Dodesilamin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Dodesilamin (1-dodekanmin, laurilamin) C12H25NH2.

Alınması[redaktə | əsas redaktə]

Sənayedə dodesilamini bitki yağlarındaheyvan piylərindən ayrılmış dodesil turşusunun ammonyakla qarşılıqlı təsirindən, sonra isə alınan nitrili hidrogenləşməklə alırlar. Texniki məhsul adətən aminlərin qarışığıdır, hansı ki, 60%-dək dodesilamindən ibarətdir.

Xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Dodesilamin ammonyak iyli rəngsiz mayedir, molekul çəkisi 185.34; ərimə temperaturu 28.350C, qaynama temperaturu 247-2490C,.; üzvi birləşmələrdə həll olur, suda pis həll olaraq hidrat əmələ gətirir və alınan məhlul kristallik formada zəif əsasdır. (pKa 2.68, 250C). Havada saxlanarkən dodesilamin karbon qazı ilə asan reaksiyaya girir.


Alifatik aminlərə xarakterik olan bütün reaksiyalara girir. Qeyri üzvi turşularla duz əmələ gətirir, hansılar ki, üzvi həlledicilərdə pis həll olur. Dodesilaminlərin xloridləri, asetatlarıformiatları-SAM kationlarıdır. Sulu mühitdə pH<7-də sabit kolloid sistemlərini əmələ gətirir; mitsel əmələ gətirməsinin kritik qatılığı (1-3)102M; 25-30%-li duzlu maye qellər və ya maye kristalliki fazalar əmələ gətirir. Dodesilaminin asetatının suda həll olması (100q-da) 29(00C), 31.5 (200C), 36.0 (400C), 54.5 (800C)-də.

Tədqiqi[redaktə | əsas redaktə]

Dodesilamin və onun duzları-emulqatorlar, flotoreagentlər, metalların korroziya inhibitorları, piqmentlərin disperqatorları, plastmasların və boyaların sənayesində aşqar kimi istifadə olunur. Dodesilamin və onun duzları bəzi mikroorqanizmlərə qarşı zəhərlidir; LO50 5.5q/kq (ağ siçovullar, peroral);

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Исп. литература для статьи «ДОДЕЦИЛАМИН»: Поверхностно-активные вещества. Справочник, Л., 1979; Schwartz A.M., Peryy I.W., Berch I., Surface active agents and detergents, Huntington (N.Y.), 1977. А.П. Морозов.