Boliviya-Peru Konfederasiyası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
(isp. Confederación Perú-Bolivián)
Boliviya-Peru Konfederasiyası
9 may 1836–25 avqust 1839
Boliviya-Peru Konfederasiyası bayrağı
StatusuQismən tanınmış
PaytaxtıTakna
Ən böyük şəhəriLima
La Pas
Rəsmi dilləriispanca
Dini
Katolik
İdarəetmə formasıKonfederativ Respublika
Tarixi 
• Yaranması
9 may 1836
• Süqutu
25 avqust 1839
Ərazisi
• Ümumi
3 500 000 km²
ISO 3166 kodu[[ISO 3166-2:Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:ISO 3166/data/BO' not found.|Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:ISO 3166/data/BO' not found.]]
Sələfi
Xələfi
Peru
Boliviya
Peru
Boliviya

Boliviya-Peru Konfederasiya Peru və Boliviya arasında 1836–1839 cu illərdə Cənubi Amerikada yaradılmış konfederasiya. Həmin vaxt Peru iki dövlətə Şimali və Cənubi Peruya bölünmüşdü. Bu dövlətin əsas fiquru Boliviya prezidenti Andres Santa Krus idi. Dövlətin paytaxtı Perunun şəhəri olan Takna idi.

Yaradılmadan öncə[redaktə | əsas redaktə]

Konfederasiyanın yaradılması fikri Peru dövlət başçılarının təşəbüsü olsada ,Boliviya liderləri bu fikri dəstəkləmirdilər.Peruda qeyri-sabitlik höküm sürürdü.Boliviyada isə Santa Krusun diktatorluğu altında daha da güclənmişdi.Bu vəziyyətdə Konfederasiyanın yaradılması Boliviyanın bu birlikdə dominantlığına gətirib cıxarırdı.

Konfederasiyanın yaradılması[redaktə | əsas redaktə]

Marşal Andres de Santa Krus

Məqsədinə catmaq üçün Santa Krus Peruda olan qeyri-sabitlikdən itifadə edərək orada bir necə üsyan təşkil edir. Ən əlverişli vaxt Peru prezidenti Luis Xose de Orberosonun ona müraciyyəti olur. Santa Krus Avqustin Qamarronu 13 avqust 1835-ci ildə məğlub edir. 4 fevralda isə Filipe Santyaqo Salaverri məğlub olur və öldürülür. Santa Krusun təsiri ilə Cənub və Şimali Peru dövlətlərinə bölünür. O Boliviyada olduğu kimi Peruda da öz diktator rejimini tətbiq etmək istəyir. 1 may 1837-ci ildə yeni konsitutsiya yaradılır. Santa Krus 10 il müddətinə ölkənin başçısı seçilir. Bir necə qanunlar toplusu yaradılır ('Mülki məcəlləsi, Cinayət məcəlləsi'). Verginin toplanma qaydasına dəyişiklik,dövlət xərclərinin azaldılması, cəmiyyət və dövlətin inşafına töhfələr verilməsi kimi addımlar atılır. Ancaq sadə əhali konfederasiyanı dəstəkləmirdi və milli ədavət güclənirdi.

Konfederasiyanın sonu[redaktə | əsas redaktə]

Konfederasiya əlehdarları Çiliyə qaçmalı olurlar. Çili dövlətinin üsyançılara dəstəyi konfederasiyanın 1839-cu ilin 20 yanvarında Yunqay şəhərində məğlub olması ilə faktiki bu dövlət öz mövcudluğunu itirir. 25 avqust 1939-cu ildə dövlət ləğv edilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]