Aydın Aimbetov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aydın Aimbetov
Айдын Ақанұлы Айымбетов
Aidyn Aimbetov.jpg
Doğum tarixi 21 iyul 1972(1972-07-21)
Doğum yeri Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic.svg Qazaxıstan SSR
Vətəndaşlıq
Peşəsi Kosmonavt
Milliyyəti qazax
Təhsili
Fəaliyyəti kosmonavt
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aydın Akanoviç Aimbetov (Qazaxca: Айдын Ақанұлы Айымбетов, Rusca: Айдын Аканович Аимбетов; 27 iyul 1972(1972-07-27), Q13648886?, Q684441?) — Qazax kosmonavt.[1]

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Aimbetov ailəlidir, üç övladı var.

Kosmik karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Aimbetov 2000-ci ildə Qazaxıstanın kosmonavt sinifinə, 2000 nəfərlik bir qrupdan Muxtar Aymaxanovla birlikdə seçilib. 2003-cü ildən 2009-cu ilədək Rusiyanın "Star" şəhərində kosmonavt kimi təlim keçmişdir. Sonra isə Qazaxıstana qayıdır.Onun 2009-cu ilin payızında uçması planlaşdırılırdı, ancaq dünya maliyyə böhranı səbəbindən bu plan gecikdi. Aymaxanov Rusiyada qaldı, Rusiya vətəndaşı oldu, bu isə Aymbetovu yeganə Qazaxıstan kosmonavtına çevirdi. Qaytarıldıqdan sonra Aimbetov Qazaxıstan Milli Kosmos Agentliyinin (NSA) ASC (milli kosmik tədqiqat və texnologiyalar mərkəzi) komonavtı oldu. Qazaxıstanda kosmik sənaye inkişaf etdirmək üçün Kosmik İnkişaf İnstitututunu qurdu. 2012-ci ildə Astana Astronomiya Sarayında gənc kosmonavtlar məktəbini yaratdı. O, hələ də 2015-ci ilin aprelində hazır idi. 2015-ci ilin iyun ayında, Soyuz TMA-18M missiyasında müğənni Sarah Braytmanın yerində uçmaq üçün seçilmişdi və onu da geri almış olan Satoçi Takamatsu dəstəklədi. Missiya 2015-ci il sentyabrın 1-də Beynəlxalq Kosmos Stansiyasına başlamaq üçün planlaşdırılırdı. Aymbetov Qazaxıstanın 1991-ci ildəki müstəqilliyindən bəri uçacaq üçüncü Qazaxıstanlı kosmonavt, 7-ci Qazaxıstan bayrağı altında və KazCosmosun bir hissəsi kimi uçacaq idi. Aimbetov əvvəlcə 2017-ci ildə başladı. Aimbetovun missiyasına dəstək olaraq Roscosmos kosmonavt Sergey Prokopyevi göndərdi. Aimbetov 2015-ci il sentyabrın 2-də Qazaxıstanın Baykonur şəhərindən, Soyuz TMA-18M-də, astronavt Andreas Mogensen və kapsul komandiri kosmonavt Sergey Volkov ilə birgə işə başlayıb[2]. 11 sentyabr 2015-ci ildə Aymbetov 10 günlük missiyasından Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya qayıdıb, onunla birlikdə getdiyi Soyuz TMA-16M-də Qazaxıstanın Steppe və onunla yoldaşlıq etdiyi kosmos astronavt Andreas Mogensen və kapsul komandiri kosmonavt Gennady Padalka stansiyaya qayıdarkən, yerdəyişmə zamanı ən çox rekord sahib oldu.[3]Aydın Aimbetov kosmosda 9 gün 20 saat 14 dəqiqə qalmışdır.

Miisiya Nişanəsi

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  1. Xalq Qəhrəmanı Qızıl Ulduzu (Qazaxıstan)
  2. "Otan" ordeni (Qazaxıstan)
  3. "Qazaxıstan Respublikasının 20 illik müstəqilliyi" medalı
  4. "Kosmosa ilk insanın uçuşunun 50 illik"i işarəsi "Kazcosmos" tərəfindən.
  5. "Qazaxıstanın pilot-kosmonavt" rütbəsi
  6. Taldıqorqan şəhərinin fəxri vətəndaşı
  7. Qazaxıstan Silahlı Qüvvələrinin "Qazi" Respublika İctimai Birliyi "Aviasiya general-mayoru Talgat Begeldinovun" xatirə medalı
  8. Qazaxıstanın 25 illik yubiley medalı "
  9. Böyük aviasiya general-mayoru
    Aydın Aimbetovun şərəfinə buraxılan marka.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]