Buzlu vedrə əzabı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Fəaliyyətin həyata keçirilməsi

Buzlu vedrə əzabı (ing. Ice Bucket Challenge) — 2014-cü ilin yayında məşhurlaşan bir fəaliyyət.

Bu fəaliyyətinin qaydasına görə iştirakçılar ya başlarına bir vedrə soyuq su tökməli, ya da ABŞ-ın ALS Assosiyasına xeyriyyə məqsədilə pul ödəməlidirlər. Bu fəaliyyət Şimal yarımkürəsində sosial medyada məşhurlaşıb..[1][2]

Məşhurlaşması[redaktə | əsas redaktə]

Mövzu mətni

"Ice Bucket Challenge" kampaniyasına, yəni Buzlu su kampaniyasına görə, ya ALS üçün yardım edəcəksəniz, ya da buz dolu bir vedrə suyu başınızdan aşağı tökəcəksiniz. Bütün dünyada 2014-cü ilində həm yardım edib, həm də məlumatlandırmaq məqsədi ilə başlarından aşağı buzla dolu 1 vedrə su tökürlər. Fəaliyyətə qoşulan adam seçdiyi 3 adama meydan oxuyur və eynisini ondan istəyir. Meydan oxunan kişi 24 saat içində eynisini bir başqasına edir. Mark Zukerberq, Bill Geyts, Lady Gaga, Kriştiano Ronaldo, Beyonce , Jennifer Lopez kimi dünyaca məşhur insanlar kampanyaya böyük dəstək verdi.

Türkiyədə[redaktə | əsas redaktə]

Türkiyədə isə ilk dəstək Nevzat Aydından gəldi. Aydın Arda Turan, Ali Sabancı ve Burcu Esmersoya meydan oxuyandan dərhal sonra , bu dəfə Arda Turan eyni şeyi etdi. ALS-nin Türkiyədə ilk bəlli olması futbolçu Sedat ilə ortaya çıxdığına görə, xüsusən futbolçuların bu kampanyaya dəstək verməsi gözlənilirdi.

Yan amiotrofik skleroz xəstəliyi[redaktə | əsas redaktə]

ALS, yəni Amyotrofik Lateral Skleroz mərkəzi sinir sistemində moto neyron yəni sinir hücreyrələri itkisi səbəbi ilə yaranan bir xəstəlikdir. Məşhur fizik-nəzəriyyəçi Stiven Hokinq də bu xəstəliyə sahibdir.

Bu xəstəliyin zehni funksiyalara və yaddaşa təsiri yoxdur amma sinir əlaqəsi pozuqluğundan səbəb əzələ əriməsinə və əzələlərin gücsüzləşməsinə səbəb olur. Ümumiyyətlə, 40-50 yaşlarda görülməyə başlayan xəstəlik 100.000 insanda 1 görülən nadir bir xəstəlik növüdür. Əvvəlcə udqunma çətinliyi ilə başlayaraq bədənə yayılan xəstəlik , tənəffüs çatışmazlığına da səbəb ola bilər.[3]

Tənqid[redaktə | əsas redaktə]

Buzlu su kampaniyası fəaliyyəti bir çox tərəflərdən tənqid edilmişdir. Xeyriyyəçilik üçün pulun yerinə, özünü promotsiya eləmək mənasız fəaliyyət kimi tənqid edilmişdir.[4]

Tənqid su qıtlığından əziyyət çəkən yerləri laqeyd qoyulmasına yönəlmişdir.[5] İçməli su qıtlığına görə yaranmış infeksiyalar və əlverişsiz sanitar-gigiyenik şərait səbəbindən hər gün dünyada 1,4 min uşaq dünyasını dəyişir.[6]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]