Beja

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Beja (port. Beja) — Portuqaliyada şəhər.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bugün Beja adını daşıyan və Portuqaliyanın aşağı Aləntejo bölgəsində, Lissabonun cənubi-şərqində olan Beja şəhərinin tarixi çox əskilərə getməkdədir. Romalılar dövrindəki adı Pax Juiia olub İslam fəthindən sonra bu ad müsəlmanlar tərəfindən Bacə şəklinə çevrilmişdir.

Bacə fəth edildikdən sonra Əndülüsün əsgəri mərkəzlərindən biri halına gətirildi və Tarik bin Ziyad buraya Misirli əsgərləri yerləşdirdi. Əndülüs Əməvi hökmdarı I Əbdürrəhman zamanında Ala bin Mugis, Abbasi xəlifəsi Mənsurla iş birliyi yaradaraq Bacədə bir üsyan başlatdıysa da, Karmunədə (Carmona) Əbdürrəhmana yenilərək öldürüldü (146/7631 və Bacəyə də Fələstinli əsgərlər yerləşdirildi. Tarixi boyunca bir çox qarışıqlığa səhnə olan Bacə 844-cü ildə dənizdən gələn vikinqlərin hücumuna uğradı. Daha sonra məhəlli liderlər mərkəzi yönətimə qarşı çıxmağa başladılar və bölgənin önəmli ailələrindən Tayfurilər bir müddət burada hökmran oldular. Şəhər 1040-cı ildə İşbiliyədə (Sevilla) hökm sürən Abbadilərin əlinə keçdi. 1161-ci ildə Portuqaliyalılar tərəfindən zəbt edilən Bacəyə ardından Müvahhidlər hakim olduysa da (1171) qısa bir müddət sonra şəhər təkrar və son dəfə Portuqaliyalilərin əlinə keçdi.

Bacədəki tarixi binalar arasında yer alan qalanın sağ tərəfi ilə şimalındakı Porta Maura qapısının və buna bitişik surların Əndülüs dönəmindən kaidığı sanılmaktadır. Şəhər muzeyində də İslami dönəmə aid bəzi əsərlər var. Abbadilərin son hökmdarı Mutəmid b. Abbad burada doğmuş olup Əndülüslü məşhur tarixçi İbn Sahibüssalat (V1/XII. yüzyıl) ilə böyük hədisfiqh alimi Əbül-Vəlid əl-Baci (ö. 474/1081) Bacə əsillidirlər.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Beja şəhərinin əhalisi (1801—2004)
1801 1849 1900 1930 1960 1981 1991 2001 2004
14 971 14 824 25 382 37 143 43 119 38 246 35 827 35 762 34 970

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]