Apatozavrlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Apatozavr
Apatozavrlar
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstəüstü: Dinozavrlar
Dəstə: Saurischia
Yarımdəstə : Sauropodomorpha
İnfradəstə: Zauropod
Fəsilə: Diplodocidae
Cins: 'Apatozavr"
Elmi adı
Apatosaurus (Marsh, 1877)
Sinonimləri və növləri
  • Brontosaurus (Marsh, 1879)
  • Elosaurus (Peterson and Gilmore, 1902)
  • Apatosaurus louisae

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Apatozavr (lat. Apatosaurus, «Aldadan kərtənkələ», əvvəllər Brontozavr, lat. Brontosaurus «İldırım kərtənkələ») — Saurischia dəstəsinə aid dinozavr növü. Yura dövründə 157-146 milyon il öncə indiki Şimali Amerika ərazisində yayılmışdır. Zauropodların ən iri nümayəndələridir[1].

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Apatozavr yunan sözü olub yun. ἀπάτη — aldatma və yun. σαυρος — kərtənkələ mənasını verir. Üstəlik Brontozavr (lat. Brontosaurus) adı ilə də tanınır. Bu isə «İldırım kərtənkələsi», (yun. βροντηİldırımyun. σαυροςkərtənkələ).

Qeydə alınması[redaktə | əsas redaktə]

Brontosaurus excelsus ilk dəfə Qofoniil Marş tərəfindən 1879-cı ildə yaxşı aşkarlanmış dinozavr qalığı aşkarlayır və müəyyən edir ki[2], elə onun tərəfindən 1877-ci ildə qeydə alınan Apatosaurus ajax növü bu növlə eyni cinsə daxildirlər. Bu iki növün əvvəlinə isə bir qayda olaraq Apatosaurus kəlməsi əlavə edilməlidir[3]. Bununla belə elmi ədəbiyyatda Brontozavr adı daha geniş yayılmışdır. Paleontoloq Robert Bekker təkidlə bu növlərin başqa-başqa cinsə daxil olduğunu bildirmişdir. Bununla belə bu fikir elmi birliklər tərəfindən inkar edilmişdir. 2015-ci il araşdırmasından sonra Brontozavr ayrı cinsə daxil edilir[4][5].

Görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Apatozavr (Brоntоzаvr) — ən iri dinozavrlardan biridir: onun uzunluğu 20-23 metr, çəkisi isə 24-32 ton təşkil edə bilərdi. Bəzi alimlər isə bu çəkinin çəmi 18 ton təşkil etdiyini bildirirlər. Apatozavr uzun quyruq və boyuna malik imişlər. Boynun sonunda kiçik başı barmış. Beyni cəmi 400 qram imiş.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]


Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • "Массы динозавров оказались переоцененными". Lenta.ru. 22 июня 2009 года. Arxivləşdirilib: [2] saytından 2012-02-25 tarixində. http://www.webcitation.org/65ihD042a. İstifadə tarixi: 2010-08-12.
  • Mike Taylor (2004-06-28). "Why is ``Brontosaurus now called Apatosaurus?". Arxivləşdirilib: [3] saytından 2013-08-17 tarixində. http://www.webcitation.org/6IwNcYtoj.
  • Edward Baker (2010-05-24). "Palaeontology & Biostratigraphy". ICZN. Arxivləşdirilib: [4] saytından 2013-08-17 tarixində. http://www.webcitation.org/6IwNdGEnH.
  • Beloved Brontosaurus makes a comeback
  • A specimen-level phylogenetic analysis and taxonomic revision of Diplodocidae (Dinosauria, Sauropoda)