Arxetip

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Arxetip (yun. άρχέτυπον, άρχή – ilkin, başlanğıc və yun. τύπς) – zərbə; zərbə izi, nişanə, əlamət.

Hər şeyin ona görə həyata keçirildiyi düşünülən əsas ideya. Mundus archetypus: həqiqət dünyasında hər şeyin onlara görə həyata keçirildiyi ideyalar, ilk prinsiplər dünyası.

Antik fəlsəfədə[redaktə | əsas redaktə]

Proobraz, nümunə. Arxetip anlayışı əsasən Platona görə əqli qavranılan aləmə aid edilir. Neoplatonçuluqda "ideya" və "paradiqma" arxetipin sinonimləri idi.

Analitik psixologiyada[redaktə | əsas redaktə]

Arxetiplər insanın başçlıca psixi strukturlarının, həyəcanlarının, həyat hadisələrinin əsasını təşkil edən aprior sxemlərdir. Arxetip anlayışını ilk dəfə Karl Qustav Yunq işlətmişdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Adilə Nəzərova, “Fəlsəfə terminlərinin izahlı lüğəti”