Atabaska gölü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Atabaska
ing. Lake Athabasca
Athabasca at Brule Lake.jpg
Ölkə Flag of Canada.svg Kanada
RegionlarSaskaçevan, Alberta
Dəniz səviyyəsi213 m
Uzunluğu283 m
Eni50 m
Sahəsi7.850 km2
Sahil uzunluğu1.900 m
Dərin yeri124 m
Orta dərinliyi20 m
Su tutumu274.540 km2
Tökülən çayAtabaska çayı
Axan çayKölə çayı
Atabaska gölü (Kanada)
Atabaska gölü
Commons-logo.svg Atabaska Commonsda

Atabaska  (ing. Athabasca) — Kanadanın Saskaçevan (26 faizi) və Alberta (74 faizi) əyalətlərində yerləşən iri şirin sulu göl.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Dene dillində Atabaska sözü ilə ilkin olaraq gölün cənub-qərb küncündə Atabaska çayının birləşməsindən yaranan böyük deltanı adlandırırdılar. 1801-ci ildən gölün adı indiki adına bənzəyən - "Athapaskow" olmuşdur 1820-ci ildə Corc Simpson həm gölü, həmdə çayı Atabaska adlandırdı.

Coğrafiyası və təbii tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Atabaska gölü, Kanada

Gölün sahəsi 7850, uzunluğu və eni müvafiq olaraq 283 və 50, maksimum dərinliyi 124 metrə bərabərdi. Böyüklüyünə görə göl Kanadanın 8-ci gölüdü.[1] Su Kölə və Makkenzi çayların sistemləri vasitəsilə göldən şimala axır, nəticədə Şimal Buzlu Okeanına axır.

Fort Chipewyan Albertada Avropanın ən qədim yaşayış məskənlərindən sayılır və gölün qərb sahilində yerləşir. Elə buradada Rivière des Rochers Atabaska gölünü qurudur və Kölə çayı tərəfinə axaraq, Vud Buffalo Milli Parkının şərq sərhədləri üzrə öz şimala yolunu tutur. Gölün şimal sahillində yerləşən Fond du Lak icmasının yaxınlığında gölün şərq hissəsi təxminən 1 km eninə qədər daralır, ordanda o, ən ucqar şərq nöqtəsinə olan Fon-Dyu-Lak çayının mənsəbinə qədər davam edir.

Böyük Ayı, Böyük Kölə və digər göllər kimi, Atabaskada böyük buzlaq gölü sayılan Makkonellin qalığı sayılır.

İnkişafı və ətraf mühiti[redaktə | əsas redaktə]

Şimal sahilində uranqızıl hasilatı burada Uran şəhəri sayılan Saskatchewan-ın yaranmasına gətirib çıxartdı, hansı ki mədən işçiləri və onların ailələri üçün yeni ev oldu. Sonuncu mədən 1980-ci ildə bağlansada, hasilat əməliyyatlarının nəticələri şimal sahillərini çirkləndirdi. İddia olunur ki, yaxınlıqda əldə ədilən neft qumları göldə cari çirklənmə səviyyəsini artırır.[2] Atabaska gölün qum təpələri dünyada 58° şimalda yerləşən qum təpəlirndən ən böyüyüdü, onlar cənub sahilə aiddi.

Burada 23 növ balıq vardır, onun dərinliklərindən 1961-ci ildə rekord çəkidə 46.3 kq forel tutulmuşdur.[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. (1990) "Lake Athabasca", Atlas of Alberta Lakes. Edmonton: University of Alberta Press. ISBN 0-88864-214-8.
  2. Elizabeth Southren (2013-01-08). "Deep In Canadian Lakes, Signs Of Tar Sands Pollution". National Public Radio. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2013-08-01 tarixində. http://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.npr.org%2F2013%2F01%2F08%2F168887788%2Fdeep-in-canadian-lakes-signs-of-tar-sands-pollution&date=2013-08-01. "Canadian researchers have used the mud at the bottom of lakes like a time machine to show that tar sands oil production in Alberta, Canada, is polluting remote regional lakes as far as 50 miles from the operations."
  3. "Lake Trout". Perspective Visuals, Inc.. March 8, 2006. http://www.pvisuals.com/fishing/species/laketrout.html.