Cinlər (roman)
| Cinlər | |
|---|---|
| rus. Бесы | |
| | |
| Janr | Roman |
| Müəllif | Fyodr Dostoyevski |
| Orijinal dili | Rus dili |
| Yazılma ili | 1872 |
| Nəşr ili | 1871, 1872 |
Cinlər (rus. Бесы) — Fyodor Dostoyevskinin 1871-1872-ci illərdə nəşr olunmuş romanıdır[1]. Siyasi bir roman olan "Cinlər" XIX əsrin ikinci yarısında ateizm, nihilizm və sosializm kimi ideologiyalarla birlikdə Qərb düşüncəsinin Rusiya və rus insanı üzərindəki təsirlərini ələ alır və də tənqid edir. Dostoyevski kitabı 1870-1872-ci illər arasında Sibir sürgünündən döndükdən sonrakı dövrdə yazmışdır. Bu səbəblə Dostoyevskinin son illərindəki mühafizəkar fikirləri kitabda çox hiss olunur. Romanın süjetinə birbaşa təsir edən hadisə cəmiyyətdə böyük rezonans doğuran tələbə İvan İvanovun qətli işi olmuşdur. Bu qətl Sergey Neçyayev tərəfindən öz hakimiyyətini möhkəmləndirmək məqsədilə inqilabi-terrorçu dairə daxilində planlaşdırılmışdı. Əsər yazıçının “böyük beşliyi”nə daxil olan romanlardan biridir[2].
Yazılma tarixçəsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Fyodor Dostoevsky "Cinlər" romanını Saksoniyanın Drezden şəhərində yazmışdır. Əsərdə şəhər haqqında bir neçə sətir var və bu sözləri romanın əsas qəhrəmanlarından biri — Pyotr Verxovenski deyir:
"Və bilin ki, mən sizə sakit adaları yox, məhz Drezdeni məsləhət görürəm. Birincisi, bu şəhər heç vaxt heç bir epidemiya görməyib, siz isə savadlı adamsınız, yəqin ki, ölümdən qorxursunuz; ikincisi, Rus sərhədinə yaxındır, buna görə də vətəndən gəlirləri daha tez almaq olar; nəhayət, özünün kiçik, cib ölçüsündə İsveçrəsi də var... Bir sözlə, sanki bir tabaq qutusundakı xəzinədir!"
"Və bilin ki, mən sizə sakit adaları yox, məhz Drezdeni məsləhət görürəm. Birincisi, bu şəhər heç vaxt heç bir epidemiya görməyib, siz isə savadlı adamsınız, yəqin ki, ölümdən qorxursunuz; ikincisi, Rus sərhədinə yaxındır, buna görə də vətəndən gəlirləri daha tez almaq olar; nəhayət, özünün kiçik, cib ölçüsündə İsveçrəsi də var... Bir sözlə, sanki bir tabaq qutusundakı xəzinədir!"