Dalxan Xojayev

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dalxan Xojayev
Doğum tarixi 18 aprel 1961(1961-04-18)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 26 iyul 2000(2000-07-26) (39 yaşında)
Vəfat yeri

Dalxan Xojayev[1][2][3] (18 aprel 1961, Qroznı26 iyul 2000, Valerik[d], Çeçenistan) — Çeçen tarixçisi[4], siyasətçi, tanınmamış İçkeriya komandiri[5], İçkeriya ordusunun briqada generalı. İkinci Çeçenistan müharibəsi zamanı Əhməd Zakayevin qərargah rəisi və ən yaxın adamı, "Rus-Qafqaz müharibəsində çeçenlər" kitabının müəllifi.

Bioqrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

1961-ci ildə Qroznıda anadan olmuşdur. 1983-cü ildə Çeçen-İnquş Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirir. Tarixçi 1985-1991-ci illərdə gənc turistlər stansiyasında metodist, Respublika Birləşmiş Muzeyində elmi işçi olur. Çeçenlərin tarixi ilə bağlı respublika qəzetlərində ("Komsomolskoe plemya/Respublika" və "İçkeriya") tez-tez nəşr olunur, XIX əsrdə Çeçenistanın milli azadlıq hərəkatı tarixinə dair əsərlərin müəllifidir. Üstəlik Arxiv Departamentinin müdiri olur[6].

1990-cı ildə Birinci Çeçen Milli Konqresinin çağırılması üzrə təşkilat komitəsinin üzvü olmuşdur. 1994-cü ildən Çeçen İçkeriya Respublikası Nazirlər Kabinetinin və Dövlət Müdafiə Şurasının üzvü kimi fəaliyyət göstərir. Ruslan Gelayevin xüsusi briqadasına komandanlıq edir. 2000-ci il iyulun 26-da Valerik kəndində fərdi təsərrüfatda snayper tüfəngindən açılan atəşlə öldürülmüşdür. Bəzi məlumatlara görə, Rusiya xüsusi təyinatlıları ilə atışmada öldürülür. Ancaq hərbçilər onun ölümündə heç bir əlaqəsinin olmadığını bildirərək, qətlində Gelayevin çoxdankı düşməni olan Arbi Barayevin əli olduğunu düşünürlər[7]. Çeçenistanda müharibələr arası münaqişə zamanı mötədil millətçilərin tərəfində vuruşur. Dalxan Xojayev Çeçen İçkeriya Respublikasının ali ordeni olan “Millət şərəfi” ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Yaradıcılığı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dalxan Xojayevin əsərləri əsasən çeçen xalqının tarixinə həsr olunmuşdur. Çeçen İnquş MSSR-da Stalin repressiyalarının qurbanları haqqında "Canlı yaddaş" (Qroznı, "Kniqa" nəşriyyatı, 1991) toplusunu nəşr etdirir. "Çeçenlər kimlərdir?" məqalələrinin müəllifidir (“Komsomolskoe tribya” qəzeti, 1990). “Alan tarixçisi çeçenlərdən” (“Respublika” qəzeti, 1991), “Yenə orstxoytlar haqqında” (“Respublika” qəzeti, 1993), “Terekin sağsahil çeçenləri” "(" İçkeria "qəzeti, 1993), eyni zamanda "Rus-Qafqaz müharibəsindəki çeçenlər" elmi əsərinin müəllifidir (Qrozni," Seda "nəşriyyatı, 1998) .

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Далхан Беноевский к 50-летию ученого (Марьям Вахидова) / Проза.ру". 2022-06-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-24.
  2. "Далхан Беноевский к 50-летию ученого (Марьям Вахидова) / Проза.ру". proza.ru. 2022-06-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-16.
  3. Далхан Беноевский к 50-летию ученого
  4. "Далхан Беноевский к 50-летию ученого (Марьям Вахидова) / Проза.ру". proza.ru. 2022-06-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-12-21.
  5. ""К сожалению, военные к смерти Хожаева отношения не имеют"". www.kommersant.ru (rus). 2000-08-03. 2022-06-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-12-21.
  6. "Национальный архив восстает из пепла". 2020-10-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-24.
  7. "Ъ-Газета — «К сожалению, военные к смерти Хожаева отношения не имеют»". 2022-06-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-24.