Britaniya uğrunda döyüş

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Britaniya uğrunda döyüş
İkinci Dünya müharibəsi
Battle of britain air observer.jpgLondanda dam üzərində müşahidəçi
Tarix 10 iyul30 oktyabr 1940
Yeri Böyük Britaniyaın hava məkanı
Nəticəsi Böyük Britaniyaın qələbəsi
Münaqişə tərəfləri

 Üçüncü Reyx

Coat of Arms of the United Kingdom (1837-1952).svg Britaniya imperiyası

Komandan(lar)

Flag of German Reich (1935–1945).svg Herman Görinq
Flag of German Reich (1935–1945).svg Albert Kesselrinq
Flag of German Reich (1935–1945).svg Robert fon Qreym

Böyük Britaniya Hyu Daudinq

Tərəflərin qüvvəsi

8074 təyyarə

2963 təyyarə

Ölənlər və yaralananlar

2500 insan, 1887 təyyarə

2500-3000 insan, 1023 təyyarə

Ümumi itkilər
4000-dən çox ölü
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Britaniya uğrunda döyüş — 1940-cı ilin iyul-oktyabr aylarında İkinci dünya müharibəsi zamanı aviasiya döyüşləri.

"Britaniya uğrunda döyüş" termini ilk dəfə Britaniyanın baş naziri Uinston Çörçill tərəfindən nasist Almaniyasının İngiltərənin cənubu üzərində hava üstünlüyü əldə etmək və Britaniya xalqının mənəviyyatını sarsıtmaq cəhdini təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir.

Şiddətli hava döyüşlərində Kral Hərbi Hava Qüvvələri ilə nasist Almaniyasının Hərbi Hava Qüvvələri (Luftwaffe) arasında hava üstünlüyünə nail olmaq uğrunda mübarizə getmiş, Almaniyanın Britaniya Hərbi Hava Qüvvələrini məhv etmək, ölkənin sənayesini və infrastrukturunu məhv etmək, əhalinin mənəviyyatını pozmaq və bununla da Britaniyanı təslim olmağa və ya sülh bağlamağa məcbur etmək cəhdləri dəf edilmişdir.

Britaniya döyüşü Hava Qüvvələri və Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələrinin müstəsna olaraq iştirak etdiyi ilk hərbi kampaniya idi. 1940-cı ilin iyulundan Almaniyanın bombardmanının əsas hədəfləri sahil konvoyları və Portsmut kimi dəniz bazaları idi, lakin bir ay ərzində Lüftvaffe Britaniya aerodromlarına hücuma keçdi. Döyüş zamanı təyyarə zavodları və yerüstü infrastruktur obyektləri də bombalandı. Nəhayət, Almaniya Hərbi Hava Qüvvələri qorxuducu bombalama taktikasına və yüksək siyasi əhəmiyyət kəsb edən hədəflərə hücum etmə üsuluna əl atdı.

Almaniyanın bu kampaniya zamanı məqsədlərinə çatmaması nasist Almaniyasının İkinci dünya müharibəsindəki ilk məğlubiyyəti və dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur. Almaniya hava üstünlüyünə nail ola bildiyi təqdirdə, Adolf Hitler Dəniz şiri əməliyyatını - İngiltərənin dənizdən və havadan işğalını planlaşdırırdı.

Sentyabrın 15-i hər il Böyük Britaniyada “Britaniya döyüşü günü” kimi qeyd olunur; ingilislərin fikrincə, 1940-cı ilin bu günündə Almaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin verdiyi itkilər alman komandanlığını Britaniya adalarının müdafiəsini və ingilislərin mənəviyyatını qırmağın mümkünsüzlüyünü etiraf etməyə məcbur etdi.