Arno Breker

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Arno Breker
ing. Arno Breker
Arno Breker werkend.jpg
Arno Breker
Doğum tarixi 19 iyul 1900(1900-07-19)
Doğum yeri Elberfeld, Almaniya İmperiyası
Vəfat tarixi 13 fevral 1991 (90 yaşında)
Vəfat yeri Düsseldorf, Almaniya
Dəfn yeri
  • Nordfriedhof (Düsseldorf)[d]
Vətəndaşlığı
Milliyyəti Alman
Təhsili
  • Kunstakademie Düsseldorf[d]
Fəaliyyəti memar, heykəltəraş, siyasətçi, universitet müəllimi
Tanınır Rəssam, heykəltəraş
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Arno Breker (ing. Arno Breker) (19.7.1900, Elberfeld –13.2.1991, Düsseldorf) — alman heykəltəraşı, qrafik və memar. Faşist Almaniyasında ictimai əsərləri ilə tanınan ən yaxşı alman memarı və heykəltəraş idi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Heykəltəraş olan qardaşı Hansla (1906–93) birlikdə atasından (daşyonan) dərs almış, sonra Düsseldorf Rəssamlıq Akademiyasında (1920–25) oxumuşdur. 1927–33-cü illərdə Parisdə işləmişdir; yaradıcılığına O. Rodenin təsiri olmuş, K. Brınkuşi, E.A. Burdel, A. Mayol, J. Kokto və b. ilə dostluq etmişdir. 1933-cü ildə İtaliyada olmuş, antik heykəltəraşlığı və Mikelancelo yaradıcılığını öyrənmişdir. V.K. Rentgen (Remşaydda, 1930) və H. Heynenin (eskiz 1932, 1982-ci ildə Düsseldorfda qoyulmuşdur) abidələrinin müəllifidir.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Adolf Hitler, 1940-cı ildə., Albert Şpeer (solda) və Arno Breker (sağda) ilə.

1936-cı ildə Berlində Olimpiya stadionu üçün heykəllər işləmişdir. Breker Üçüncü reyx incəsənətinin əsas fiqurlarından olmuşdur. 1938–45-ci illərdə Reyx dəftərxanası üçün monumental heykəl sifarişlərini yerinə yetirmiş, Berlindəki Zəfər tağının relyeflərini (hündürlüyü 10 m, uzunluğu 240 m; memar A. Şpeerlə birlikdə), nasist rəhbərlərinin, alman və fransız incəsənət xadimlərinin portretlərini, həmçinin mifoloji və dini mövzularda əsərlər (tunc, mərmər) işləmişdir. 1940-cı ildə Prussiya Rəssamlıq Akademiyasına üzv seçilmişdir; Berlin Rəssamlıq İnstitutunda (1937–45) dərs demişdir. 1945-ci ilədək olan əsərlərinin çox hissəsi itmişdir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra dağılmış alman şəhərlərinin bərpasında memar kimi işləmişdir; 1960-cı il dən Parisdə yaşamışdır. 1976-cı ildən Olimpiya silsiləsi üzərində işləmiş, ideallaşdırılmış atlet obrazlarını yaratmışdır. Breker yaradıcılığında neoklassisizmneoromantizm təmayülləri birləşmişdir. 1985-ci ildə Kölndə Breker muzeyi açılmışdır.[1]

Evliliyi və ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Arno Breker iki dəfə evlənib. Onun ilk həyat yoldaşı Demetra Messala yunanıstanlı model idi. 1956-cı ildə bir avtomobil qəzasında ölmüşdü. 1958-ci ildə Karola Kluq ilə yenidən evləndi. Cerart (1959) və Karola (1962) adlı iki övladı var idi. Breker 1991-ci ildə ölümünə qədər Karola Kluq ilə yaşamışdı.[2]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Arno Breker // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası  : [25 cilddə] / baş red. M. K. Kərimov. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2013. — IV cild. — Səhifələrin sayı: 608. — Səh.: 549.  — 25 000 nüs. — ISBN 978-9952-441-03-1.
  2. Arno Breker biography

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]