Deva

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şəhər
Deva
ing. Deva, Romania
RO HD Deva Centru.jpg
Gerb
Gerb
45°52′19″ şm. e. 22°54′42″ ş. u.
Ölkə
Tabesində Hunedoara
Başçı Mirsia Muntean
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi 60.03 km²
Mərkəzin hündürlüyü 187 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi 61,123 nəfər (2011)
Sıxlığı 1,000 nəf./km²
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +40 a54
Poçt indeksi 330005–330260
Deva şəhərinin rəsmi internet səhifəsi
Xəritəni göstər/gizlə
Deva xəritədə
Deva
Deva
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

DevaRumıniyanın qərbində şəhər. Hunedoara judetinin inzibati mərkəzidir.[2]

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Әhalisi 56,6 min (2011) nəfərdir; Hunedoara şəhər və şəhərətrafı ilə birlikdə əhalisi 250 mindən çox olan aqlomerasiya əmələ gətirir.[2]

Coğrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mureş çayı dərəsinin solsahil hissəsində, Poyana Ruskedrının şimal yamacı ətəklərində yerləşir. Avtomobildəmiryolları qovşağıdır və aeroportdur.[2]

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Adı ilk dəfə 1269-cu ildə Transilvaniyadan Macarıstanın mərkəzi rayonlarına gedən ticarət yolunun üstündəki eyniadlı qalanın yanındakı məskən kimi qeyd olunur. 13–14-cü əsrlərdə Deva macarlar, vlaxlar və Almaniyadan gəlmələrlə (şəhərin almanca adı Dimrixdir [Diemrich]) məskunlaşdı. Y. Hunyadinin hakimiyyəti dövründə (15-ci əsrin ortaları) Transilvaniyanın mühüm inzibati və hərbi mərkəzinə çevrildi. 1550-ci illərdə Deva qalası dəfələrlə osmanlılar tərəfindən mühasirəyə alındı. Avstriya-Türkiyə müharibəsi (1683–99) “Dyalul Çetesi” (“Qala dağı”) arxeoloji abidəsi: Neolit, Tunc dövrü məskənlərinin Halştatın, dakların Singidava qalasının; orta əsrlər qalasının xarabalıqları; floristik təbiət qoruğu şəhərin hüdudlarında yerləşir.[2]

Memarlığı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Transilvaniya knyazları Betlenlərin Renessans üslubunda Maqna-Kuriya sarayı (16, 17–18-ci əsrlər; 1882-ci ildən Dakiya-Roma mədəniyyəti muzeyi dir); fransiskçilər monastırı (18 əsr),sinaqoq (1896), Reformasiya kilsəsi (1908–10), tarixi tikililər (18–20 əsrlər) Devanın memarlıq abidələridir. Dakların hökmdarı Desebala abidə qoyulmuşdur (20 əsrin 1-ci yarısı). Ekologiya və Turizm Universiteti (1990, özəl), İdman gimnastikası liseyi (məzunları – dünya və Olimpiya Oyunları çempionları N.Komeneç, E.Sabo və b.); estrada teatrı var.[2]

Sənayesi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Əlvan metallurgiya: “Minvest” dövlət holdinqinin mənzil-qərargahı və aparıcı müəssisəsi (mis, polimetal və s. filizlərin zamanı şəhər avstriyalılar tərəfindən tutuldu (1686). 1918-ci ilin dekabr ayından Rumıniyanın tərkibindədir. Dövlət tərəfindən mühafizə olunan saflaşdırılması fabriki); ağac emalı, poliqrafiya, yüngül, yeyinti (o cümlədən ət konservləri) sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir; tikinti materialları və konstruksi yaları istehsal olunur. İES var. Yaxınlığın da mis və polimetal filizlər, həmçinin qızıl, gümüş və s. hasil edilir.[2]

Qalereya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek Record #4090781-8, Record #1046119-X // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) (alm.). 2012—2016.
  2. 1 2 3 4 5 6 Deva // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası  : [25 cilddə] / baş red. M. K. Kərimov. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2015. — VI  cild. — Səhifələrin sayı:  608. — Səh.: 507-508. — ISBN 978-9952-441-11-6.