Corc Olah

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Corc Olah
ing. George Andrew Olah, mac. Oláh György
Oláh György előadása 8299.jpg
Doğum tarixi 22 may 1927(1927-05-22)[1][2][3]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 8 mart 2017(2017-03-08)[4][1][3] (89 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Vətəndaşlıq
Elm sahəsi Kimya
İş yeri
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Corc Olah (ing. George Andrew Olah, mac. Oláh György, 22 may 1927[1][2][3], Budapeşt8 mart 2017[4][1][3], Beverli Hillz[d], Kaliforniya[5]) — macar əsilli ABŞ kimyaçısı. 1994-cü ildə “Karbokation kimyasına xidmətlərə görə” Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Corc Olah 1927-ci ildə Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə anadan olub. Olah Budapeşt Texniki Universitetini bitirib və orada da doktorluq dərəcəsi alıb. O, öz elmi karyerasına macar kimyaçısı Qeza Zempelin yanında başlayıb. 1950-ci illərin əvvəllərində Olah Budapeşt Texniki Universitetinin Üzvi kimya İnstitutunda tədqiqat qrupu yaratmışdır və eyni zamanda 1954-cü ildə Macarıstan Elmlər Akademiyasının Mərkəzi Elmi-Tədqiqat Kimya İnstitutunun yaradıcılarından biri olmuşdur. 1957-ci ildə Kanadaya köçmüş və 1965-ci ilə qədər “Dou Kemikal” şirkətində Kanadada və ABŞ-da işləmişdir və bundan sonra ali təhsil sisteminə qayıtmışdır. Onun rəhbərliyi altında Qərb Ehtiyat Universitetinin (Western Reserve University) və Ohayo ştatında Klivlenddə Keys Texnaloji İnstitutunun kimya fakultələri birləşdirilmişdir. 1977-ci ildə Cənubi Kaliforniya Universitetinə keçmiş, burada sonralar Loker adına Karbohidrogenlər İnstitutu adını almış institut yaratmışdır. 1996-cı ildən Cənubi Kaliforniya Universitetində onun adı ilə bağlı mühazirələr oxunur. Olah 8 Mart 2017-ci ildə 89 yaşında vəfat etmişdir.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

1976-cı ildən ABŞ-ın Milli Elmlər Akademiyasının, 1990-cı ildən Macarıstan Elmlər Akademiyasının üzvüdür. ABŞ-ın ən görkəmli alimləri üçün verilən Aleksandr fon Qumboldt adına mükafat (1979-cu ildə), 1996-cı ildə F.A. Kotton medalını almışdır. 1994-cü ildə “Karbokation kimyasına xidmətlərə görə” Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. 1997-ci ildə "London Kral Cəmiyyəti"nin xarici üzvü seçilmişdir. 2001-ci ildə Artur Kop mükafatı, 2007-ci ildə isə "Amerikan Kimya Cəmiyyəti" tərəfindən "Pristli" medalı ilə mükafatlandırılmışdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]