Avropa İttifaqının gələcəkdə genişlənməsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Hal-hazırda Avropa İttifaqına gələcəkdə üzv olmaq üçün beş ölkə namizəddir: Türkiyə (14 aprel 1987-ci ildən bəri), Şimali Makedoniya (22 mart 2004-cü ildən bəri), Monteneqro (2008-ci ildən bəri), AlbaniyaSerbiya (hər ikisi 2009-cu ildən bəri).[1][2] Albaniya və Şimali Makedoniyadan başqa bütün ölkələr qoşulma danışıqlarına başlayıb. Bosniya və HerseqovinaKosova (Kosova 5 Aİ ölkəsi tərəfindən tanınmır) Aİ-yə üzvlük üçün potensial namizədlər kimi tanınıblar.[3] Danışıqlarda ən tez irəliləyən Serbiya və Monteneqronun 2025-ci ilə qədər Aİ-yə üzv olması gözlənilir. Digər danışıqlar davam etsə də, Türkiyə ilə danışıqlar durğunluq dövründədir.[4]

Kopenhagen kriteriyaları və Maastrixt sazişinə uyğun olaraq, qoşulma kriteriyası belədir: azadlıq, demokratiya və insan hüquqları və fundamental azadlıqlara hörmət və qanunun aliliyi prinsiplərinə hörmət edən hər bir "Avropa ölkəsi" Aİ-yə üzvlük üçün müraciət edə bilər. Ölkənin Avropa ölkəsi olub-olmaması Aİ institutları tərəfindən siyasi cəhətdən qiymətləndirilir.[5]

Şərq Tərəfdaşlığı strategiyasına görə, Aİ-nin 2020-ci ildən əvvəl post-sovet ölkələrindən hər hansı birini bloka qoşulmağa dəvət edilməsi ehtimal edilmir.[6] Ancaq 2014-cü ildə Aİ Gürcüstan, MoldovaUkrayna ilə Assosiasiya sazişi imzalayıb və Avropa Parlamenti hər 3 ölkənin "Avropa perspektivi"ni tanıyan qətnamə qəbul edib.[7][8]

Hal-hazırki vəziyyət[redaktə | əsas redaktə]

Status
Assosiasiya
sazişi
Üzvlük üçün
müraciət
Namizəd
statusu
Danışıqlar
başlayır
Tədqiq
bitir
Fəsillər[9]
Albaniya Albaniya Namizəd 2009-04-01 (SAS) 2009-04-28 2014-06-24[1] 2019-cu il, oktyabrın ortaları[10]
Bosniya və Herseqovina Bosniya və Herseqovina Müraciət edən 2015-06-01 (SAS) 2016-02-15[11]
Kosovo Kosovo Potensial
namizəd
2016-04-01 (SAS)[12]
Monteneqro Monteneqro Danışıqlar aparan
namizəd
2010-05-01 (SAS) 2008-12-15 2010-12-17 2012-06-29 2013-06-27 33-ün 3/32-i
Makedoniya Respublikası Makedoniya Respublikası Namizəd 2004-04-01 (SAS) 2004-03-22 2005-12-17 2019-cu il, oktyabrın ortaları[13]
Serbiya Serbiya Danışıqlar aparan
namizəd
2013-09-01 (SAS) 2009-12-22 2012-03-01 2014-01-21[14] 2015-03-24 34-ün 2/17-i
Türkiyə Türkiyə Danışıqlar aparan
namizəd
1964-12-01 (AS) 1987-04-14 1999-12-12 2005-10-03 2006-10-13 33-ün 1/16-ı

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 "EU candidate status for Albania". European Commission. 24 June 2014. İstifadə tarixi: 27 June 2014.
  2. "Countries preparing to join - The former Yugoslav Republic of Macedonia". European Commission. 27 June 2013. İstifadə tarixi: 16 January 2015.
  3. "Better Together accused in Juncker row". Herald Scotland.
  4. "Turkey's EU dream is over, for now, top official says". Reuters. 2 May 2017.
  5. Members of the European Parliament (19 May 1998). "Legal questions of enlargement". Enlargement of the European Union. The European Parliament. 21 March 2006 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 July 2008.
  6. Andrew Rettman (22 October 2010). "EUobserver / EU unlikely to expand into post-Soviet east in next decade". Euobserver.com. İstifadə tarixi: 7 January 2011.
  7. Richard Balmforth and Natalia Zinets. Ukraine president sets 2020 as EU target date, defends peace plan. Reuters. 25 September 2014.
  8. "European Parliament resolution of 17 July 2014 on Ukraine (2014/2717(RSP))". European Parliament. 17 July 2014. İstifadə tarixi: 20 July 2015. pursuant to Article 49 of the Treaty on European Union, Georgia, Moldova and Ukraine – like any other European state - have a European perspective and may apply to become members of the Union provided that they adhere to the principles of democracy, respect fundamental freedoms and human and minority rights and ensure the rule of law;
  9. "Current negotiations status". European Commission. 24 January 2016. İstifadə tarixi: 26 July 2016.
  10. "General Affairs Council - Statement". Council of the European Union. 18 June 2019. İstifadə tarixi: 18 June 2019.
  11. "European Commission - Statement". European Commission. 15 February 2016. İstifadə tarixi: 15 February 2016.
  12. "Information relating to the entry into force of the Stabilisation and Association Agreement between the European Union and the European Atomic Energy Community, of the one part, and Kosovo (*), of the other part". EUR-Lex. 24 March 2016. İstifadə tarixi: 24 March 2016.
  13. "General Affairs Council - Statement". Council of the European Union. 18 June 2019. İstifadə tarixi: 18 June 2019.
  14. "Serbia starts negotiations to join EU". B92. 21 January 2014. İstifadə tarixi: 21 January 2014.