Elizabet Barrett

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Elizabeth Barrett Browning - İngilis şairə. (doğum: 6 mart 1806 / vəfat: 29 iyun 1861)

Elizabet Barrett
ElizabethBarrettBrowning.jpg
Doğum tarixi 6 mart 1806(1806-03-06)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 29 iyun 1861(1861-06-29)[3] (55 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
  • Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığı[d]
Həyat yoldaşı
Fəaliyyəti şairə, yazıçı, ssenarist, esseist, pamphleteer[d], tərcüməçi
Əsərlərinin dili ingiliscə[7]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Viktoriya dövrünün ən məşhur şairələri arasında yer alan Elizabeth, 12 uşaqlı ailənin ən böyük övladı olmuşdur. Səhhətində var olan problem səbəbiylə gəncliyinin uzun bir qismini, öz tənha otağında, xəstə yatıb, kitab oxuyaraq və şeir yazaraq keçirmişdir. Onun, monastrda bir rahibə sayağı həyat sürməsində rol oynayan əsas faktor, səhhətiylə yanaşı, həm də, atasının olduqca qatı xarakterli bir adam olması olmuşdur. Övladlarını, xüsusən də qızlarını cəmiyyətdən təcrid edən cənab Barrett, onların başqaları ilə görüşməsinə qətiyyən icazə vermirdi. Lakin, qələmə aldığı şeirləri səbəbiylə kifayət qədər şöhrət qazanmış Elizabethə, pərəstişkarlarından xeyli məktublar yağırdı. Bunların arasında, daha sonra şairənin həyatının dəyişməsində yüksək dərəcədə rol oynayacaq olan, dövrün məşhur şairi "Robert Browning" də var idi. Belə ki, 1845.ci ildə, Elizabeth 39 yaşında olarkən onların tanışlıqları baş tutur və qısa bir müddət sonra da, gizlicə evlənərək İtaliya nın Florensiya şəhərinə yerləşirlər. Qızının belə bir davranışı atası tərəfindən bağışlanmır və yazdığı bütün məktublar cavabsız buraxılır. Xəstəliyin cəngində keçən qaranlıq illərini arxada qoyan Elizabeth, həyat yoldaşı ilə bərabər daha xoşbəxt və rahat bir həyat yaşayır. Belə ki, artıq səhhəti də müəyyən qədər yaxşılaşdığı üçün Robert Browning ilə birgə müxtəlif ölkələrə səyahətlər edirlər. Lakin, bu xoşbəxtlik cəmi 15 il sürür. Belə ki, 1861.ci ildə, 55 yaşlı Elizabeth vəfat edir.

Yaradıcılığı haqda[redaktə | əsas redaktə]

Yaradıcılığının ilk illərində daha çox romantik janrda şeirlər qələmə alan Elizabeth, daha sonraki illərində dövrün müxtəlif siyasi və sosyal məsələlərinə diqqət çəkməyə üstünlük vermişdir. Onun, yaşadığı dövrdə bir çox şeir kitabları nəşr olunub. Onlardan biri, 1842.ci ildə yayımlanan, mədən və fabriklərdə çalışdırılan kiçik yaşdaki uşaqların acınacaqlı həyatlarını ələ alan "Uşaqların Fəryadı" adlı əsəridir. Müəllifin, qadın hüquqlarının müdafiyəsi yönündə diqqətə layiq bir kitabı olan "Aurora Leigh" adlı bir əsəri də mövcuddur. İlk dəfə 1850.ci ildə nəşr olunan bu əsərin baş obrazı Aurora, şairənin şəxsi xarakterinin bir bənzəridir. O həmçinin, "Casa Guidi Windows" (1851) kimi, siyasi xarakterli, həm də, öz həyat yoldaşına olan məhəbbətini dilə gətirdiyi "Sonnets from the Portuguese" (1850) kimi bir çox gözəl əsərlərin də müəllifidir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Dictionary of National Biography / L. Stephen, S. LeeLondon: Smith, Elder & Co., 1885.
  2. 1911 Encyclopædia Britannica — 11 — New York City: 1911.
  3. 1 2 Encyclopædia Britannica
  4. Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 151.
  5. 1 2 Браунинг Элизабет Барретт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. Oxford Dictionary of National Biography / C. MatthewOxford: OUP, 2004.
  7. BnF identifikatoru: açıq data platforma — 2011.