Diomid adaları

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Diomid adaları
rus. Острова Диомида, ing. Diomede Islands
Diomede Islands Bering Sea Jul 2006.jpg
65°46′ şm. e. 169°00′ q. u.
Ölkələr
Region
  • Alyaska
Akvatoriya
Adaların sayı 3
Ən böyük adası Ratmanov adası
Ümumi sahəsi 37 km²
Hündür nöqtəsi 505 m
Əhalisi 137 nəfər (2011-ci il)
Diomid adaları xəritədə
Diomid adaları
Diomid adaları
Diomid adaları (Alyaska)
Diomid adaları
Diomid adaları, Alyaska
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Diomid adaları (ing. Diomede Islands) (həmcinin Qvozdev adası) — Berinq boğazının mərkəzində, təxmini olaraq Çukot Muxtar DairəsiAlyaskadan 35 km aralıda yerləşir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Qərbində Ratmanov adası (Eskimosca İmaklik — «su ilə əhatələnmiş») 29 km² əraziyə malikdir və Rusiyaya məxsusdur. Ada Rusiyanın ucqar şərq nöqtəsidir. Ada dənizçi zabit olan Makar Ratnanovun şərəfinə adlandırılmışdır.

Şərqinndə yerləşən (7 km²) Kruzenştern adası (ing. Little Diomede — «Kiçik Diomid», Eskimosca «İnqalık» — «Əks tərəfdə». Amerikaya məxsusdur.

Arxipelaqın 4160 metr ərazisindən Rusiya ABŞ sərhədi keçir.

Arxipelaqın cənub-şərqində Feruey (ing. Fairway Rock) adacıqları yerləşir. Onlar ABŞ-a məxsusdur.

1989-ci ildə ABŞ SSRİ arasında sərhəd anlaşması izmalanfıqdan sonra arxipelaqın əhalisi bir biri ilə sərbəst gəliş-gediş əlaqəsi qura biləcəkləri təstiqlənir. Hazırda isə ruslar öz tərəflərindəki əhalini materikə köçürmüş və burada hərbi hissə qurmuşlar. Kruzenştern adasında 2011-ci ilə olan məlumata görə 135 nəfər yamayır. Burada Diomid qəsəbəsi vardır ki, ordada mağaza, məktəb və poçt fəaliyyət göstərir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaqa mənsub olan adalardan biri 1728-ci ildə Vitus Berinq tərəfindən Müqəddəs Diomid günündə aşkarlanmışdır. Adalar ilk dəfə xəritəyə 1732-ci ildə salınmışdır[1]. Adaların hazırki adlarını 1815-ci ildə Otto Kosebu vermişdir. 1867-ci ildı Alyaska Amerikaya satıldıqdan sonra buradan iki ölkə arasında sərhəd keçir.

5 noyabr 1933-cü ildə Çelyuskin gəmisi Berinq boğazında buzlar arasında sıxılıb qalmışdır. Sonra isə Diomid adaları ətrafı ilə dreyf etmişdir.

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Карта новых открытий в Восточном океане". World Digital Library. 2013-02-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 February 2013.