berger
  • Agave melliflua Trel.
  • Agave milleri Haw.
  • Agave ornata Jacobi
  • Agave picta Salm-Dyck
  • Agave ramosa Moench
  • Agave rasconensis Trel.
    • Agave salmiana var. gracilispina Rol.-Goss.
  • Agave spectabilis Salisb.
  • Agave subtilis Trel.
  • Agave subzonata Trel.
  • Agave theometel Zuccagni
  • Agave variegata Steud. [Invalid]
  • Agave virginica Mill.
  • Agave zonata Trel.
  • Aloe americana (L.) Crantz[2]

Təbii yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Təbii halda Meksikada yayılan çoxillik bitkidir.

Botaniki təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şirəli, qalın yarpaqları bitkinin kök boğazından çıxaraq, sıx yarpaq yığımı əmələ gətirir. Yarpaqları boz-yaşıl rənglı, 2 m uzunluğunda, 20-25 sm enində olub, xətvari-neştərvaridir, uc hissəsi 3 sm. uzunluğunda hər iki tərəfi tikanlıdır. Yaşadığı dövrdə bir dəfə çiçək açır, çıçəkləmə qurtardıqdan sonra çoxlu kök pöhrələri əmələ gətirir və əsas bitki məhv olur. 20-25, bəzən isə 30-35 ildən sonra çiçək açır. Yarpaq yığımının mərkəzindən uzunluğu 10-12 m-ə qədər olan çiçək zoğu qalxır. Çiçək zoğunun ucunda 1 m uzunluğunda çoxlu sarımtıl zəngvari çiçəklər əmələ gəlir. Çiçəkləmə 8 aya qədər davam edir. Abşeron şəraitində yığılan aqava toxumları cücərmə qabiliyyətinə malik deyil, kök pöhrələri vasitəsi ilə asanlıqla çoxaldılır. Adətən toxumlar gövdənin altında cücərir.

Ekologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Quraqlığa, küləyə işığa davamlı, qumlu, şoran torpaqlarda yaxşı bitir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bakıda, Sumqayıtda, Ələtdə, Qobustanda və digər rayonlarda yaşıllaşdırmada rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yaşıllaşdırmada, tək əkinlərdə istifadə edilir. Bir çox ölkələrdə yarpaqlarından kəndir istehsalında, gəmilərin hazırlanmasında istifadə edilir.

Məlumat mənbələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753.C. 1. səh. 323.
  2. Amerika aqavası:''The Plant List saytında takson barədə məlumat. (ing.)