Amos Oz

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Amos Oz
ivr. עמוס עוז‎
Amos oz675.jpg
Amos Oz
Doğum tarixi 4 may 1939(1939-05-04)
Doğum yeri Qüds, Böyük Britaniya Fələstini
Vəfat tarixi 28 dekabr 2018 (79 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi Xərçəng xəstəliyi
Dəfn yeri Təl-Əviv, İsrail
Vətəndaşlığı İsrail İsrail
Milliyyəti Yəhudi
Təhsili Yerusəlim Yəhudi UniversitetiRehavia Gimnaziyası
İxtisası yazıçı, dilçi, jurnalist, roman yazıçısı, tərcüməçi, essayist, pedaqoq, universitet müəllimi
Fəaliyyəti yazıçı, dilçi, jurnalist, roman yazıçısı, tərcüməçi, esseist, pedaqoq, universitet müəllimi[d], uşaq ədəbiyyatı yazıçısı, müəllif, şair
Əsərlərinin dili ivritcə
Janr hekayə, roman
amos-oz.com
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Amos Oz yaxud Amos Klausner (d. 4 may 1939, Qüds - ö. 28 dekabr 2018, Təl-Əviv) — İsrailli yazar, jurnalist və sülhsevər fəaldır.

Müasir İsrail ədəbiyatının önəmli yazarıdır. Həyatı boyunca İsrailin əsas yazarlarından biri olarak qəbul edilirdi.[1] Tələbəlik illərindən İsrail-Fələstin problemində sülhsevər və pozitiv mövqeyi ilə tanınır. İsraildəki sülh təşkilatı olan İndi Barış (Peace Now) hərəkatınin qurucularındandır.[2]

2005-ci ildən bu yana Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına namizəd göstərilməkdədir. 2008-ci ildə "Keçmişin Yaradıcı Tərcüməsi"nə görə Dan David mükafatına layiq görülmüşdür. Sionist solçu olduğunu bəyan edən Amos Oz, İsraildəki sionist olmayan sol hərəkata qarşı tənqidləri ilə də tanınır. 2008-ci ilin dekabrında, Qəzza müharibəsindən bir neçə gün əvvəl Yediot Aharonot qəzetində nümayiş olunan və Həmasa qarşı İsrail hökümətini hərbi hərakata çağıran bir bəyanatı imzalayanlardan olsa da, iki həftədən sonra yenə Yediot Aharonotda Həmas ilə atəşkəsi dəstəkləyən yazı qələmə almışdır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1939-cu ildə Qüdsdə doğulub. İbrani Üniversitetində fəlsəfə və ədəbiyyat təhsili alıb. İlk hekayələri 20 yaşında olarkən nümayiş olunurdu. 1966-cı ildə yayımlanan "Başqa Yerdə, Bəlkə" adlı romanıyla məşhur oldu.

1967-ci ildə Altıgünlük müharibə dövründə Sinay yarımadasında misirlilərə qarşı, 1973-cü ildə Yom Kippur müharibəsində isə Qolan təpələrində isə suriyalılara qarşı ehtiyat zabit olaraq döyüşmüşdü. 1977-ci ildən etibarən münaqişələrin sülhlə həllinə inanmış və "Barış İndi Hərakatı"na qoşulmuşdur. İsrail dövlətinin işğalçılıq siyasətindən imtina edərən hərəkat, fələstinlilərlə müzakirənin lazım olduğunu düşünür və Fələstin dövlətinə isti baxır. Amos Oz, bu hərəkatın qurucularından sayılır.

1980-ci illərdə ölkəsinin ən sevilən yazarlarından olan Amos Oz,[3] 1986-cı ildə oğlunun asma xəstəliyi səbəbindən Kibutzdan Arad şəhərinə köçdü. Yazar 1997-ci ildə Fransa Prezidenti Jak Şirak tərəfindən "Fəxri Legion ordeni" ilə mükafatlandırıldı. 1998-ci ildə isə ölkəsinin ən prestijli ədəbiyyat mükafatı olan "İsrail Ədəbiyyat mükafatı"na layiq görüldü. 2002-ci ildə Norveç Yazarlar Birliyinin "İfadə Azadlığı" mükafatı ilə mükafatlandırıldı.

Yazarın 1965-2011-ci illərdə 35 kitabı, fərqli mövzularda 480 məqaləsi yayımlandı; kitabları 42 dilə tərcümə edildi.[4]

Amos Oz 28 dekabr 2018-ci ildə Təl-Əvivdə xərçəng xəstəliyindən vəfat etdi.[5][6][7]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. [1] By Robert Tait, Jerusalem, Daily Telegraph
  2. Friedenspreis des Deutschen Buchhandels 1992 / Amoz Oz (in German). German Book Trade. 1992.
  3. salom.com.tr (28 yanvar2009). "Kara Kutu: Amos Oz" (türk). Asuman Kafaoğlu-Büke. İstifadə tarixi: 2018-12-25.
  4. www.amos-oz.net (28 dekabr 2018). "Biography" (türk). İstifadə tarixi: 2018-12-25.
  5. "Famed Israeli author Amos Oz passes away at 79". jpost.com. December 28, 2018. İstifadə tarixi: December 29, 2018.
  6. "Amos Oz, 'Israel's greatest writer,' advocate for peace, dies at 79". timesofisrael.com. December 28, 2018. İstifadə tarixi: December 29, 2018.
  7. Kershner, Isabel (December 28, 2018). "Amos Oz, Israeli Author and Peace Advocate, Dies at 79". The New York Times. İstifadə tarixi: December 29, 2018.