Dağ

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dağ

Dağ — təpədən uca, quruluqlarda yer üzündən ucalan yerlərə deyilir.Dağlar kiçik dağlar (mütləq hündürlüyü 500–1000 m), orta-hündür dağlar (1000–2500 m) və hündür dağlara (2500 m-dən yüxarı) bölünür.

Dağlar Asiyanın 54%, Şimali Amerikanın 36%, Avropanın 25%, Cənubi Amerikanın 22%, Avstraliyanın 17%, Afrikanın isə 3% ərazisini təşkil edir. Yer kağlıq ərazidir və insanların 10%-i bu ərazilərdə yaşayır. Əksər çaylar mənbəyini daglardan götürür.

Dünyanın ən hündür zirvəsi - Comolunqma zirvəsi Himalay dağlarındadır.

Alçaq dağlar: Torağay, Keyrəki, Kəniz dağ, Şıx zəyirli və s.
Orta-hündür dağlar: Ural, Appalaç, Böyük suayırıcı və s.
Yüksək dağlar: Tavr, Zaqros, Appennin
Qədim dağlar: Kap, Əjdəha, Ural,
Cavan dağlar: Qafqaz, And, Amir, Hindquş
Faylı dağlar: Qazaxıstan xırda təpəliyi, Ural, Skandinaviya
Qırışıq-faylı: Altay, Sayan, Tyanşan və s.
Qırışıq: Atlas, Kərım, Qafqaz və s.
Vulkanik: Çimbboraso, Ruis, Kameron, Etna, Vezuvi və s.

Ön silsilə[redaktə | əsas redaktə]

Ön silsilə dağlıq ölkənin kənarında, ona bitişik düzənlik boyu uzanan dağ silsiləsi. Əsas silsiləyə paralel uzanıb,ondan bəzən uzununa tektonik çökəkliklə ayrılır və daha cavan çokmə süxurkardan təşkil olunması, yüksəkliyinin az olması və suayrıcının hamar olması ilə fərqlənir. Adətən antesedent dərələrlə kəsilir. Uzun müddət qalxmaqda davam edən dağlıq ölkənin bir neçə Ön silsiləsi ola bilər.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Geomorfoloji terminlərin izahlı lüğəti . Bakı, "Elm"-2012 s.218

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

dağlar haqqında məlumat wikipediadır

Vikianbarda Dağ ilə əlaqəli mediafayllar var.